HİDROJEN İLE ÇALIŞAN MOTORLU ARAÇLARIN TİP ONAYINA İLİŞKİN YÖNETMELİK (AT) 79/2009

    Hidrojen İle Çalışan Motorlu Araçların Tip Onayına İlişkin Yönetmelik (AT) 79/2009

    Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

    Resmi Gazete Tarihi : 07/06/2011

    Resmi Gazete Sayısı : 27957

    BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

    Amaç ve kapsam

    Madde 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca motorlu araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek ve sağlık ve çevrenin korunması amacıyla, hidrojen tahrikli motorlu araçların, bunların hidrojen aksam ve sistemlerinin tip onayı ile ilgili şartları ve hidrojen aksam ve sistemlerinin araca takılmasına ilişkin şartları belirlemektir.

    (2) Bu Yönetmelik;

    a) Çarpma güvenliği ve elektrik güvenliği dahil, MARTOY'un Ek II'sinin Bölüm A'sında belirtilen M ve N kategorilerindeki hidrojen ile çalışan araçları,

    b) Ek I'de listelenen, M ve N kategorilerindeki motorlu araçlar için tasarımlanan hidrojen aksamını,

    c) Hidrojen depolaması ve kullanımının yeni şekilleri dahil, M ve N kategorilerindeki motorlu araçlar için tasarımlanan hidrojen sistemlerini,

    kapsar.

    Dayanak

    Madde 2 (1) Bu Yönetmelik;

    a) 2918 sayılı Kanununun 29 uncu maddesine ve 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesine dayanılarak,

    b) Avrupa Birliğinin (EC) 79/2009 sayılı Regülasyonuna paralel olarak,

    hazırlanmıştır.

    Tanımlar

    Madde 3 (1) Bu Yönetmelikte geçen;

    a) Anma çalışma basıncı (NWP): Tanklar konusunda, dolu bir tank için 288K (15

    C) sıcaklıktaki dengelenmiş basınç veya diğer aksam konusunda aksamın tipik olarak çalıştığı basınç seviyesini,

    b) Araç: En az dört tekerleği bulunan, azami tasarım hızı 25 km/saat'i aşan, karayolunda kullanılması amaçlanan, tamamlanmış veya tamamlanmamış MARTOY kapsamında yer alan motorlu araç ve römorkları,

    c) Hidrojen aksamı: Hidrojen tankı ve hidrojenle doğrudan temas eden veya hidrojen sisteminin bir kısmını oluşturan hidrojen ile çalışan taşıtın bütün diğer parçaları,

    ç) Hidrojen sistemi: Tahrik sistemleri veya yardımcı güç üniteleri hariç, hidrojen ile çalışan araçlara takılan hidrojen aksamı ve bağlantı parçaları grubunu, bu sistemin; kullanım izlemesi ve kontrol sistemlerini, araç ara yüz sistemlerini, aşırı akış sistemlerini, aşırı basınç koruma sistemlerini ve ısı değiştiricisi arıza belirleme sistemlerini kapsadığını,

    d) Hidrojen ile çalışan motorlu araç: Aracı hareket ettirmek için yakıt olarak hidrojen kullanan motorlu aracı,

    e) İç tank: Kriyojenik hidrojen ihtiva eden sıvı hidrojeni kullanmak için tasarımlanan hidrojen tankının bir kısmını,

    f) İmalatçı: Tip onayı veya yetkilendirme sürecinin bütün hususlarında ve imalatın uygunluğunun sağlanmasında onay kuruluşuna karşı sorumlu olan ve onay sürecinin konusu olan araç, sistem, aksam veya ayrı teknik ünitenin bütün imalat aşamalarında doğrudan yer almasının şart olmadığı kişi veya kuruluşu,

    g) MARTOY: 28/6/2009 tarihli ve 27272 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği (2007/46AT)'ni,

    ğ) Müsaade edilebilir azami çalışma basıncı (MAWP): Tasarımlanan aksamın maruz kalacağı ve söz konusu aksamın dayanımını belirlemeye temel teşkil eden azami basıncı,

    h) Tahrik sistemi: Aracı hareket ettirmek için kullanılan içten yanmalı motor veya yakıt hücresi sistemini,

    ifade eder.

    İKİNCİ BÖLÜM: İmalatçıların Yükümlülükleri

    İmalatçıların genel yükümlülükleri

    Madde 4 (1) İmalatçılar, tescil edilen veya hizmete konulan yeni tip hidrojen tahrikli araçların ve yeni tip hidrojen aksamı ve sistemlerinin bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri hükümlerine göre tip onaylı olduğunu gösterirler.

    (2) İmalatçılar, araç tip onayının amaçları bakımından, hidrojen tahrikli araçları, bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirlerine uygun olan ve bu Yönetmelik ve uygulama tedbirlerine uygun olarak yerleştirilen hidrojen aksamı ve hidrojen sistemleri ile teçhiz eder.

    (3) İmalatçılar, hidrojen aksamı ve hidrojen sistemlerinin tip onayının amaçları bakımından, bu aksam ve sistemlerin bu Yönetmelik ve uygulama tedbirlerine uygun olmasını sağlarlar.

    (4) İmalatçılar, onay kuruluşuna araç özellikleri ve deney şartları ile ilgili uygun bilgileri verir.

    (5) İmalatçılar, aracın hizmet ömrü boyunca hidrojen aksamı ve hidrojen sistemlerinin muayenesi için bilgileri verirler.

    Hidrojen aksam ve sistemlerine ilişkin yükümlülükler

    Madde 5 (1) İmalatçılar;

    a) Hidrojen aksam ve sistemlerinin doğru ve emniyetli bir şekilde çalışmasını ve sızıntı ve görünür şekil bozukluğu olmaksızın elektriksel, mekanik, ısıl ve kimyasal çalışma şartlarına dayanmasını sağlamakla,

    b) Hidrojen sistemlerinin aşırı basınç altında kalmaya karşı korunmasını sağlamakla,

    c) Hidrojen aksamı ve sistemlerinin hidrojen ile doğrudan temas halinde bulunan parçalarında kullanılan malzemelerin hidrojenle uyumlu olmasını sağlamakla,

    ç) Hidrojen aksam ve sistemlerinin öngörülen ömürleri boyunca beklenen sıcaklıklara ve basınçlara güvenilir bir şekilde dayanmasını sağlamakla,

    d) Hidrojen aksam ve sistemlerinin uygulama tedbirlerinde belirtilen çalışma sıcaklık aralığına güvenilir bir şekilde dayanmasını sağlamakla,

    e) Hidrojen aksamını uygulama tedbirlerine uygun olarak işaretlemekle,

    f) Yönlü akışa haiz hidrojen aksamının akış yönünü açıkça göstermekle,

    g) Hidrojen aksamı ve sistemlerinin Ek VI'nın şartlarına uygun olarak yerleştirilebilecek şekilde tasarımlamakla,

    yükümlüdür.

    Sıvı hidrojen kullanmak için tasarımlanan hidrojen tankları ile ilgili şartlar

    Madde 6 (1) Sıvı hidrojeni kullanmak için tasarımlanan hidrojen tankları, Ek II'de belirtilen deney işlemlerine uygun olarak deneye tabi tutulur.

    Tanklar haricinde, sıvı hidrojen kullanmak için tasarımlanan hidrojen aksamı ile ilgili şartlar

    Madde 7 (1) Tanklar haricinde, sıvı hidrojen kullanmak için tasarımlanan hidrojen aksamı, tiplerine göre Ek III'te belirtilen deney işlemlerine uygun olarak deneye tabi tutulur.

    (2) Basınç tahliye cihazları, iç tankta veya herhangi bir başka hidrojen aksamındaki basıncın müsaade edilebilir değeri aşmamasını sağlayacak şekilde tasarımlanır. Değerler, hidrojen sisteminin müsaade edilebilir azami çalışma basıncına (MAWP) göre ayarlanır. Arızayı belirlemek amacıyla ısı değiştiriciler için bir emniyet sistemi kullanılır.

    Gaz halinde sıkıştırılmış hidrojen kullanmak için tasarımlanan hidrojen tankları ile ilgili şartlar

    Madde 8 (1) Gaz halinde sıkıştırılmış hidrojen kullanmak için tasarımlanan hidrojen tankları Ek IV'ün Madde 1'ine uygun olarak sınıflandırılır.

    (2) Birinci fıkrada belirtilen tanklar, tiplerine göre Ek IV'te belirtilen deney işlemlerine uygun olarak deneye tabi tutulur.

    (3) Tankın tasarımında kullanılan malzemelerin başlıca özellikleri ve toleransların ayrıntılı açıklaması verilir ve buna malzemenin tabi tutulduğu deneylerin sonuçları dahil edilir.

    Tanklar haricinde, gaz halinde sıkıştırılmış hidrojen kullanmak için tasarımlanan hidrojen aksamı ile ilgili şartlar

    Madde 9 (1) Tanklar haricinde, gaz halinde sıkıştırılmış hidrojen kullanmak için tasarımlanan hidrojen aksamı, tiplerine göre Ek V'te belirtilen deney işlemlerine uygun olarak deneye tabi tutulur.

    Hidrojen aksam ve sistemlerinin yerleştirilmesi ile ilgili şartlar

    Madde 10 (1) Hidrojen aksam ve sistemleri, Ek VI'da belirtilen şartlara uygun olarak yerleştirilir.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Onay Kuruluşunun Yükümlülükleri

    Tip onayı

    Madde 11 (1) Onay Kuruluşunca;

    a) Bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata uygun olmayan, ilk defa tip onayı alacak hidrojenle çalışan araç tiplerine AT Tip Onayı Belgesi veya Ulusal Tip Onayı Belgesi verilmez.

    b) Bu Yönetmeliğe ve uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata uygun olmayan yeni hidrojen aksam ve sistem tiplerine AT Tip Onayı Belgesi verilmez.

    (2) Birinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla ve 13 üncü maddede belirtilen uygulama tedbirlerine istinaden imalatçı talep ederse;

    a) Yeni araç, aksam veya sistemler, bu Yönetmeliğin veya uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuatın şartlarına uygun ise, hidrojenle çalışan yeni araç tiplerine AT Tip Onayı Belgesi veya Ulusal Tip Onayı Belgesi veya yeni tip aksam veya sisteme AT Tip Onayı Belgesi verilmesi reddedilmez.

    b) Yeni araç, aksam veya sistemler, bu Yönetmeliğin veya uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuata uygun ise, bu araçların tescili, satışı ve hizmete girişi veya bu aksam ve sistemlerin satışı ve hizmete girmesi yasaklanamaz.

    Cezalar

    Madde 12 (1) İmalatçının bu Yönetmeliğin hükümlerini ihlal etmesi veya onay işlemleri veya geri çağırmaya yol açan işlemler sırasında yanlış beyan vermesi, tip onayı veya dolaşımda uygunluk için deney sonuçlarının tahrif edilmesi, geri çağırmaya veya tip onayının geri çekilmesine yol açabilecek verilerin veya teknik bilgilerin verilmemesi, bilgilere erişim imkânının reddedilmesi ve iptal tertibatlarının kullanımı hallerinde veya benzeri durumlarda 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: Çeşitli ve Son Hükümler

    Uygulama tedbirleri

    Madde 13 (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak amacıyla, aşağıda yer alan hususları içeren tedbirler, 14 üncü maddede belirtilen işleme uygun olarak yayımlanacak mevzuatta yer alır.

    a) Hidrojenle tahrikli araçların ve hidrojen aksam ve sistemlerinin AT Araç ve Aksam Tip Onayı için idari hükümler.

    b) 4 üncü maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen tip onayı ve muayene amacıyla imalatçılar tarafından verilecek bilgiler ile ilgili kurallar.

    c) Ek II ila Ek V'te belirtilen deney işlemleri için ayrıntılı kurallar.

    ç) Ek VI'da belirtilen hidrojen aksam ve sistemlerinin araca takılma şartları ile ilgili ayrıntılı kurallar.

    d) 5 inci maddede belirtilen hidrojen aksam ve sistemlerinin emniyetli ve güvenilir çalışması şartları ile ilgili ayrıntılı kurallar,

    e) Ek VI'nın 16 ncı maddesinde belirtilen hidrojen yakıtı ile çalışan araçların etiketlenmesi veya diğer açık ve hızlı tanıtma vasıtaları ile ilgili ayrıntılı kurallar,

    f) Saf hidrojen veya hidrojen ile doğalgaz/biyometan karışımının kullanımı, hidrojen depolama ve kullanımının yeni şekilleri, hidrojen aksam ve sistemlerinin bütünlüğüne göre araçların çarpma korunması, en azından sızıntının belirlenmesini ve gazın temizlenmesi ile ilgili şartları kapsayan, bütünleştirilmiş sistem güvenlik şartları ve elektrik yalıtımı ve elektrik güvenliği şartları ile ilgili özellikler.

    g) Bu Yönetmeliğin uygulanması için gerekli diğer tedbirler.

    Komite kararları

    Madde 14 (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak alınacak tedbirler, yapılacak değişiklikler ve ihtiyaç duyulan her türlü düzenleme Birleşmiş Milletler/Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) Antlaşması çerçevesinde hazırlanan ve 11/1/1997 tarihli ve 22874 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tekerlekli Araçlar ile Bu Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda Kullanılan Aksam ve Parçalar ile İlgili Teknik Mevzuatın Uygulanmasına Dair Yönetmelik ile oluşturulan Motorlu Araçlar Teknik Komitesi (MARTEK) tarafından görüşülerek karara bağlanır. MARTEK tavsiye niteliğindeki görüşünü Bakanlığa bildirir ve bu görüş doğrultusunda Bakanlık gerekli gördüğü düzenlemeleri yapar.

    Tip onayı mevcut araçlar

    Geçici Madde 1 (1) 24/2/2012 tarihinden itibaren;

    a) Tip onayı mevcut araç tiplerinin bu Yönetmeliğin veya uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuatın şartlarına uygun olmaması halinde, hidrojenle çalıştırmak gerekçesiyle bu araçların uygunluk belgeleri MARTOY'un 26 ncı maddesinin amaçları bakımından geçersiz kabul edilir ve bu araçlar tescil edilmez, satılamaz ve hizmete giremez.

    b) Bu Yönetmeliğin veya uygulama tedbirleri ile ilgili mevzuatın şartlarına uygun olmaması halinde, yeni hidrojen aksam ve sistemleri satılamaz ve hizmete giremez.

    Yürürlük

    Madde 15 (1) Bu Yönetmelik 1/1/2012 tarihinde yürürlüğe girer.

    Yürütme

    Madde 16 (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

   

    Mevzuat Kanunlar