Emekli ikramiyesine haciz konulabilirmi?

sgk-biz-tr-logo

EMEKLİ İKRAMİYESİNE HACİZ KONULABİLİR Mİ?

I- Haciz Nedir?

Haciz, cebri icra organı tarafından yapılan Devlete ilişkin bir hakimiyet tasarrufu olup; icra takibinin konusu olan belli bir para alacağının ödenmesini sağlamak için, bu yolda istemde bulunan alacaklı lehine, söz konusu alacağı karşılayacak miktar ve değerdeki borçluya ait mal ve haklara icra memuru tarafından hukuken el konulmasıdır.(1)

II- Haczi Kabul Olmayan Mal ve Haklar Nelerdir?

2004 Sayılı İcra İflas Kanunu’nun 82 nci maddesinde haczi kabul olmayan mal ve haklar sayılmıştır. Buna göre;

1. Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar,

2. Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya,

3. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için lüzumlu eşya; aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması durumunda bunlardan biri,

4. Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ziraat aletleri; değilse, sanat ve mesleki için lüzumlu olan alet ve edevat ve kitapları ve arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil vasıtaları,

5. Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları,

6. Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ve borçlu çiftçi ise gelecek mahsül için lazım olan tohumluğu,

7. Borçlu bağ, bahçe veya meyve veya sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan bağ bahçe ve bu sanat için lüzumlu bulunan alet ve edevat, Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisi ve ailesinin maişetleri için zaruri olan miktarı ve bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,

8.           Borçlar Kanunu mucibince haczolunmamak üzere tesis edilmiş olan kaydı hayatla iratlar,

9.           Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan emeklilik maaşları ile bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan maaşlar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış tazminat ve ikramiyeleri, Askeri malüllerle, şehit yetimlerine verilen terfi zammı ve 1485 numaralı kanun hükmüne göre verilen inhisar beyiye hisseleri,

10.         Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan maaşlar,

11.         Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar,

12.         Borçlunun haline münasip evi,

13.         Öğrenci bursları,

Haczolunamamaktadır.

Ancak, (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılabilmektedir. İcra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirmekte ve talebin kabulüne veya reddine karar vermektedir.

III- Haczi Kısmen Caiz Olan Şeyler Nelerdir?

2004 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinde ise haczi kısmen caiz olan şeyler sayılmıştır. Buna göre; “Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.

Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.”

Bahse konu Kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, emekli ikramiyesi haczine ilişkin 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 82 nci ve 83 üncü maddelerinde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

IV- Emekli İkramiyesinin Haczi Mümkün mü?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında; “Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Emekli ikramiyesi, 5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi kapsamında yer alan gelir, aylık ve ödenek niteliğinde olmadığı gibi, bu paranın haczedilemeyeceği yönünde gerek 5510 sayılı Kanunda gerekse 2004 sayılı Kanunun 82 ve 83 üncü maddesinde herhangi bir hüküm de bulunmamaktadır.

Bu nedenle, emekli ikramiyesinin anılan kanun ve maddelerde gösterilen kayıt ve sınırlandırmalara tabi tutulmaksızın tamamının haczi mümkündür. Yargıtay içtihatları da bu yöndedir.(2)

_________________________________

(1) Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Esas: 2009/12-213, Karar: 2009/244, Tarih: 10.06.2009.

(2) Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, Esas: 2005/6586,  Karar: 2005/11935, Tarih: 01.12.2005, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, Esas: 2010/2308, Karar: 2010/4023,  Tarih: 23.02.2010, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Esas: 2012/21033, Karar: 2012/25216, Tarih: 06.12.2012.

 

Cem BALOĞLU

Çal. ve Sos. Güv. Bak.

İş Müfettişi

Maliye postası dergisi mayıs 2014 sayısından alıntıdır.

 

Bir önceki yazımız olan İşçinin işten çıkarılması için geçerli neden başlıklı makalemizde Feshin geçersizliği, işe iade kararı ve işyerinde olumsuz davranışlar hakkında bilgiler verilmektedir.

2 comments

  1. Efendim’ benim birkaç tane icra dosyam var.fakat üzerimde kayıtlı hiçbir mal varlığım yok.aynı zamanda kızımın yanında ikamet etmekteyim.kirasini kizim veriyor.kira kontratı kızımın üstünde. Eşyalarına haciz gelebilirmi?Teşekkür

    Ederim.

    • tarot hane diyor ki:

      Her eşyanın faturası kızınızın adına kayıtlı ise alamazlar. faturaları saklayın. ve eve gelen avukatlara asla imza atmayın. Mesela bir özel alışveriş merkezinin avukatı eve icraya gidiyor. Kayınvalideye bu evde misafirim diye imza attırmaya çalısıyor ki Kadının evine haciz yapabilsin diye. Kadın burası benim evim borcum yok diye imzalamıyor. Gelininin borcunu kadından almaya çalışıyorlar. imza bağlayıcıdır. anlaşma imzasıda atmayın. oda sizi 3 ay hapis cezasıyla bağlar. Her eşyanın faturalarını kızınızın üstüne kestirip saklayın. Hiçbirşey yapamazlar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

vodafone tl yükle hgs bakiye yükleme paykasa bozdurma