İSTANBUL ALTIN BORSASI BÜTÇE, MUHASEBE VE ALIM SATIM YÖNETMELİĞİ

    İstanbul Altın Borsası Bütçe, Muhasebe Ve Alım Satım Yönetmeliği

    İstanbul Altın Borsasından:

    Resmi Gazete Tarihi: 17/12/2006

    Resmi Gazete Sayısı: 26379

    BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

       Amaç

       Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Altın Borsasının bütçe ve muhasebe uygulamalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

       Kapsam

       Madde 2 - (1) Bu Yönetmelik;

       a) İstanbul Altın Borsasının gelir, nakit, kıymetli evrak, her türlü taşınır ve taşınmaz eşya, mal, kıymet ve bunların gelirleri, kiraları ve satış bedellerinden oluşan mal varlığının yönetimini ve bu işlerle görevli olanların yetkilerini ve sorumluluklarını,

       b) Borsa Bütçesinin hazırlanmasına, içeriğine, kabulüne ve uygulanmasına, fon gelirlerinin tahsiline ve giderlerin yapılmasına, bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin genel esasları,

       c) Muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ışığı altında, Borsanın hesap ve kayıtlarının mevzuata uygun olarak tutulması, aylık mizanlarının çıkarılması, bilançonun ve gelir tablosunun düzenlenmesi ve kıymetlerin korunması işlemlerini,

       ç) Borsanın satın alma, satma, yapım, onarım, tesis, bakım, taşıtma işleri ve benzeri işleri,

       d) Yukarıdaki iş ve işlemlerin denetlenmesinde uyulacak kuralları ve yöntemleri,

       kapsamaktadır.

       Dayanak

       Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik, 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 40 ve 40/A maddeleri hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.

       Tanımlar

       Madde 4 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;

       a) Başkan: İstanbul Altın Borsası Başkanını,

       b) Başkan Yardımcısı: İstanbul Altın Borsası Başkan Yardımcısını,

       c) Borsa: İstanbul Altın Borsasını,

       ç) Yönetim Kurulu: İstanbul Altın Borsası Yönetim Kurulunu,

       d) Müdür: Mali ve İdari İşler Müdürünü,

       ifade eder.

    İKİNCİ BÖLÜM: Fon İşlerine İlişkin Esaslar

       Görev, Yetki ve Sorumluluklar

       Müdürün görevleri

       Madde 5 - (1) Müdürün görevleri şunlardır;

       a) Fon ve muhasebe işlemlerinin mevzuatta ve Borsa kararlarında belirtilen usullere uygun şekilde yapılması,

       b) Muhasebe belgelerinin düzenlenmesi, defter ve kayıtlarının tutulması,

       c) Usulüne uygun olarak tahakkuk ettirilen hak edişlerin hak sahiplerine ödenmesi, gelirlerin tahsil edilmesi,

       ç) Borsanın alacaklarının zamanında tahsil edilmesi, borçların zamanında ödenmesi,

       d) Depo ve vezne işlerinin usulüne uygun şekilde yürütülmesinin denetimi,

       e) Bankalarda ve kasalarda bulunan para ve bu nitelikteki kıymetli evrakın kontrolü,

       f) Demirbaş kayıtlarının defterlere uygunluğunun sağlanması,

       g) Giderlerin kanun, tüzük, kararname, yönetmelik ve tebliğler ile Borsa kararlarına uygun olmasının, tahakkuk için gerekli belgelerin tamam olmasının sağlanması,

       ğ) Fona ilişkin malî tablo ve raporların zamanında Başkanlığa sunulması,

       h) Aylık mizan ve raporların 15 gün içinde Başkanlığa sunulması,

       ı) Yıllık rapor dosyasının, hesap dönemini izleyen 1 ay içinde Başkanlığa sunulması,

       i) Gelirlere, giderlere ve muhasebeye ilişkin her türlü belge, defter ve makbuzların saklanması,

       j) Fon işleri ve muhasebe işlemleri hakkında Başkanlıkça istenen her türlü bilginin verilmesi,

       k) Fon ve muhasebeyle ilgili diğer iş ve işlemlerin yerine getirilmesi.

       Müdürün ödemeden önce yapacağı inceleme

       Madde 6 - (1) Müdür, gider ve harcama belgelerinde, ödemeden önce, aşağıdaki hususları aramak ve sağlamakla yükümlüdür.

       a) Ödeme limitleri dâhilinde onaylanmış, ödeme emrinin bulunması,

       b) Bütçede ödenek bulunması,

       c) Harcamanın bütçedeki tertibine uygun olması,

       ç) Harcamanın kanun, tüzük, kararname, yönetmelik, tebliğ ve Borsa kararlarına uygun olması,

       d) Ödemeye ilişkin gerekli belgelerin tamam olması,

       e) Ödemelerin hak sahibine veya yetkili temsilcisine yapılması,

       f) Ödeme yapılacak istihdamın kadroya dayalı olması.

       Geri gönderme ve sorumluluk üstlenme

       Madde 7 - (1) Müdür, yaptığı inceleme sonucunda bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen hususlara uygun görmediği belgelere ilişkin ödemeleri yaptırmayarak, gerekçesiyle birlikte, tahakkuk işlemlerini yapmakla sorumlu görevliye geri gönderir. Aynı maddenin birinci fıkrasının (a), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle Müdürün geri çevirmeleri kesin olup, aksine işlem yapılamaz.

       (2) (b) ve (c) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmelerde sorumluluk, yetki limitleri içinde kalmak koşuluyla harcama yetkilisince üstlenildiği taktirde, Müdür ödemeyi yaptırır.

       Müdürün sorumluluğu

       Madde 8 - (1) Malî işlerle ilgili olarak;

       a) Muhasebe işlerinin düzenli yürütülmesinden,

       b) Vezne işlerindeki aksaklık ve yolsuzluklardan,

       c) Harcamaların ödenek içinde olmasından,

       ç) Harcama gerçekleştirme belgelerinin tamam olmasından,

       d) Harcamaların kanun, tüzük, yönetmelik ve tebliğler ile Borsa kararlarına uygun olarak yapılmasından,

       e) Ödeme yapılacak istihdamın kadroya dayalı olmasından,

       f) Ödemelerin hak sahibine veya yetkili temsilcisine yapılmasından,

       g) Maddi hatalardan,

       ğ) Alacakların izlenmesinden,

       h) Gelir ve giderlere ilişkin belge ve makbuzların iyi saklanmasından,

       ı) Malî tablo ve raporların ve bunlara ilişkin dosyaların zamanında hazırlanmasından,

       ilgisine göre Müdür, harcama yetkilisi ve tahakkuk işlemlerini yapmakla görevli diğer personelle birlikte sorumludur.

       Tahakkuk işlemleri ve bu işlemleri yapmakla sorumlu görevliler

       Madde 9 - (1) Fondan yapılacak gider ve harcamalar ile tahsil edilecek gelirler, bu konuda Müdür tarafından görevlendirilecek sorumlu elemanlar tarafından "ödenebilir" ve "tahsil edilebilir" duruma getirilir.

       (2) Tahakkuk işlemleri, Borsanın gelirlerinin ve giderlerinin gerçekleştirilmesiyle ilgili mevzuat ve Borsa kararları çerçevesinde yerine getirilir.

       (3) Gider ve harcamalara ilişkin belgelerde, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen hususlar aranır, bütçedeki ödenek ve tertibine uygunluğu aylık olarak izlenir ve sonuçları takip eden ayın onbeşine kadar Başkana rapor edilir.

       Harcama yetkilisi

       Madde 10 - (1) Borsanın harcama yetkilisi Başkandır. Başkan bu yetkisinin bir bölümünü, niteliğini ve sınırlarını belirterek Başkan Yardımcısına devredebilir.

       (2) Borsa hizmetlerine ilişkin giderlerin geçici ya da kesin olarak ödenmesi hakkında müdüre yazılı emir ve izin veren yetkililere "harcama yetkilisi" denir.

       Malî değerlerle ilgili işlerle görevli personel

       Madde 11 - (1) Borsanın vezne işleri veznedarlar, depo işleri depo memurları tarafından yürütülür. Bu personel, görevleri nedeniyle Müdüre karşı sorumludurlar.

       (2) Görev veya izin gibi nedenlerle görevi başında bulunamayan veznedarlar ile depo memurlarının görevleri, Müdürün görevlendireceği personel tarafından yerine getirilir.

       Mutemet

       Madde 12 - (1) Maddi değerleri geçici olarak almaya ve harcamaya harcama yetkilisinin onayı ile yetkili kılınan personele mutemet denir.

       (2) Mutemetler hesaplarını Müdüre vererek kapatırlar. Müdür, mutemetlerin üzerinde bulunan parayı gerektiğinde kapatmalarını isteyebilir.

       Veznedarın görevleri

       Madde 13 - (1) Veznedarın başlıca görevleri şunlardır;

       a) Tamamlanmış belgelere dayanarak ve usulüne uygun olarak para alma ve ödeme işlerini yapmak.

       b) Tahsil edilen ve ödenen paraları günü gününe kasa defterine kaydetmek ve bu kayıtların belgelere ve muhasebe kayıtlarına uygunluğunu sağlamak.

       c) Borsaya ait para ve kıymetli evrakı kasada saklamak.

       ç) Müdürün vereceği diğer işleri yapmak.

       Veznedarın sorumluluğu

       Madde 14 - (1) Veznedar, vezne mevcudunun defter ve kayıtlara göre noksan olmasından, veznedeki kıymetlerin ziyanından ve eksilmesinden doğrudan doğruya sorumludur.

       Vezne işlemleri

       Madde 15 - (1) Fon kasasında tutulabilecek azami para miktarı ile kasadan yapılabilecek ödemelerin sınırı Başkan tarafından belirlenir.

       (2) Personelin ücretleri ve diğer sosyal yardım ve hakların ödeneceği zamanlarda fon kasasında bunları karşılamaya yetecek tutarda para bulundurulabilir.

       (3) Sınırı aşan diğer ödemeler, çekle bankadan yapılır. Çekler, Müdür ile Başkan veya harcama yetkisi verilen Başkan Yardımcısı tarafından imzalanır. Kasada bulunan paranın öngörülen sınırı aşan bölümü, derhâl Borsaca anlaşma yapılan bir millî bankaya yatırılır.

       (4) Kasa mevcudunun kasa defterine uygunluğu her gün Müdür tarafından kontrol edilerek günlük hesap, veznedar ile birlikte imzalanmak suretiyle kapatılır.

       Depo memurunun görevleri

       Madde 16 - (1) Depo memurunun başlıca görevleri şunlardır;

       a) Depodaki mevcut demirbaş, mefruşat ile diğer eşya ve malzemeleri tutanakla tespit ederek depo girişlerini yapmak, stok kaydını tutmak ve muhafaza etmek.

       b) Borsanın genel mahiyetteki toplu ihtiyaçlarına binaen satın alınıp depoda muhafaza edilerek, hizmet birimlerinin ihtiyaçları hâlinde teslim edilecek demirbaş, mefruşat ile diğer eşya ve malzemeleri, nitelik ve özelliklerine göre kontrol edip, sayarak veya ölçerek teslim almak ve depo girişlerini düzenlemek.

       c) Depoya giren demirbaş, mefruşat ile diğer eşya ve malzemeyi tasnif etmek, tertipli ve iyi bir şekilde muhafaza etmek, yangın, bozulma ve benzeri tehlikelerden koruyucu önlemleri almak.

       ç) Depodaki demirbaş, mefruşat ile diğer eşya ve malzemeyi yetkililerin yazılı isteğine dayanarak, depo çıkış fişi karşılığında ilgililere vermek.

       d) Depo kayıtlarının muhasebe ile uygunluğunu sağlamak.

       e) Depoda muhafaza edilen demirbaş, mefruşat ile diğer eşya ve malzemede meydana gelen hasarlar için tutanak düzenlemek, kayıttan düşülecek ve imha edilecek olanlar için gerekli işlemleri yürütmek.

       f) Müdürün vereceği diğer işleri yapmak.

       Depo sayımı

       Madde 17 - (1) Borsanın malzeme deposu, her hesap dönemi sonunda Başkanca tespit edilecek bir sayım komisyonu tarafından sayılır ve sayım sonuçları sayım cetveline yazılır ve imza altına alınır. Normal fireler dışındaki depo noksanları için yapılacak işlem Başkan tarafından belirlenir. Normal fireler bir tutanakla kayıttan düşülür, depo fazlası ise gelir kaydedilir.

       Avans işlemleri

       Madde 18 - (1) Gider ve harcama ödemelerine ilişkin işlemlerin tamamlanmasını beklemeyecek kadar ivedi olan çeşitli gider ve harcamalar için harcama yetkilisince belirlenen mutemede her yıl bütçesi ile saptanan tutara kadar avans verilebilir.

       (2) Bir iş için verilen avans yalnız o iş için harcanır. Mutemede, mahsup edilen avans tutarı kadar avans verilebilir.

       (3) Mutemet, aldığı avansa ilişkin harcama belgelerini avans alındığı tarihi izleyen 1 ay içinde muhasebeye vermek ve üzerinde kalan avans artığını nakden ödemek zorundadır.

       (4) Hesap döneminin son ayında alınan avanslar, aralık ayı sonunda kapatılır.

       (5) Hesap, yıl sonunda bakiye vermez.

       (6) Aldığı avansı 1 ay içinde mahsup ettirmeyen veya kapatmayan mutemede Müdürce yazılı olarak bildirilmek kaydıyla 15 günlük ek süre verilir.

       (7) Kapatılmayan avans kalıntıları, ilgili hakkında uygulanacak disiplin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, mutemedin ilk ücret ve ödeneğinden kesilerek tahsil edilir. Ayrıca, bu mutemede bir daha avans verilmez.

       (8) Mutemedin herhangi bir nedenle görevden ayrılması hâlinde kapatılmayan avans aylıkları için, avansın verildiği günden başlayarak, Bankalarca vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden cezaî faiz yürütülür ve konu, gereği yapılmak üzere Hukuk İşleri Müdürlüğüne intikal ettirilir.

       Sigorta

       Madde 19 - (1) Borsa mal varlığına dâhil taşınır ve taşınmaz değerler ile Mali ve İdari İşler Müdürlüğü kasasında bulunan para ve para ile ifade edilebilecek değerler ile gerekli görülen diğer değerlerin sigorta ettirilmesine Başkanlık yetkilidir.

       (2) Borsa İşlem ve Takas Müdürlüğü nezdindeki saklama kasasında muhafaza edilmekte olan kıymetli madenlerin, bu Müdürlükçe yazılı olarak bildirilecek değerler üzerinden sigorta ettirilmesine Yönetim Kurulu yetkilidir.

       Çift imza

       Madde 20 - (1) Vezneye girecek ve çıkacak paralara ait tahsil ve tediye fişlerinin imzalı olması ve birinci, ikinci derecede yetkililer tarafından imza edilmesi zorunludur.

       (2) Çift imzayı taşımayan fişler ile tahsil ve tediye işlemi yapılmaz. Makbuzların tek imzalı olması mümkündür. Bunun aksine işlem yapan veznedar sorumludur.

       Sorumluluk

       Madde 21 - (1) Muhasebe belgelerini düzenleyen personel ile bunları amir sıfatıyla tetkik ve imza eden yetkililer, işlemleri denetleyen görevliler, bir belgenin geçerli olabilmesi için neleri kapsaması gerektiğine dikkat etmekle yükümlüdürler.

       (2) Müdür, servis şefi, yardımcıları ve personeli veya bu işlerle görevlendirilmiş diğer personel, işlemlerin yürürlükte bulunan kurallara göre yapılmamasından ya da gecikmesinden dolayı müteselsilen sorumludurlar.

       Devir ve teslim

       Madde 22 - (1) Borsanın muhasebe servisinde görevli müdür, müdür yardımcısı, şef, şef yardımcısı ile nakit, kıymetli evrak, sözleşme, senet ve tüm menkul değerleri eli altında bulunduran şef ve memurlar ile veznedar ve mutemetler, görevlerinden devamlı olarak ayrılacakları zaman, muhafazasından sorumlu oldukları değerleri, görevlerini üstlenecek veya yapacak personele usulü dairesinde devir ve teslim etmekle yükümlüdürler.

       (2) Devir-teslim işlemleri, usulüne uygun olarak yapılmadıkça ilgilinin Borsa ile ilişiği kesilmez.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Borsa Bütçesine İlişkin Esaslar

       Hesap dönemi

       Madde 23 - (1) Borsanın gelir ve giderleri bakımından hesap dönemi, takvim yılıdır.

       Bütçe

       Madde 24 - (1) Borsa Bütçesi, fonun yıllık gelir-gider tahminlerini gösteren ve bunlara ait uygulamanın yürütülmesine yetki veren bir idari karardır.

       (2) Bütçe dönemi takvim yılıdır.

       (3) Bütçe teklifi, Borsa Yönetim Kurulu tarafından her yıl en geç kasım ayı sonuna kadar hazırlanarak Sermaye Piyasası Kuruluna sunulur. Bütçe, Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanarak kesinleşir ve yürürlüğe konulur.

       Bütçenin içeriği

       Madde 25 - (1) Bütçe, bir metin ve ek tablolardan oluşur.

       (2) Bütçe metninde yer alması gereken hükümler iki ana grupta düzenlenir:

       a) Özel hükümler;

       1) Giderlerin üst sınırını gösteren ödenekler toplamı,

       2) Gelir tahminleri toplamı,

       3) Bütçe açığı varsa nasıl kapatılacağı.

       b) Genel Hükümler;

       1) Bütçenin uygulamasında, ödeneklerin kullanılması, tasarruf önlemleri, özel yetkiler, nakit yönetimi ve benzeri konuları düzenleyen hükümler.

       (2) Bütçeye bağlı tablolar; Gider Tablosu, Gelir Tablosu ve Bütçe Dönemi Personel Kadrosu Tablosu'dur.

       a) Gider Tablosu: Borsanın karar, yönetim ve hizmet birimlerinin giderleri için verilen ödenekleri gösterir.

       b) Gelir Tablosu: Fonun gelir tahminlerini türleri itibarıyla gösterir.

       c) Bütçe Dönemi Personel Kadrosu Tablosu: Borsanın Genel Kurul tarafından kabul edilmiş personel kadrolarını gösterir.

       Gider tablolarının ayrıntısı

       Madde 26 - (1) Gider tabloları, bütçe tekniğine uygun olarak aşağıdaki şekilde düzenlenir.

       a) Bütçe Dönemi Personel Kadrosu Tablosu: Genel Kurulca onaylanmış personel kadrosundaki personelin unvanı ve miktarı itibarıyla bütçe döneminde ne zamanlar istihdam edileceğinin aylara göre dağılımını gösterir.

       b) Personel Giderleri Tablosu: Bütçe döneminde, personele verilecek ücret, fazla mesai, ikramiye, tazminatlar, sosyal yardım ve haklar, Sosyal Güvenlik Kurumu prim işveren hisseleri tutarları ve toplamlarını yıllık olarak gösterir.

       c) Gider Tablosu: Borsa hizmetlerinin gerçekleştirilmesinde kullanılan girdiler olarak mal ve hizmet türlerini ve bunların bütçe döneminde öngörülen yıllık tutarlarını gösterir.

       Borsanın gelir kaynakları

       Madde 27 - (1) Borsanın gelir kaynakları; 3/4/1993 tarihli ve 21541 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kıymetli Madenler Borsalarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Genel Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen unsurlardan oluşur.

       Bütçenin hazırlanması

       Madde 28 - (1) Borsanın çalışma birimleri, kendi birimlerinin gider tahminini, 15 kasım tarihine kadar Başkan Yardımcısına bildirirler.

       (2) Bu bildirimde, ilgili birimin cari yılın geçmiş aylarında gerçekleşen ve anılan yılda gerçekleşmesi beklenen harcamaları ile yeni yıl için talep edecekleri ödenekler tutarı, harcama kalemleri itibarıyla ayrı ayrı gösterilir, artış ve eksilişlerinin nedenleri açıklanır.

       (3) Mali ve İdari İşler Müdürlüğü, kendi biriminin gider bütçesi yanında, Borsanın gelir bütçesini de aynı süre içinde hazırlamakla yükümlüdür.

       (4) Başkan Yardımcısı, cari hesap döneminin geçmiş 10 yıllık gerçekleşmelerini ve ilgili birimlerin önerilerini de göz önünde bulundurarak yapılacak düzeltmeleri saptar ve Mali ve İdari İşler Müdürlüğüne gereken talimatı verir.

       (5) Bütçe teklifi, Başkan Yardımcısı yönetiminde ve ilgili birimlerin çalışmalarıyla hazırlanarak, 20 kasım tarihine kadar Başkana sunulur.

       (6) Başkan, bütçe teklifine 3 gün içinde nihai şeklini vererek Yönetim Kurulunun gündemine alır.

       (7) Bütçe teklifi, Yönetim Kurulunda görüşülerek, kasım ayı sonuna kadar Sermaye Piyasası Kuruluna sunulur.

       (8) Sermaye Piyasası Kurulunca onaylanarak kesinleşen Borsa Bütçesi, Başkanın Bütçe Uygulama Talimatı ile birlikte birim müdürlüklerine gönderilir.

       Harcamaların yapılması

       Madde 29 - (1) Bütçedeki ödeneklerin kullanılma şekline ve zamanına Borsanın nakit ve gelir durumu da göz önünde tutularak Başkanlıkça karar verilir.

       (2) Ödenek olmaksızın hiçbir harcama yapılamaz ve harcamayı gerektiren bir işleme girişilemez.

       Ek ödenek ve aktarılma

       Madde 30 - (Değişik madde: 19/06/2009 - 27263 S.R.G Yön\1.mad)

    (1) Başkana verilecek aktarma yetkisi, her yılın bütçesinde gösterilir. Borsa Bütçesinde belirli bir amaç için konulmuş ödeneklerin yeterli olmadığı hâllerde Başkanlıkça ek ödenek istenebilir. Borsanın kullanılabilir nakit kaynaklarının ihtiyacı karşılayabilecek durumda olması şartıyla, Borsa bütçesi ile belirlenmiş sınırlar ve koşullara uygun ek ödenek tahsisleri Yönetim Kurulu kararı ile yapılır.

    (2) Borsa bütçesiyle belirlenen sınırın üzerinde ek ödenek tahsisi, kullanılabilir nakit kaynakların ihtiyacı karşılayabilecek durumda olması şartıyla, alınacak Yönetim Kurulu kararı ve Sermaye Piyasası Kurulunun onayı ile mümkündür.

       Bütçe kesin hesap cetveli

       Madde 31 - (1) Bilanço ve gelir tablosunun çıkarılmasından sonra, hesap dönemine ilişkin bütçe ile alınan ödenekleri yıl içinde alınmış ek ödenekleri ve varsa ödenek iptallerini, ayrıca yıl içinde yapılan harcamalar ile kullanılmamış ödenek iptallerini, ayrıca yıl içinde yapılan harcamalar ile kullanılmamış ödenek artıklarını, harcama kalemleri itibarıyla gösteren kesin hesap cetveli, Mali ve İdari İşler Müdürlüğünce hazırlanarak, izleyen yılın şubat ayı sonuna kadar Başkana sunulur.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: Borsa Muhasebesinin Genel Esasları

       Muhasebenin amacı

       Madde 32 - (1) Muhasebe, parasal nitelik taşıyan işlemlere ve kıymet hareketlerine ilişkin verilerin anlamlı ve güvenilir bilgileri sağlayacak şekilde ilgili kaynaklardan toplanması, doğrulukların saptanması, kaydedilmesi, tasnif edilmesi, raporlar hâlinde sunulması ve yorumlanması yoluyla sevk ve idareye göstergeler vermek amacını güder.

       Hesap planı

       Madde 33 - (1) Hesap planı, Borsanın bünyesine ve işlemlerine uygun hesapların bir sistem içinde oluşturulmasıyla oluşan cetveldir.

       Muhasebede işlem sırası

       Madde 34 - (1) Muhasebe işlemleri aşağıda belirtilen sıraya göre yürütülür.

       a) İlgili serviste, kasa işlemleri için "tediye ve tahsil" fişleri, mahsup işlemleri için "mahsup" fişleri düzenlenir.

       b) Fişlerdeki işlemler yardımcı deftere geçirilir.

       c) Günlük işlemler, yevmiye defterine, oradan da defter-i kebire kaydedilir.

       Kayıtların dayanak belgeleri

       Madde 35 - (1) Muhasebeleştirme, usulüne göre düzenlenen kasa ve mahsup fişleri ile bunların ekini oluşturan geçerli belgelere dayanılarak aşağıda gösterilen hesaplar içinde yerine getirilir.

       a) Ana Hesap: Aynı nitelikteki kıymet hareketlerinin toplam olarak kaydedildiği defter-i kebir hesaplarıdır.

       b) Yardımcı Hesap: Ana hesaplar içinde ortak ve belirgin özellikler taşıyan kıymet ayrıntılarının toplandığı hesaplardır.

       (2) Defter kayıtlarının temel dayanağını muhasebe fişleri oluşturur.

       Muhasebe defterleri

       Madde 36 - (1) Serviste fişlerle belgelenen işlemler, aşağıda yazılı defterlerde kayıtlara alınır.

       a) Yevmiye Defteri: Kayda geçirilmesi gereken işlemlerin tarih sırasıyla ve maddeler hâlinde düzenli olarak yazıldığı defterdir.

       b) Defter-i Kebir: Yevmiye defterine geçirilmiş olan işlemleri buradan alarak, usulüne göre hesaplara dağıtan ve sınıflandırarak bu hesaplarda toplayan defterdir.

       c) Kasa Defteri: Kasaya günlük olarak giren ve çıkan nakit hareketlerinin kaydedildiği ve nakit mevcudunun izlendiği ve kontrol edildiği defterdir.

       ç) Envanter Defteri: Faaliyete başlama tarihinde ve bunu izleyen her hesap dönemi sonunda bilanço günü itibarıyla çıkarılan envanter ve bilançoların ve gelir durumunun kaydolduğu defterdir.

       d) Yardımcı Defterler: Defter-i kebire toplam hâlinde ve açıklamasız kaydedilen aslî hesaplarla talî ve ferî hesapların ve bunlara ilişkin işlemlerin ayrıntılı ve açıklamalı olarak kaydedildiği defter ve kalamazo föyleridir.

       Defterlerin tasdiki

       Madde 37 - (1) Yardımcı defterler dışında kalan muhasebe defterleri, her sayfasına sıra numarası konulmak ve resmî mühür ile mühürlenerek kaç sayfadan oluştuğu, defterin ilk ve son sayfasına yazılmak suretiyle notere tasdik ettirilir. Kasa defteri ve yevmiye defterinin, her yılın ocak ayı, envanter defterinin ise mart ayı sonuna kadar notere ibraz edilip, son kaydın altına noterce "Görülmüştür" sözü yazılarak, mühür ve imza konulmak suretiyle tasdik edilmiş olması gerekir.

       Defterlerin kayıt usulü

       Madde 38 - (1) Muhasebe defterlerine kayıt yapılırken aşağıdaki esaslara uyulur.

       a) Defterler mürekkepli kalemle ya da makine ile yazılır. Ancak, hesaplar kapatılıncaya kadar toplamların geçici olarak kurşun kalemle yapılması mümkündür.

       b) Defterlerde, kayıtlar arasında satırlar çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz.

       c) Ciltli defterlerde defter sayfaları ciltten koparılamaz. Tasdikli müteharrik yapraklarda, bu yaprakların sırası bozulamaz ve yırtılamaz.

       ç) İşlemlerin, iş hacmine ve gereğine uygun olarak muhasebenin düzen ve açıklığını bozmayacak bir süre içinde ve günü gününe defterlere kaydedilmesi esastır.

       d) Yevmiye defteri maddelerinde yapılan yanlışlar, ancak muhasebe kurallarına göre düzeltilir. Diğer tüm defter ve kayıtlara rakam ve yazılar yanlış yazıldığı taktirde, düzeltmeler, yanlış okunacak şekilde çizilmek ve üstüne doğrusu yazılmak suretiyle yapılır. Defterlere geçirilen bir kaydı, kazımak, çizmek veya silmek suretiyle okunamaz bir hâle getirmek ve bu şekilde düzeltme yapmak yasaktır.

       Hesap ve kayıtların kontrolü

       Madde 39 - (1) Yevmiye defteri ve defter-i kebir kayıtları esas kayıt niteliğindedir ve mizanlar ile bilanço ve gelir tablosu defter-i kebirden çıkarılır. Defter-i kebir toplamlarının, yevmiye defteri toplamı ve yardımcı defter kayıtlarıyla tutarlı olması şarttır.

       (2) Kasa ve yevmiye fişlerinin, esas ve yardımcı kayıtlara doğru işlenip işlenmediği bu işle görevlendirilecek personel tarafından her ay düzenli olarak denetlenerek toplamlar paraf edilir.

       (3) Yevmiye defteri ve defter-i kebir ilgili servis şefleri tarafından her ay düzenli olarak denetlenerek toplamlar paraf edilir.

       Dayanak belgelerinin saklanması

       Madde 40 - (1) Günlük işlemler için düzenlenen tediye ve tahsil fişleri ile çek ve diğer belgeler için akşamları kasa kapanınca ilgililer tarafından günlük kasa mutabakat cetvelleri düzenlenir. Kasa sayımından sonra o güne ait tahsil, tediye ve yevmiye fişleri ile bu fişlerin dayanağını oluşturan belgeler, tasnif edilerek klasörlere konulur.

       (2) Bu belgeler, muhasebe şefinin ya da görevlisinin sorumluluğu altında çelik dosya dolaplarında saklanır.

       (3) Herhangi bir inceleme için saklandığı yerden çıkarılması gereken belgeler, muhasebe görevlisinin gözetiminde incelenir ve tekrar sorumlusu tarafından teslim alınarak yerine konulur.

       (4) Bu Yönetmeliğe göre tutulması zorunlu defterler de büyük bir dikkat ve özen gösterilerek korunur ve saklanır.

       Mizanlar

       Madde 41 - (1) Mizanlar, defter-i kebir ve yardımcı defterlere geçirilen kayıtların kontrolünü sağlayan ve yevmiye defteri ile defter-i kebir toplamlarının tutarlı olup olmadığını gösteren çizelgelerdir.

       (2) Hem borç hem de alacak kalıntısı veren defter-i kebir hesaplarında bu kalıntılar birbirinden takas ve mahsup edilmeyerek, mizanlarda her iki kalıntının ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

       Mizan çeşitleri ve çıkarılması

       Madde 42 - (1) Borsada mizanlar dönemsel biçimde aylık olarak çıkarılır.

       (2) Mizanlar, defter-i kebir ve yardımcı hesaplar için ayrı ayrı düzenlenir.

       (3) Defter-i kebir hesaplarının borç ve alacak toplamları hem kendi arasında tutarlı hem de mizanın çıkarıldığı tarihteki yevmiye defterindeki toplamla eşit olmalıdır.

       (4) Yardımcı defterlerdeki toplamlar Yardımcı Hesaplar Mizan Cetvelinde ilgili hesap karşılıklarına yazılır ve hesapların her bir defter-i kebir hesap müfredat toplamı alınarak, Defter-i Kebir Mizan Cetvelindeki borç ve alacak ile kalıntılarda mutabakat sağlanır ve eşitlik olması gerekir.

       Bilanço

       Madde 43 - (1) Bilanço, dönem sonunda çıkarılan genel kesin mizana dayanılarak düzenlenen ve Borsanın mevcutları ile her türlü alacaklarını ve borçlarını karşılıklı ve değerleri itibarıyla tertipli olarak gösteren cetveldir.

       Malî tablo düzenleme çalışmaları

       Madde 44 - (1) Borsanın yıllık malî tablolarının çıkarılmasından önce aşağıdaki hazırlık çalışmaları yapılır.

       a) Sayım: Borsa teşkilatında para, kıymetli evrak, malzeme, stoklar ile varsa emanetten alınmış ya da verilmiş olan değerlerin tümü, hesap döneminin son günü itibarıyla saptanır. Sabit değerler, satın alındığı yıllar ve dönemler itibarıyla muhasebe kayıtlarından ayrı olarak hizmet birimlerine zimmetle teslim edildiğinden ayrıca her hizmet birimindeki demirbaşları gösterir listeler asılmak suretiyle veya Başkanlık ya da denetçilerce uygun görülecek dönemler itibarıyla sayılarak, muhasebe kayıtlarıyla uygunluğu sağlanır.

       b) Değerleme: Borsanın maddi duran varlıkları bilançoda gösterilir. Ayrıca, Demirbaş Eşya Defterine kaydolunmak suretiyle takip edilir.

       c) Hesapların İncelenmesi ve Tasfiyesi: Bilançonun aktif ve pasifinde yer alacak tüm değerlere ilişkin hesaplar özenle incelenerek, varsa hatalar ve eksiklikler giderilir. Bankalarla mutabakat sağlanır, envanter kapatılır ve tüm kayıtlar mevzuat ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenir.

       Gelir tablosu ve gelir-gider farkı hesabı

       Madde 45 - (1) Gelir tablosu, Borsa tarafından bir hesap döneminde sağlanan tüm gelirleri ve Borsa hizmetinin yürütülmesi için yapılan tüm harcamaları özetleyen bir malî tablodur. Tabloda görünen gelirler ile giderler arasındaki net fark, Gelir-Gider Farkı Hesabı ile ilgilendirilir.

       Yıllık malî rapor dosyası

       Madde 46 - (1) Dönem sonu bilançosu ve gelir tablosu için düzenlenecek dosyada aşağıdaki bilgi ve belgeler bulunur.

       a) İçindekiler,

       b) Bilanço ve Malî Tablolar Raporu,

       c) Genel Geçici Mizan,

    ç) Genel Kesin Mizan,

       d) Gelir Tablosu,

       e) Aktif Hesaplar Dökümü (Defter-i Kebir sırasıyla),

       f) Pasif Hesaplar Dökümü (Defter-i Kebir sırasıyla),

       g) Sigortalar Dökümü.

       (2) Yıllık Malî Rapor, bilançoda yer alan değerleri ve bu değerlerin gerçekleşmesini sağlayan faaliyetleri kapsayan dönem faaliyet sonuçlarını belirten, analizlere yer veren bir bilgi düzenidir.

    BEŞİNCİ BÖLÜM: Borsanın Alım, Satım ve İhale İşleri

       Temel amaç

       Madde 47 - (1) Borsanın alım, satım ve ihale işlerinin yürütülmesinde temel amaç; Borsa birimlerinin her türlü satın alma, satma, onarım, bakım, taşıtma ve benzeri işlerine ilişkin isteklerini, evsaf, istenen miktar ve istenen zamanda aynı vasıf ve şartlar içerisinde temin edilen diğer malzeme ve hizmetlere nispetle daha düşük maliyetle temin etmektir.

       İhtiyaç bildirimi

       Madde 48 - (1) Borsanın çalışma birimlerinin ihtiyaçlarına ilişkin istekleri "Satın Alma İstek Fişi" tanzimi ve ilgili birim müdürünün imzalamış olmasıyla talep edilir.

       (2) Birimlerin tüketim malzemesi istekleri doğrudan Mali ve İdari İşler Müdürlüğüne yapılır.

       (3) Demirbaş malzeme ve baskı istemleri ise Başkanlığa sunulur.

       Yetki sınırları

       Madde 49 - (1) Alım, satım, onarım, bakım, taşıtma ve benzeri işlerde Başkanın, Başkan Yardımcısının, Mali ve İdari İşler Müdürünün ve diğer birim müdürlerinin parasal yetki sınırları Borsa Bütçesinde gösterilir.

       (2) Satın alınmasının veya onarılmasının gecikmesinde Borsa işlerinin aksaması söz konusu olan, Borsanın zararına yol açabilecek ve özelliği bulunan, kaliteli işçiliğe gerek gösteren ve bütçede bu amaçla belirtilen sınırı aşmayan satın alma ve hizmetlerle, onarım işleri, durumun neden ve zorlukları ile beklenen sonuçları belirtilerek Mali ve İdari İşler Müdürünün önerisi ve Başkan Yardımcısının onayı ile yaptırılabilir.

       Alım satımda usul

       Madde 50 - (1) Müdürün yetki sınırları içindeki alım, satım, demirbaş eşya, onarım, bakım, taşıtma ve benzeri işler, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde, Mali ve İdari İşler Müdürlüğünce yaptırılır.

       (2) Müdürün yetkisini aşan işler için Başkan, Başkanın da yetkisini aşan işler için Yönetim Kurulunun onayı alınır.

       Satın alma görevlisi

       Madde 51 - (1) Başkanca uygun görülecek satın almalar, Mali ve İdari İşler Müdürlüğünce görevlendirilecek bir veya işin gereğine göre daha çok satın alma görevlisince yapılır.

       (2) Teklif toplama ve satın alma işlerine, alım konusu malın türüne göre, Borsanın içinden veya dışından konuyla ilgili başkaları da katılabilir. Ancak, katılan görevliler, alım memuru ile birlikte faturaları imzalamakla yükümlüdürler.

       Sözleşmeler

       Madde 52 - (1) Başkan tarafından satın alınmasına, yaptırılmasına ve ihalesine karar verilen mal ve hizmetlerle, onarım, bakım, taşıtma ve benzeri işler için sözleşme yapılması gereken hâllerde, sözleşmeler Hukuk İşleri Müdürlüğünün görüşü alınarak Mali ve İdari İşler Müdürlüğünce hazırlanır.

       (2) Sözleşmelerde bulunan gerekli hususlar ve sözleşmelerin uygulanması usulü Başkanlıkça belirlenir.

       Alım, satım ve ihale işleri komisyonu

       Madde 53 - (1) Borsanın alım, satım ve ihale işleri için komisyon kurulması gereken hâllerde, bu komisyonun oluşumu ve çalışma şekilleri 49 uncu maddede belirtilen yetki sınırları içinde kalıyorsa Başkanca, yetki sınırlarını aşıyorsa Yönetim Kurulunca belirlenir.

       Alım, satım ve ihale usulleri

       Madde 54 - (1) Borsa tarafından yapılacak mal, hizmet, danışmanlık ve yapım işi ihalelerinin kamu ihale mevzuatı ve ilgili diğer düzenleme ve mevzuat uyarınca gerçekleştirilmesi esastır. Ancak, arttırma suretiyle satılacak Borsa değerleri bu Yönetmelikle belirlenen usullere uyularak ihale edilir.

       (2) Borsanın kamu ihale mevzuatı kapsamı dışında kalması durumunda bu Yönetmelikle belirlenen usuller uygulanır.

       (3) Alım, satım ve ihale işleri, özelliklerine göre;

       a) Mutemet Eliyle Alım,

       b) Pazarlık,

       c) Teklif Alma,

       ç) Kapalı Zarf,

       yöntemlerinden biriyle yapılır.

       (4) Bu yöntemlerin hangisinin uygulanacağına, yetki sınırları içinde 49 uncu maddede belirtilen yetkililer karar verir.

       Mutemet eliyle

       Madde 55 - (1) Diğer yöntemlerden biriyle yapılmasında fayda görülmeyen alım, satım ve diğer işler Başkanlıkça tespit edilecek mutemet eliyle yaptırılır.

       Pazarlık yöntemi

       Madde 56 - (1) Pazarlık yöntemi;

       a) Teklif alma ve kapalı zarf yöntemlerinin uygulanmasında yarar görülmeyen,

       b) Piyasada yapılan araştırmada, yalnız bir kimsenin elinde bulunduğu veya bir kimse tarafından yapılabileceği saptanan,

       c) Başkanlıkça ivedi görülen,

       alım, satım ve ihale işlerinde uygulanabilir.

       Teklif alma yöntemi

       Madde 57 - (1) Teklif alma yöntemi yayın organları ile duyuru veya teklif mektuplarının içeriği, verilme, gönderilme ile toplama şekli ve zamanı, 49 uncu maddede belirtilen yetki sınırları içinde kalıyorsa Başkanca, yetki sınırlarını aşıyorsa Yönetim Kurulunca belirlenir.

       (2) Teklif alma yönteminde kıyaslamaya yeterli sayıda teklif alınması esastır. Az sayıda firma söz konusu ise veya firmalar teklif vermekten kaçınıyorlar ise, tek teklif ile de yetinilebilir.

       Kapalı zarf yöntemi

       Madde 58 - (1) Kapalı zarf yönteminde, iç zarfın içine konulan teklif mektuplarının, şartnameler gereğince istenilen geçici teminat ve belgelerle birlikte dış zarfa konulması, her iki zarfın da kapatılarak mühürlenmesi ve iç zarfın üzerine firmanın unvanının, dış zarfın üzerine de teklifin hangi işe ilişkin olduğunun yazılması zorunludur. Kapalı zarf yöntemi ile yapılan ihale işleri, yayın organları veya mektupla davet yoluyla duyurulur.

       Şartnameler ve tip sözleşme tasarıları hazırlanması

       Madde 59 - (1) Alım, satım ve ihale işlerine ilişkin tip sözleşme tasarıları teknik ve idari, şartnameler Hukuk İşleri Müdürlüğünün de görüşü alınarak, Mali ve İdari İşler Müdürlüğünce hazırlanır ve Başkanın onayı ile yürürlüğe girer.

       (2) Kapalı zarf yönteminde sözleşme ve şartnameler düzenlenmesi zorunludur. Diğer alım yöntemlerinde ise, gerekli görüldüğü takdirde sözleşme ve şartnameler düzenlenebilir.

       (3) Hazırlanmış olan tip sözleşme tasarılarında bazı işlerin özelliği icabı değişiklikler yapılması gerektiğinde, ilgili müdürlükçe teklif edilen değişiklikler Başkanın onayına sunulur.

       (4) Satın alınacak mal ve yaptırılacak hizmet için uygulanacak satın alma usul ve şartlarını gösteren şartnamelerde, işin niteliğine göre konulacak özel ve teknik şartlardan başka aşağıda yazılı bulunan genel şartların da bulunması gerekir.

       a) Taahhüde esas madde veya işin adı, türü, miktarı, niteliği ile diğer özellikleri,

       b) Taahhüdün süresi ve ne zaman başlayacağı,

       c) Taahhüdün ifa edileceği yer, zaman, teslim ve tesellüm süresi,

       ç) Ödeme şartları,

       d) Hangi tarihe kadar teklif yapılacağı,

       e) Uyuşmazlıkların çözüm şekli ve yetkili mahkeme,

       f) Geçici ve kesin teminat tutarı ile geçici teminatın kesin teminata dönüştürülmesi,

       g) Taahhüdün kısmen veya tamamen yerine getirilmemesi hâlinde yapılacak işlem ve Borsanın teminat üzerindeki hakları,

       ğ) Teminatın hangi hâllerde gelir kaydedileceği,

       h) Verilecek avans miktarı ya da oranı ve mahsup şekli,

       ı) Geçici tesellümden sonra para ödenecekse bunun şekil şartları ve miktarı,

       i) Mal ve hizmetin niteliğine göre diğer hususlar.

       Duyuru

       Madde 60 - (1) Duyuru; alım, satım ve ihale işlerinin önem ve özelliklerine göre, ilgililerin haberdar olmalarına ve hazırlıklarını yapmalarına olanak sağlamak amacıyla yapılır.

       (2) Mutemet eliyle ve pazarlık yöntemleri ile yapılacak alım, satım ve ihale işleri duyuruya tabi değildir.

       Teminat

       Madde 61 - (1) Alım, satım ve ihale işleri için teminat alınıp alınmaması, teminat alınması gereken hâllerde teminatın şekli ve miktarı Başkanlıkça kararlaştırılır.

       (2) Teminat, ilgililere işin başında duyurulur ve bu husus şartnamede ve sözleşme örneğinde belirtilir.

       (3) Teminatlar geçici, kesin ve avans teminatları olarak üç çeşittir.

       a) Geçici Teminat: İhaleye girenin teklifini ve bu teklifinin sonuçlarını yerine getirmesi amacıyla alınan teminattır.

       b) Kesin Teminat: Kendisine ihale yapılan firmanın imzalayacağı sözleşme hükümlerini, yerine getirmesini sağlamak amacı ile alınan teminattır.

       c) Avans Teminatı: İhale edilen işlere ödenen avans karşılığında alınan teminattır.

       Teminat olarak kabul edilebilecek değerler

       Madde 62 - (1) Aşağıdaki kıymetler teminat olarak kabul edilir.

       a) Tedavüldeki Türk parası,

       b) Türkiye'de faaliyet gösteren bankaların veya katılım bankalarının usulüne göre verecekleri "kayıtsız şartsız ödeme taahhüdünü" içeren teminat mektupları,

       c) Devlet ihalelerinde teminat olarak kabul edilen tahviller, millî bankaların özel kanunlarına göre çıkarttıkları hazine kefaletine haiz tahviller,

       ç) Başkanlığın uygun göreceği özel şirket tahvilleri,

       (2) Para ve menkul değerlerin makbuz karşılığında Borsa veznesine yatırılması zorunludur.

       İhalenin tebliği ve geçici teminatın iadesi

       Madde 63 - (1) Şartnamede aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, ihalenin kesinleştiği tarihten itibaren 15 gün içinde, ihalenin ilgililere tebliği ve kendilerine ihale yapılmayan teklif sahiplerinin geçici teminatlarının iadesi zorunludur.

       Kesin teminat

       Madde 64 - (1) Kesin teminat alınmış ise yüklenici, sözleşme yapıldıktan sonra yükleniminden vazgeçer veya herhangi bir nedenle sözleşmenin feshine yol açarsa, kesin teminatı gelir kaydedilir.

       (2) İşin sözleşme esaslarına uygun olarak yapıldığının saptanmasından sonra kesin teminat yükleniciye iade edilir.

       İhaleye katılamayacak olanlar

       Madde 65 - (1) Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri ile Borsa personeli ve birinci dereceden akrabaları doğrudan veya dolaylı olarak ihalelere katılamazlar.

    ALTINCI BÖLÜM : Son Hükümler

       Yürürlük

       Madde 66 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

       Yürütme

       Madde 67 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İstanbul Altın Borsası Başkanı yürütür.

    Mevzuat Kanunlar