ENERJİ İLE İLGİLİ ÜRÜNLERİN ÇEVREYE DUYARLI TASARIMINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

    Bakanlar Kurulu Karar Tarihi-No: 23/06/2010 - 2010/643

    Resmi Gazete Tarihi: 07/10/2010

    Resmi Gazete No: 27722

    Ekli "Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmelik"in yürürlüğe konulması; Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 10/3/2010 tarihli ve 1173 sayılı yazısı üzerine, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 14 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 23/6/2010 tarihinde kararlaştırılmıştır.

    BİRİNCİ BÖLÜM

    AMAÇ

    Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; enerji ile ilgili ürünlerin piyasaya arz edilebilmesi veya hizmete sunulabilmesi için, bu ürünlerin tasarımında uyulması zorunlu olan şartların çerçevesini belirlemek suretiyle enerji verimliliğini, çevre koruma düzeyini ve enerji arz güvenliğini artırarak sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunmaktır.

    KAPSAM

    Madde 2 - (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren ürünler, yetkili kuruluşlarca yayımlanan uygulama tebliğleri ile belirlenir.

    (2) İnsan ve eşya taşıma maksadıyla piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan araçlar, bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

    (3) Ulusal güvenliği ve ülke savunmasını ilgilendiren durumlarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

    DAYANAK

    Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

    TANIMLAR

    Madde 4 - (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

    1) Atık: Atık yönetimi genel esaslarına ilişkin yönetmelikte tanımlanan atığı,

    2) Bileşen ve alt aksam: Ürünlere monte edilmesi amaçlanan ve nihaî kullanıcılar için piyasaya arz edilmiş veya hizmete sunulmuş olmayan münferit parçalar ya da çevresel performansı bağımsız olarak değerlendirilemeyen parçaları,

    3) Çevresel boyut: Ürünün ömür döngüsü boyunca çevre ile etkileşim hâlinde bulunabilen unsur veya fonksiyonlarını,

    4) Çevresel etki: Ürünün ömür döngüsü boyunca çevrede tamamen ya da kısmen neden olduğu her türlü değişimi,

    5) Çevresel performans: İmalatçının ürünün çevresel boyutlarına ilişkin yönetiminin ürünün teknik dosyasında da gösterilen sonuçlarını,

    6) Çevresel performansın artırılması: Ürünün çevresel performansının, tüm çevresel boyutlar açısından eşzamanlı olmasa da, ürünün ardışık nesilleri boyunca artırılması sürecini,

    7) Çevreye duyarlı jenerik tasarım gereği: Belirli çevresel boyutlar için belirlenmiş sınır değerler olmaksızın ürünün tamamı için ekolojik profile dayanan her türlü çevreye duyarlı tasarım gereğini,

    8) Çevreye duyarlı özel tasarım gereği: Ürünün belirli bir çıktı performansı birimi cinsinden hesaplanan ve kullanımı sırasındaki enerji tüketimi gibi belirli bir çevre boyutu ile ilgili nicel hâle getirilmiş ve ölçülebilen çevreye duyarlı tasarım gereğini,

    9) Çevreye duyarlı tasarım: Ürünün ömür döngüsü boyunca çevresel performansını artırmak amacıyla, çevresel boyutları ürün tasarımına dâhil etmeyi,

    10) Çevreye duyarlı tasarım gereği: Ürünün çevresel performansını artırmak amacıyla ürünle ya da ürünün tasarımı ile ilgili her türlü gereği ya da ürünün çevresel boyutları ile ilgili bilgi temin etmek için ihtiyaç duyulan her türlü gereği,

    11) Ekolojik profil: Uygulama tebliğlerine göre, ömür döngüsü boyunca ürünle ilişkilendirilen, ürünün çevresel etkisi bakımından önemli olan ve ölçülebilir fiziksel niceliklerle ifade edilen malzemeler, emisyonlar ve atıklar gibi girdi ve çıktıların tanımlamasını,

    12) Enerji geri kazanımı: Yanıcı atıkların diğer atıklarla ya da diğer atıklar olmadan bir ısı geri kazanımı ile enerji üretimi amacıyla kullanılmasını,

    13) Enerji ile ilgili ürün: Bu Yönetmelikte "ürün" olarak adlandırılan ve nihaî kullanıcılar için bağımsız parçalar olarak piyasaya arz edilmiş veya hizmete sunulmuş olan, bu Yönetmelik kapsamındaki ürüne monte edilmesi tasarlanan ve çevresel performansı bağımsız olarak değerlendirilebilen parçalar da dâhil olmak üzere, piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan ve kullanım sırasında enerji tüketimi üzerinde etkisi bulunan ürünü,

    14) Geri dönüşüm: Asıl amaç ya da enerji geri kazanımı haricindeki diğer amaçlar için atık maddelerin bir üretim sürecinde yeniden işleme tâbi tutulmasını,

    15) Geri kazanım: Herhangi bir büyüklükteki ekonomik işletmede, sonuç itibarıyla belirli bir işlevi gerçekleştirmek üzere kullanılabilecek başka malzemelerin yerini alarak faydalı bir amaca hizmet eden ya da o işlevi gerçekleştirmek üzere hazırlanan atığın elde edildiği işlemi,

    16) Hizmete sunma: Ürünün nihaî tüketici tarafından amacına uygun olarak ilk kez kullanılmasını,

    17) İç düzenleme: Bu Yönetmelik kapsamına giren ürünlerin tasarımı veya üretimi ile iştigal eden kuruluşların bu Yönetmelik ve ilgili uygulama tebliğlerinin hükümlerini yerine getirmek için kuruluş bünyesinde yaptıkları düzenlemeleri,

    18) İmalatçı: Bu Yönetmelik kapsamına giren ürünleri imal eden ve bu ürünlerin, kendi adı veya ticarî markası altında piyasaya arzı ya da hizmete sunulması bakımından veya kendi kullanımı açısından bu Yönetmeliğe uygun olmalarından sorumlu olan ve bu tanıma uyan bir imalatçının ya da ithalatçının bulunmadığı hâllerde bu ürünü piyasaya arz eden ya da hizmete sunan gerçek veya tüzel kişiyi,

    19) İthalatçı: Ürünü ticarî amaçla yurt dışından Türkiye pazarına getiren Türkiye'de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

    20) Malzeme veya madde: Ürünün ömür döngüsü boyunca kullanılan malzemeyi veya maddeyi,

    21) Ömür döngüsü: Ürünün ham madde aşamasından bertarafına kadar birbirini izleyen ve birbirine bağlı olan evrelerini,

    22) Piyasaya arz: Ürünlerin dağıtım ya da kullanım amacıyla, satış tekniğinden bağımsız olarak bedelli veya bedelsiz olarak piyasada ilk defa yer alması için yapılan faaliyeti,

    23) Tehlikeli atık: Tehlikeli atıkların kontrolüne ilişkin yönetmelikte tehlikeli atık olarak tanımlanan atıkları,

    24) Uygulama tebliğleri: Bu Yönetmeliğe dayanılarak yetkili kuruluşlar tarafından yayımlanan ve bu Yönetmelikte tanımlanan ürünler veya onların çevresel boyutlarıyla ilgili çevreye duyarlı tasarım şartlarını düzenleyen mevzuatı,

    25) Ürün tasarımı: Ürünün karşılaması gereken yasal, teknik ve işlevsel şartlar, güvenlik ve piyasaya ilişkin şartlar ile diğer şartları, ürünle ilgili teknik özellik hâline getiren bir dizi işlemi,

    26) Yeniden kullanma: Toplama noktasına, dağıtıcıya, geri dönüşümcüye ya da imalatçıya geri dönen ürünün devamlı kullanımı ile ürünün yenilenmesini müteakip yeniden kullanımı da dâhil olmak üzere, ilk kullanım döneminin sonuna gelmiş ürünün ya da aksamlarının tasarlandıkları amaç için yeniden kullanılması işlemini,

    27) Yetkili kuruluş: Ürünlere ilişkin mevzuat hazırlamaya ve yürütmeye yetkili bulunan ve bu kapsamda ilgili ürün için bu Yönetmeliğin öngördüğü uygulama tebliğlerini hazırlayarak uygulayan kamu kurum ve kuruluşunu,

    28) Yetkili temsilci: İmalatçının bu Yönetmelik ile ilgili yükümlülük ve işlemleri kendi adına tamamen veya kısmen yerine getirmek üzere yazılı olarak yetkilendirdiği Türkiye'de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,

    ifade eder.

    İKİNCİ BÖLÜM

    PİYASAYA ARZ VEYA HİZMETE SUNMA

    Madde 5 - (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin piyasaya arz edilebilmesi veya hizmete sunulabilmesi için, ilgili uygulama tebliğlerinde yer alan şartları karşıladıklarına dair "CE" işaretini taşımaları zorunludur.

    (2) Ürünün piyasa gözetimi ve denetimi, yetkili kuruluşça gerçekleştirilir.

    (3) Yetkili kuruluş, ürünlerin uygunluğu konusunda tüketicilerin ve diğer ilgili tarafların görüş ve önerilerini kendisine kolaylıkla iletebilmelerini teminen gerekli tedbirleri alır.

    İTHALATÇININ SORUMLULUKLARI

    Madde 6 - (1) İmalatçının Türkiye'de yerleşik olmadığı ve Türkiye'de yerleşik bir yetkili temsilcisinin bulunmadığı durumlarda, ithalatçı;

    a) Piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan ürünün bu Yönetmeliğe ve uygulama tebliğlerine uygun olmasını sağlamakla,

    b) Avrupa Topluluğu (AT) uygunluk beyanını ve teknik dosyayı hazır bulundurmakla,

    yükümlüdür.

    İŞARETLEME VE UYGUNLUK BEYANI

    Madde 7 - (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürün piyasaya arz edilmeden veya hizmete sunulmadan önce üzerine, "CE" Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğe göre "CE" işareti iliştirilir ve imalatçının ya da yetkili temsilcisinin ürünün ilgili uygulama tebliğlerinin hükümlerine uygun olduğunu temin ve beyan ettiğine dair AT uygunluk beyanı hazırlanır.

    (2) "CE" işareti ek (III)'te yer alan esaslara uygun olarak kullanılır.

    (3) AT uygunluk beyanında ek (VI)'da belirtilen hususlar yer alır ve ilgili uygulama tebliğlerine atıf yapılır.

    (4) Ürünlere "CE" işaretinin anlamı ya da şekli konusunda kullanıcıyı yanıltabilecek işaretlerin iliştirilmesi yasaktır.

    (5) Ürünün nihaî kullanıcıya ulaştığı aşamada, ek (I)'in ikinci bölümü kapsamındaki bilgilerin Türkçe olması zorunludur. Söz konusu bilgiler, Türkçenin yanı sıra, Avrupa Birliği kurumlarının resmî dillerinde de verilebilir. Bu hüküm uygulanırken harmonize semboller, tanınmış kodlar veya diğer araçların olup olmadığı, ürünün hangi kullanıcı türü için düşünüldüğü ve verilecek bilgilerin yapısı göz önünde bulundurulur.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

    SERBEST DOLAŞIM

    Madde 8 - (1) İlgili uygulama tebliğlerinin hükümlerine uygun olduğuna dair "CE" işareti taşıyan ürünlerin, ek (I)'in birinci bölümünde yer alan çevreye duyarlı tasarım parametrelerine ilişkin şartları karşıladığı kabul edilir ve piyasaya arzı veya hizmete sunulması yasaklanamaz, kısıtlanamaz ve engellenemez.

    (2) İlgili uygulama tebliğlerinin ek (I)'in birinci bölümündeki parametrelere ilişkin çevreye duyarlı tasarım şartları öngörmediği durumlarda, bu parametrelere ilişkin çevreye duyarlı tasarım şartlarına dayanarak "CE" işareti iliştirilen ürünlerin piyasaya arzı veya hizmete sunulması yasaklanamaz, kısıtlanamaz ve engellenemez.

    (3) İlgili uygulama tebliğlerinin hükümlerine uygun olmayan ürünlerin, bu hükümlere uygunluğu sağlanıncaya kadar piyasaya arz edilemeyeceğini veya hizmete sunulamayacağını açık bir şekilde gösteren bir işaret taşımaları kaydıyla, ticarî fuarlar ve sergilerde tanıtımı yapılabilir.

    KORUNMA TEDBİRLERİ

    Madde 9 - (1) Yetkili kuruluş, "CE" işareti taşınmasına ve amacına uygun olarak kullanılmasına rağmen, ürünün ilgili uygulama tebliğlerinin hükümlerine uygun olmadığını tespit ettiği durumlarda, imalatçı ya da yetkili temsilcisi aykırılığı gidermekle ve yetkili kuruluş tarafından belirlenen şartlarda ve sürede ihlali sona erdirmekle yükümlüdür.

    (2) Ürünün bu Yönetmeliğe veya ilgili uygulama tebliğlerine uygun olmadığına dair yeterli bulgu bulunması durumunda, yetkili kuruluş bulguların önemine göre ve ürünün uygun olduğu tespit edilene kadar, ürünün piyasaya arzının yasaklanması da dâhil olmak üzere gerekli her türlü tedbiri alır.

    (3) Uygunsuzluğun devam ettiği durumlarda yetkili kuruluş, gerekçesini kararında belirtmek kaydıyla, ürünün piyasaya arzını veya hizmete sunulmasını kısıtlayan ya da yasaklayan bir karar alır veya ürünün piyasadan geri çekilmesini temin eder.

    (4) Karar, karara ilişkin başvurulabilecek yargı yolları ve zamanaşımı süreleri belirtilerek ilgili kişilere bildirilir.

    (5) Yetkili kuruluş bu madde kapsamında yasaklama veya piyasadan geri çekme kararı aldığında, bu kararı gerekçeleriyle birlikte ve özellikle uygunsuzluğun;

    a) Uygulama tebliğlerinin şartlarının karşılanamaması,

    b) Uyumlaştırılmış standartların yanlış uygulanması,

    c) Uyumlaştırılmış standartlardaki eksiklikler,

    nedeniyle ortaya çıkıp çıkmadığını Dış Ticaret Müsteşarlığı aracılığıyla Avrupa Birliği Komisyonuna bildirir.

    (6) Yetkili kuruluşların bu maddeye dayanarak aldığı kararlar kamuoyuna duyurulur.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

    UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ

    Madde 10 - (1) Ürün piyasaya arz edilmeden veya hizmete sunulmadan önce, imalatçı ya da yetkili temsilcisi, ürünün ilgili uygulama tebliğlerinin hükümlerine uygun olup olmadığına ilişkin olarak uygunluk değerlendirmesinin yapılmasını sağlar.

    (2) Uygunluk değerlendirme işlemleri, uygulama tebliğlerinde belirtilir ve imalatçıya ek (IV)'te belirtilen iç tasarım kontrolü ile ek (V)'te belirtilen yönetim sistemi arasında seçim hakkı tanınır. Usulüne uygun gerekçelendirilmesi ve riskle orantılı olması kaydıyla, uygunluk değerlendirme işlemleri "CE" Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelikte belirtilen ilgili modüller arasından seçilir.

    (3) Uygunsuzluğa ilişkin güçlü belirtiler varsa, yetkili kuruluş, mümkün olan en kısa zamanda ürüne ilişkin doğrulanmış değerlendirmeyi yayınlar. Söz konusu değerlendirme, düzeltici faaliyetin zamanında gerçekleştirilmesine imkân vermek üzere, yetkili kuruluşça belirlenen yetkin bir kuruluşun desteğiyle yürütülür.

    (4) Ürün, Avrupa Topluluğu eko-yönetim ve denetim sistemine kayıtlı bir kuruluş tarafından tasarlanmış ve tasarım işlevi bu kayıt kapsamında yer alıyorsa, bu kuruluşun yönetim sisteminin, ek (V)'te belirtilen şartlara uygun olduğu kabul edilir.

    (5) Ürün, ürün tasarlama fonksiyonunu içeren uyumlaştırılmış ulusal standartlara göre uygulanan yönetim sistemine sahip kuruluş tarafından tasarlanmışsa, bu yönetim sisteminin ek (V)'te belirtilen şartları karşıladığı varsayılır.

    (6) Ürün piyasaya arz edildikten veya hizmete sunulduktan sonra, imalatçı ya da yetkili temsilcisi yapılan uygunluk değerlendirmesine ve hazırlanan uygunluk beyanlarına ilişkin ilgili dokümanları yetkili kuruluşun incelemesi amacıyla son ürünün üretilmesinden itibaren on yıl süreyle saklar. Yetkili kuruluş talep ettiği takdirde, ilgili dokümanlar on gün içinde yetkili kuruluşa sunulur.

    (7) 7 nci maddede belirtilen uygunluk değerlendirmesine ve AT uygunluk beyanına ilişkin belgeler Türkçenin yanı sıra yetkili kuruluşlar tarafından uygun görülen Avrupa Birliği kurumlarının resmî dillerinden birinde yazılı olarak düzenlenir.

    UYGUNLUK VARSAYIMI

    Madde 11 - (1) "CE" işaretini taşıyan ürünlerin, ilgili uygulama tebliğlerinin hükümlerine uygun olduğu varsayılır.

    (2) Uyumlaştırılmış ulusal standartların uygulandığı ürünlerin, bu standartların ilgili olduğu uygulama tebliğlerinin hükümlerini karşıladığı varsayılır.

    (3) Avrupa Birliği mevzuatına göre eko-etiket ile ödüllendirilmiş ürünlerin söz konusu eko-etiketin şartlarını karşılaması hâlinde, ilgili uygulama tebliğlerinin çevreye duyarlı tasarım şartlarını karşıladığı varsayılır.

    UYUMLAŞTIRILMIŞ ULUSAL STANDARTLAR

    Madde 12 - (1) Yetkili kuruluş, mümkün olduğunca, uyumlaştırılmış ulusal standartları hazırlama ve izleme sürecinde ulusal seviyede ilgili taraflara danışılmasını temin etmek üzere gerekli önlemleri alır.

    (2) Yetkili kuruluş, uyumlaştırılmış ulusal standartların, uygulama tebliğlerinin hükümlerini tam olarak karşılamadığını tespit ederse sebeplerini belirterek konuyu Dış Ticaret Müsteşarlığı aracılığıyla Avrupa Birliği Komisyonuna bildirir.

    BEŞİNCİ BÖLÜM

    BİLEŞEN VE ALT AKSAMA İLİŞKİN ŞARTLAR

    Madde 13 - (1) Uygulama tebliğleri; bileşen ve alt aksamı piyasaya arz eden veya hizmete sunan imalatçı ya da yetkili temsilcisinin, uygulama tebliğlerine tâbi bir ürünün imalatçısına, malzemenin bileşimi ve bileşen ya da alt aksamının enerji, malzeme veya kaynak tüketimi hakkındaki bilgileri vermesini öngörebilir.

    UYGULAMA TEBLİĞLERİ

    Madde 14 - (1) Uygulama tebliğleri, ek (I) veya ek (II)'de öngörüldüğü şekilde çevreye duyarlı tasarım şartlarını düzenler, çevre üzerinde önemli etkisi olan çevresel boyutlar için çevreye duyarlı özel tasarım şartlarını belirler. Uygulama tebliğleri, ek (I)'in birinci bölümünde belirtilen çevreye duyarlı tasarım parametrelerinden bazıları için çevreye duyarlı tasarım şartlarına ihtiyaç bulunmadığını öngörebilir.

    (2) Çevreye duyarlı tasarım şartları, yetkili kuruluşlar tarafından, ürünün uygulama tebliğlerinin şartlarına uygun olup olmadığı doğrulanabilecek şekilde belirlenir. Uygulama tebliğleri, doğrulamanın ürünün üzerinde ya da teknik dokümanlar bazında gerçekleştirileceğini belirtir.

    (3) Uygulama tebliğlerinin asgarî olarak ek (VII)'de yer alan hususları içermesi zorunludur.

    ALTINCI BÖLÜM

    ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER

    KOORDİNASYON VE İŞBİRLİĞİ

    Madde 15 - (1) Yetkili kuruluşlar, Avrupa Birliğine üye ülkelerdeki sorumlu kuruluşlarla işbirliği yapar ve Dış Ticaret Müsteşarlığı aracılığıyla Avrupa Birliği Komisyonuna bilgi verir.

    KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELER

    Madde 16 - (1) Yetkili kuruluş, küçük ve orta ölçekli işletmeler ile daha küçük ekonomik işletmelerin, ürünün tasarım aşamasından başlamak üzere, çevreye duyarlı bir yaklaşım benimsemelerine ve mevzuata uyum sağlamalarına yönelik gerekli tedbirleri alır. Gerektiğinde, yetkili kuruluşlarca yayımlanacak uygulama tebliğlerinde, etkilenen sektörde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelerin özel durumlarını kapsayan açıklayıcı bilgilere yer verilir.

    TÜKETİCİYİ BİLGİLENDİRME

    Madde 17 - (1) İmalatçılar, ilgili uygulama tebliğleri doğrultusunda, uygun gördükleri biçimde tüketiciye;

    a) Ürünün sürdürülebilir kullanımını sağlamak için dikkat edilecek hususlar,

    b) Uygulama tebliğleri tarafından öngörülmesi hâlinde ürünün ekolojik profili ve çevreye duyarlı tasarımının yararları,

    hakkında gerekli bilgileri sunar.

    GİZLİLİK

    Madde 18 - (1) 13 üncü maddede ve ek (I)'in ikinci bölümünde belirtilen bilgi sağlama ile ilgili şartlar yerine getirilirken, orantılılık ilkesi ve ticarî sır ile ilgili kanunî sınırlamalar dikkate alınır.

    İÇ DÜZENLEME

    Madde 19 - (1) Gönüllü anlaşmaların ve diğer iç düzenlemelerin hazırlanmasında ve uygulanmasında ek (VIII)'de yer alan asgarî kriterler dikkate alınır.

    AYKIRI DAVRANIŞLARDA UYGULANACAK HÜKÜMLER

    Madde 20 - (1) Bu Yönetmeliğin ve uygulama tebliğlerinin hükümlerinin ihlali hâlinde, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uygulanır.

    YÜRÜRLÜK

    Madde 21 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    YÜRÜTME

    Madde 22 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

   

    Mevzuat Kanunlar