SOSYAL SİGORTA SAĞLIK İŞLEMLERİ TÜZÜĞÜ

    Bakanlar Kurulu Karar Tarihi - No: 26/05/1972 - 7/4496

    Dayandığı Kanun Tarihi - No: 17/07/1964 - 506

    Yayımlandığı R. Gazete Tarihi - No: 22/06/1972 - 14223

    BİRİNCİ BÖLÜM : GENEL HÜKÜMLER

    Madde 1 - İş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı;

    Sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş ve hangi hallerde başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacakları; İşe alıştırmanın ne yoldan ve hangi esaslara göre yapılacağı ve Sosyal Sigortalar Kanununun 122 nci maddesinin uygulanma tarzı;

    Sigortalıların hangi hallerde erken yaşlanmış sayılacakları;

    Sosyal Sigortalar Kanununun 129 uncu maddesi gereğince kurulan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun, sözü edilen Kanunda belirtilenler dışında kalan ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili bulunan görevleri ve çalışma şekil ve esasları;

    Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıktığı takdirde o işten ileri gelmiş kabul edileceği

    Hakkındaki esaslar, bu Tüzükte belirtilmiştir.

    Madde 2 - Bu Tüzükte geçen "Kurum" deyimi "Sosyal Sigortalar Kurumu" anlamına gelir.

    Madde 3 - İş kazasının meydana geldiği veya meslek hastalığının başladığı zaman, hizmet akdine göre yapmakta olduğu iş "Sigortalının mesleği" sayılır.

    Kurum, bu mesleğin tesbitinde sigortalının çalıştığı iş yerinden alınacak belgeyi esas tutabileceği gibi, bu hususu kendi yetkili elemanları vasıtasiyle inceletmeye ve buna göre karar vermeye yetkilidir.

    Madde 4 - Hizmet akdine göre, bu Tüzüğün ikinci Bölümünün, D cetvelinde gösterilen mesleklerden birinden fazlasını yapmakta olan sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı yönünden sürekli iş göremezlik durumuna girmesi halinde, bunlardan, sürekli iş göremezlik derecesinin en yükseğini vermiş olan meslek "sigortalının mesleği" sayılır.

    İKİNCİ BÖLÜM : İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SONUCU SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK HALLERİNİN MESLEKTE KAZANMA GÜCÜNÜ NE ORANDA AZALTACAĞININ TESPİTİ

    Madde 5 - İş kazası veya meslek hastalığı sonucu husule gelen arızaların, sigortalının mesleğinde kazanma gücünü ne oranda azaltacağı, Tüzüğe ekli A, B, C, D ve E cetvellerine göre tespit edilir.

    (Değişik fıkra: 31/05/1985 - 85/9529 K.) A cetveli, iş kazalarının neden olduğu hastalık ve arızalarla meslek hastalıklarını ve bunların neden olduğu arızaları, vücuttaki yerlerine göre sınıflandıran ve başlıkları aşağıda gösterilen 14 listeden teşekkül eder.

    I - Baş arızaları (kafa kemikleri, nöroloji, nöröşirürji, psikiatri arıza ve hastalıkları)

    II - Göz arızaları

    III - Kulak arızaları

    IV - Yüz arızaları

    V - Boyun arızaları

    VI - Göğüs hastalıkları

    VII - Omuz ve kol arızaları

    VIII - El bileği ve el arızaları

    IX - El parmakları arızaları

    X - Omurga arızaları

    XI - Karın hastalık ve arızaları,

    XII - Pelvis ve alt ekstremite arızaları

    XIII - Endokrin, metabolizma, kollagen doku, periferik damar hastalıkları, hematolojik ve romotoid hastalıklar

    XIV - Deri arızaları ve yanıklar

    Her listede 3 kolon mevcut olup bunlardan; birinci kolon arızanın sıra numarasını, ikinci kolon arızanın çeşidini, üçüncü kolon arızanın ağırlık ölçüsünü gösterir.

    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) B cetveli sigortalının çalıştığı işkolları ve meslek veya iş çeşidi listelerini içerir.

    Her listede 2 kolon mevcut olup bunlardan; birinci kolon meslek veya iş çeşitlerini, ikinci kolon meslek grup numaralarını gösterir.

    C cetveli, sürekli iş görememezlik simgelerini göstermekte olup, A cetvelinin listelerine paralel olarak arızanın vücuttaki yerine göre 14 tabloyu ihtiva eder.

    Her tablo A cetvelinin 14 listesinden birine tekabül eder ve sol kenardaki dikey kolonda arıza sıra numaraları, üstteki yatay kolonda 1 den 52 ye kadar meslek grup numaraları ve bunların kesişme noktalarında sürekli iş göremezlik simgeleri bulunur.

    D cetveli, arızaların ağırlık ölçülerine ve sürekli iş göremezlik simgelerine göre meslekte kazanma gücünün azalma oranını bulmaya yarar. Bu cetvelin sol kenarındaki dikey kolon 0 dan 65 e kadar arıza ağırlık ölçülerini üstteki yatay kolon A dan R ye kadar arızaların sürekli iş göremezlik simgelerini, bunların kesişme noktaları 1 den 100 e kadar meslekte kazanma gücünün azalma oranını gösterir.

    Bu cetvele göre bulunan oran, 38-39 yaşlarındaki bir sigortalının meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.

    E cetveli, D cetveline göre bulunan orana ve sigortalının yaşına göre meslekte kazanma gücünün azalma oranını tespite yarar.

    Meslekte kazanma gücünün azalma oranının hesabında, sigortalının sürekli iş göremezlik halinin raporla tesbit edildiği tarihdeki yaşı esas alınır.

    Bu cetvelin solundaki dikey kolon 38-39 yaşlara ait meslekte kazanma gücünün azalma oranını, üstteki yatay kolon 21 den 64 e kadar olan yaşları, bunların kesişme noktaları ise meslekte kazanma gücündeki azalmanın yaşlara göre oranlarını gösterir.

    (Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Ancak sigortalının sağlık durumunda sürekli iş göremezlik yönünden bir değişiklik olmuş ise, bu değişikliğin raporla saptandığı tarihteki yaşı esas alınır.

    Madde 6 - A cetveli listelerinde yazılı arızalardan birinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı aşağıdaki şekilde hesaplanır:

    a) A cetvelindeki vücudun çeşitli bölgelerine veya sistemlerine göre hazırlanmış olan 14 arıza listesinde sigortalının arızası bulunur. Bu arızanın solundaki arıza sıra numarası ile sağındaki arıza ağırlık ölçüsü bir tarafa kaydedilir.

    b) (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) B cetveli listelerinde önce sigortalının işkolu, sonra bu işkolu içindeki meslek veya iş çeşidi bulunur. Bunun karşısındaki meslek grup numarası da bir yere yazılır.

    (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Sigortalının meslek veya iş çeşidi bu listelerde bulunmadığı takdirde meslek veya işinin benzeri veya en yakını esas alınır.

    Aynı adı taşıyan meslek veya iş çeşidi birden çok iş kolu listesinde yer aldığı takdirde, sigortalının çalıştığı iş kolu listesindeki meslek veya iş çeşidi esas alınır.

    c) Sürekli iş göremezlik simgesini gösteren C cetvelinin arızaya uygun tablosunun dikey kolonunda yukarıda tespit edilen arıza sıra numarası ile yatay kolonundaki meslek grup numarasının kesiştiği noktadaki sürekli iş göremezlik simgesi bulunarak bir tarafa kaydedilir.

    d) D cetvelinin dikey kolonunda yukarıda tespit edilen arıza ağırlık ölçüsü ile yatay kolonundaki meslek simgesinin kesiştiği noktadaki sayı, meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.

    e) Tespit edilen bu meslekte kazanma gücü azalmasının sigortalının yaşına uygun oranını bulmak için E cetvelinden yararlanılır. Bu cetvelin dikey kolonunda bulunan meslekte kazanma gücünün azalma oranı ile üstteki yatay kolonda bulunan sigortalının sürekli iş göremezlik halinin tespiti tarihindeki yaşının kesiştiği yerdeki sayı, bu yaşa uyan sürekli iş göremezlik sebebiyle meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.

    Madde 7 - (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) A cetveli listelerinde yazılı arızalardan birkaçının bir arada bulunması veya eski bir arızaya yenisinin eklenmesi halinde meslekte kazanma gücünün ne oranda azalacağı, Balthazard formülüne göre aşağıdaki biçimde hesaplanır:

    a) Sigortalıdaki arızaların meslekte kazanma gücünü azaltma oranları 6 ncı maddeye göre ayrı ayrı tespit edilir.

    b) Bu oranlar, en yükseğinden başlanarak sıraya konur.

    c) En yüksek oran, sigortalının çalışma gücünün tümünü gösteren % 100 den çıkarılır.

    d) Bu çıkarmada kalan miktar, sırada ikinci gelen meslekte kazanma gücü azalma oranı ile çarpılır. Çarpıma, en yüksek meslekte kazanma gücü azalma oranı eklenir, böylece birinci ve ikinci arızaların meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı bulunmuş olur.

    e) Sigortalının arızası 2 den fazla ise birinci ve ikinci arızaların meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı birinci sıraya ve üçüncü sıradaki arızanın meslekte kazanma gücü azalma oranı ikinci sıraya alınarak yukardaki işlem tekrarlanır.

    Madde 8 - (Değişik madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)

    A cetveli listelerinde ayrı ayrı gösterilen çeşitli arızalar, bu listelerde yer alan bir hastalık veya arızanın tabii sonucu iseler, bunlar, ayrı sebeplere bağlı arızalar gibi ele alınarak haklarında 7 nci madde hükümlerine göre işlem yapılmaz.

    Madde 9 - İş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya doğuştan ileri gelmiş herhangi bir arızası bulunan sigortalının sonradan bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğraması halinde meslekte kazanma gücü azalma oranı aşağıdaki şekilde hesaplanır:

    a) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılacak veya sayılmayacak olaylardan veya doğuştan meydana gelmiş her türlü arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı 6 ve 7 nci maddelere göre bulunur.

    b) Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sayılmayacak bir olaydan veya doğuştan ileri gelmiş arızalarının sebep olduğu meslekte kazanma gücü toplam azalma oranı, (a) bendinde tespit edilen toplam orandan çıkarılır; kalan, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü azalma oranıdır.

    Ancak, sigortalının işe alınmadan önce mevcut olan veya işe alındıkdan sonra iş kazası veya meslek hastalığı sonucu olmayarak meydana gelen arızaları, yapmakta olduğu işteki kazanma gücüne tesir etmiyorsa bu arızalar kazanma gücü toplam azalma oranının hesabında nazara alınmaz.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : SİGORTALILARIN HANGİ HALLERDE ÇALIŞMA GÜCÜNÜN EN AZ ÜÇTE İKİSİNİ YİTİRMİŞ VE HANGİ HALLERDE BAŞKA BİRİNİN SÜREKLİ BAKIMINA MUHTAÇ DURUMDA SAYILACAKLARI

    Madde 10 - (Değişik madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)

    Sigortalılık süresi içinde aşağıdaki arızaların meydana gelmesi veya eski ve çalışmaya engel olmayan bir arızanın aşağıda yazılı seviyelere yükselmesi yahut 1475 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesi hükmü gereğince, bedensel veya ruhsal sakatlık derecelerine uygun işlere yerleştirilenlerin, sigortalılık süresi içinde sakatlıklarının artması veya sakatlıklarına yeni hastalık veya arızaların eklenmesi nedeniyle çalışamayacak duruma geldiklerinin Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca belirlenmesi halinde, sigortalılar, çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş sayılırlar:

    A - BAŞ ARIZALARI (kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirürji, psikiatri arıza ve hastalıkları)

    1 - Sürekli organik ve fonksiyonel bozukluklarla birlikte olan kafatası defektleri veya kraniyoplasti yapılamayan 25 cm

    'den büyük kafatası defektleri veya yaralanma sonucu kafatası içinde kalan yabancı

    cisimlerin neden olduğu nörolojik ve psişik belirtiler.

    2 - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya intraserebral kanama sonucu meydana gelmiş konuşma güçlüğü veya yürüme güçlüğü yahut nükse eğilim gösteren monopleji, monoparazi, hemipleji, hemiparezi,

    altern paralizi, paraziler,

    3 - Değişik etiyolojilere bağlı mikst afaziler (sensoriyel-motris),

    4 - Vasküler, enfeksiyöz, travmatik, tümoral kökenli iki taraflı, baston veya bir araç kullanmaya yahut başkasının bakımına gerek gösteren paraplejiler, paraparaziler, diplejiler, kuadroplejiler (sfenkter

    bozuklukları, nörojenik mesane vb.)

    5 - Postensefalitik veya arterioskleroza bağlı, arızaları belirgin, günlük işlerin güçlükle yapılabilmesine veya hiç yapılamamasına sebep olan parkinson hastalığı (paralizi ajitan),

    6 - Serebrohereditler, herododejeneratif hastalıklar (serebral palsy v.b.),

    7 - Vasküller, enfeksiyöz zehirlenmeye bağlı, başkasının yardımını gerektirecek denge bozuklukları yapan serebellar hastalıklar,

    8 - Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları veya beyin dokusu enfesiyonu sekelleri sonucu meydana gelen, fonksiyonel bozukluk yapan kafa çiftleri arızaları veya hareket sistemi bozuklukları,

    9 - Ağır sirengomiyeli, skleroz lateral amiyotrofik (serebroherediter, heredodejeneratif omirilik hastalıkları),

    10 - Ağır miyastenia gravis ve miyopatiler (herediter, heredodejenaratif kas hastalıkları),

    11 - Orta veya ağır derecede belirgin, kronik, tekrarlayıcı, yaygın miyelin kılıfı hastalıkları (multipl skleroz),

    12 - Ayda birkaç kez gelen, antipileptiklere cevap vermeyen veya zaman zaman statüs epileptikusla seyreden grandmal epilepsi, zaman zaman genarilize nöbetlerle seyreden jaksoniyen epilepsi veya haftada

    birkaz kez tekrarlayan, kontrol altına alınamayan epilepsi,

    13 - Klinik, E.M.G. bulgularıyla doğrulanmış sekel poliradikülonevrit radikülit, polinevrit, polinöropatiler,

    14 - Tedaviye rağmen hafif işlerde bile çalışmaya imkan vermeyen psikozlar

    a) Organik psikozlar (senil demans, kronik alkolik, şizofrenik, affektif psiko-manyak-depressif paranoid),

    b) Organik olmayan psikozlar (depressif, eksite tipler, psikojenik paranoid),

    c) Nörotik bozukluklar veya kişilik bozuklukları,

    d) Organik beyin zedelenmesi sonucu meydana gelen ve psikotik olmayan bozukluklar (frontal lob sendromu, post kontüzyon sendromu),

    e) Alkol, morfin, esrar, kokain ve benzerlerine bağlı psikozlar,

    15 - İdiosi veya embesilite derecesinde oligofreniler (intellijen kotien İQ 40 a kadar),

    16 - Kötü tabiatlı veya ameliyat edilemez iyi tabiatlı beyin tümörleri veya kanserleri,

    B - GÖZ HASTALIKLARI VE GÖRME ARIZALARI

    17 - Camla düzeltildikten sonra her bir gözün skiaskopik muyeneyle tespit edilen 20/100 veya daha az görmesi hali,

    18 - Görüşü bozan, korneada ileri derecede bulanıklığa neden olan, tekrarlayan, iki taraflı pterijiumlar,

    19 - Görüşü bozan, tedavi edilemeyen keratit ve sekelleri veya grefon hastalığı,

    20 - Görüşü bozan, kontakt lensten yararlanamayan, iki taraflı keratokonus,

    21 - Görüşü bozan, tekrarlayan üveitler,

    22 - Görüşü bozan, sık sık tekrarlayan, tedavisi güç retina kanamaları,

    23 - Her iki göz yuvarlağını hareketsiz kılan ve görüş derecesini bozan orbita travmaları, iltihapları, tümörleri,

    24 - Tedavi edilemeyen görüşü az veya çok etkileyen retinopatiler, retina dejeneresansları, makulopatiler.

    25 - Her iki gözde periferik görme alanının 10 dereceye kadar daralması,

    26 - iki taraflı, sekel halinde, tam pitozis,

    27 - Çift görmeye neden olan, sekel halinde, her iki göz kaslarının paralizisi,

    C - KULAK-BURUN-BOĞAZ HASTALIK VE ARIZALARI

    28 - Kulak akıntısı veya labirent komplikasyonu sonucu sürekli baş dönmesi ve denge bozukluğu (menier sendromu) ile seyreden, işitme cihazıyla ve tedaviyle sonuç alınamayan işitme kaybı,

    29 - Kulak sayvanının, dış kulak yolunun, orta kulağın ameliyat edilemeyen tümörleri, norinoma ve diğer kulak kanserleri,

    30 - Dil kaybı veya konuşma ve yutmayı zorlaştıran dil harabiyeti,

    31 - Burun, paranazal sinüsler, çene, ağız ve farenks kanserleri veya ameliyat edilemeyen tümörleri,

    32 - Travmalar, hastalıklar ve tümörler sonucu sürekli kanül takılmasını gerektirir larenks yokluğu,

    33 - Ses organlarının tedavi edilemeyen ve afoni ve dispneyle birlikte olan iki taraflı hastalık, travma ve tümörleri,

    D - SOLUNUM, DOLAŞIM SİSTEMİ HASTALIKLARI VE SİSTEMİK HİPERTANSİYONLAR

    34 - Göğüs duvarında belirgin biçim bozukluğu yaparak solunum ve dolaşım zorluğu yaratan arızalar ve ameliyat sekelleri,

    35 - Etiyolojisi ne olursa olsun, klinik, radyolojik ve laboratuvar bulgularıyla doğrulanan ve solunum, dolaşım fonksiyonlarını ileri derecede etkileyen, sağ kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon ve sağ kalp

    büyümesi, kronik korpulmonale, ileri derecede restriktif, obstruktif veya kombine akciğer fonksiyon bozukluklarıyla birlikte olan akciğer dokusunun, bronşların, akciğer zarlarının, göğüs kafesinin hastalık ve

    arızaları,

    36 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, dinlenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlaması yapan iskemik kalp hastalıkları, kalp kapağı hastalıkları, kalp kasları veya kalp zarı

    hastalık ve arızaları,

    37 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, dinlenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlamasıyla birlikte olan komissurotomi, kalp kapağı protezi, kalıcı kalp pili (pasemaker),

    koroner revaskülarizasyonu, perikardioektomi,

    38 - Klinik, laboratuvar, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, geçirilmiş, kalıcı miyokart infarktüsü,

    39 - Etiyolojisi ne olursa olsun, hipertansif ensefalopati, göz dibi bulguları, böbrek veya kalp yetersizliğiyle birlikte maksima 250 mm, minima 120 mm. nin üstünde olan ve tedavi edilemeyen sistemik

    hipertansiyonlar,

    E - KARIN HASTALIK VE ARIZALARI

    40 - Ameliyat edilemeyen, çalışmaya engel iç ve dış fıtıklar veya çapları 10 cm. den büyük evantrasyonlar,

    41 - Sindirim kanalı hastalıkları

    a) Tedavi edilemeyen, sekel bırakan Crohn hastalığı, kolitis ülseroza, tüberküloz ve kaşeksiler,

    b) Anal inkontinens, sürekli anüs kontrnaturalis,

    c) Total kolektomi,

    d) Karın organlarının işlevlerini yerine getirmelerini önemli derecede engelleyen ve çeşitli nedenlerle meydana gelmiş peritonitlerin yapışık sekelleri,

    42 - Karaciğer fonksiyon testlerini ileri derecede bozan, kronik, aktif (agressif) hepatitler,

    43 - Değişik etiyolojili, tam teşekkül etmiş karaciğer sirozları,

    44 - Karaciğer ve pankreas kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,

    45 - Böbrek fonksiyonlarını % 30 - % 60 bozan, cerrahi ve tıbbi tedavilerle kontrol altına alınamayan veya böbrek fonksiyonlarını % 60 - % 90 bozan ve tıbbi tedaviye cevap vermeyen böbrek hastalıkları

    (nefropatiler),

    46 - Hemodiyalizi gerektirir böbrek hastalıkları,

    47 - Böbrek nakline rağmen böbrek fonksiyon bozuklukları,

    48 - İyileşmeyen üriner sistem tüberkülozları,

    49 - Üreterosigmeidostomi, üreterokutaneustomi, postoperatif sürekli üriner fistüller, inkontinanslar, ekstrofolia vezikalis, total epispadias, hipospadias,

    50 - Sürekli sistostomi ve sonda kullanmayı gerektiren üretra darlıkları,

    51 - Üriner sistem kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,

    52 - Penis ve testislerin beraber yokluğu, idrarın sürekli akması,

    F - HAREKET SİSTEMİNDEKİ KEMİK, KAS, EKLEM HASTALIK VE ARIZALARI

    53 - Kürek kemiğinin sabit hale gelmesine neden olan iki taraflı omuz eklem ankilozu,

    54 - Omuz yokluğuna neden olan tek veya iki taraflı kemik kaybı,

    55 - Kolun bilekle omuz arasından kesilmesi (amputasyonu), kolun tek veya iki taraflı torasik amputasyonu iki bileğin kesilmesi (amputasyonu),

    56 - Humerusun iki taraflı omuz yakınından psödoartrozu veya ön kol her iki kemiğinin psödoartrozu (yalancı eklemleri),

    57 - Tüm belirtileriyle iki taraflı Volkman kontraktürü,

    58 - Her iki elin başparmağı dahil olmak üzere sekiz parmağın kesilmesi (amputasyonu),

    59 - Omurganın hareketlerini ileri derecede kısıtlayan hastalıklar (ankilozlar) ve travma sekelleri,

    60 - Cerrahi ve tıbbi tedavinin sonuç vermediği, norolojik belirtilerle birlikte E.M.G. ile tespit edilen bel fıtıkları disk kaymaları, şekil bozukluğu yapmış kronik artiritler, spondiloartiritler,

    61 - Kalça ekleminin iki taraflı tam ankilozu,

    62 - Tek taraflı bile olsa kalça ekleminin dezartikulasyonu, uyluk kemiğinin alttan tek taraflı 2/3 ünün veya iki taraflı 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),

    63 - İki bacağın alttan en az 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),

    64 - Her iki diz ekleminin 20 dereceden yukarı fleksiyon halinde ankilozu,

    65 - Yassı ve uzun kemiklerin ve omurganın her çeşit aktif, akıntılı osteidleri,

    G - İÇ SALGI HASTALIKLARI (endokrin)

    66 - Cerrahi veya tıbbi tedavinin sonuç vermediği hipotalamik hastalıklar (diabetes insipitus, anosmi, görme bozuklukları, mental retardasyonla birlikte hipotalamusun gelişimsel bozuklukları),

    67 - Genel hipofiz yetersizliğine, gelişme hormonu (STH) fazlalığına (akromegali, gigantizm) veya yetersizliğine (hipofizernanizm) bağlı hastalık veya komplikasyonlar veya hastalığa eşlik eden arızalar (anosmi, görme bozukluğu, mental retardasyon),

    68 - Cerrahi ve tıbbi tedaviden yararlanamayan hipotiroidi veya hiperparatiroidi hastalıkları, paratiroid ve tiroidin yaygın karsinomları,

    69 - Tedavi edilemeyen böbrek üstü bezi karsinomları ve hiperaldosteronizm ve feokromasitoma,

    70 - Şeker hastalığı (diabetes mellitus)

    a) Organlarda arızalara ve fonksiyon bozukluklarına neden olan ve tedaviyle düzeltilemiyen şeker hastalıkları (tip II diabetes mellitus),

    b) Tedaviye rağmen açlık kan şekerinin sürekli olarak 200 mg. ın üstünde seyrettiği ve organlarda harabiyete neden olan şeker hastalıkları (tip I diabetes mellitus),

    H - METABOLİZMA HASTALIKLARI

    71 - Tedavi edilemiyen osteomalasi,

    72 - Tedaviye rağmen eklemlerde şekil bozukluğuna (deformite), hareket kısıtlanmasına, böbrek yetersizliğine neden olan gut hastalığı,

    73 - Tip 2-3 osteogenezis imperfekta,

    74 - Porfiria (eritropoetik)

    K - HEMATOLOJİK HASTALIK VE ARIZALAR

    75 - Aplastik, miyelofitizik, orak hücreli anemiler, thalassamia major, paroksismal nokturnal hemoglobinuri,

    76 - Tedavi edilemeyen lösemiler,

    77 - Polisitemia vera,

    78 - Werlhof hastalığı (idiopatik trombositopenik purpura),

    79 - Von Willebrand hastalığı (psödohemofili),

    80 - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 1 den az olan hemofililer,

    81 - Sistemik intravasküler koagulasyon,

    82 - Ağır zincir hastalıkları (makroglobilinemia, multipl miyolama),

    83 - Kötü tabiatlı lenfoma, sarkomlar,

    84 - III ve IV üncü evredeki Hodgkin,

    L - RUMATOLOJİ

    85 - Ağır, ileri derecede ankiloz ve hareket kısıtlanmasına neden olan veya yatağa veya tekerlekli iskemleye bağımlı kılan romatizmal hastalıklar,

    M - KOLLAGEN DOKU HASTALIKLARI

    86 - Wegener hastalığı (nekrotizan granilomatoz),

    87 - Sistemik lupus eritematodes vb.,

    N - DAMAR HASTALIKLARI

    88 - Ağır dolaşım bozukluklarına veya trofik zararlara yol açan, cerrahi ve tıbbi tedaviden yarar görmeyen, çalışmayı etkileyen, iltihabi, dejeneratif ve fonksiyonel arter, ven damar ve lenf hastalıkları, büyük damarların, periferik damarların ağır, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmaları, arterio-venöz fistülleri, venöz yetmezlik, posttrombotik sendrom vb, ven hastalıkları, ağır lenf ödemi sonucu meydana gelen elefantiyazisler,

    O - DERİ HASTALIKLARI VE ARIZALARI

    89 - Vücudun % 50 sinden fazlasını kaplayan ve artropatik şekil gösteren ağır sedef hastalığı(psoriazis),

    90 - İnfiltratif ve tümoral mucoid funguides,

    91 - Ağır kronik evrede pemfigus,

    92 - Mutulasyon evresinde cüzzam (lepra)

    93 - Ağır kokulu ve çirkin görünüşlü hale dönüşen icthiosis,

    94 - Yaygın ve ilerleyici meleda hastalığı,

    95 - Tabanda geniş alan kaplayan hiperkeratoz ( verru-kallus),

    96 - VÜcudun en az %20 sini kaplayan skleroderma,

    97 - Yukarıda tespit edilen hastalık ve arızalar dışında kaldığı halde, tedavi edilemeyen ve çalışma imkanını ortadan kaldıran bir veya birkaç hastalık veya arıza.

    Yukarıda sayılmadığı halde, Tüzüğe ekli A cetvelinin listelerinde yer alan ve arıza ağırlık ölçüsü 57 olan hastalık ve arızaların meydana geldiği, meslek grup numarası 1 olan sigortalılar, C cetvelindeki sürekli iş göremezlik simgesinin A olması şartıyla çalışma gücünün 2/3 ünü yitirmiş sayılırlar.

    Madde 11 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda sayılacağı haller aşağıda gösterilmiştir.

    1 - Kuadropleji, parapleji, dipleji ve sigortalının yaşamını kendi başına yürütmesine engel porsuk hemipleji veya merkezi sinir sisteminin sfenkter bozuklukları ile birlikte olan diğer hastalık ve arızaları;

    2 - Sürekli veya zaman zaman bir akıl hastanesinde kalmayı gerektiren ve tedavisi olanaksız akıl hastalıkları:

    3 - (Değişik bent: 31/05/1985 - 85/9529 K.) İki gözde görme kaybı 100/100

    4 - İki elin kaybı;

    5 - Bir kolun omuzdan, bir bacağın kalçadan kaybı;

    6 - İki bacağın kaybı (dizin alt veya üstünden):

    7 - Tedavisi olanaksız bir hastalıktan ileri gelen ağır besleme bozuklukları ve kaşeksiler.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : İŞE ALIŞTIRMA REHABİLİTASYON

    Madde 12 - Bu bölümde geçen "işe alıştırma" (Rehabilitasyon) deyimi, sigortalılardan sürekli iş göremez veya malul hale gelmiş yahut da gelebilecekleri tıbben kabul edilenlerin, kendi mesleklerinde veya yeni bir meslekte çalışabilmelerini sağlamak amacı ile yapılan tıbbi bakım ve mesleki eğitimi ifade eder.

    Madde 13 - Kurumun rehabilitasyon çalışmaları aşağıda yazılı 3 safhada yürütülür:

    a) Tıbbi rehabilitasyon: Kaybedilen fonksiyonun düzelmesine kadar süren tedavi safhası;

    b) İyiliğe dönüş: Çalışma alanının tespiti safhası;

    c) Mesleki rehabilitasyon: Sigortalı için tespit edilen çalışma alanında yetiştirme, eğitim safhası.

    Yukarki safhaları geçiren sigortalının işe yerleştirilmesi, ilgili kamu kuluşlarınca sağlanır.

    Madde 14 - Kurum, sigortalıların rehabilitasyonunu kendi müesseselerinde, rehabilitasyon merkezlerinde yapabileceği gibi, yurt içinde aynı amaçla kurulmuş diğer tesislerde de yaptırabilir.

    Madde 15 - Kurum tarafından uygun görülecek yerlerde bölge rehabilitasyon sağlık kurulları kurulur.

    Bu kurullar, biri rehabilitasyon veya fizik tedavi yahut ortopedi uzmanı olmak üzere en az 3, en çok 5 uzman hekimden kurulur. Üyelerden Tıp Fakültesini bitiriş itibariyle en kıdemlisi, kurula başkanlık eder.

    Sigortalılardan hangilerinin rehabilitasyon merkezlerine gönderileceği bu kurullar tarafından kararlaştırılır.

    Madde 16 - Her rehabilitasyon merkezinde bir rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu bulunur.

    Bu kurul aşağıda yazılı 5 üyeden kurulur:

    1 - (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, yoksa fizik tedavi uzmanı,

    2 - Ortopedi uzmanı,

    3 - Tıbbi psikolog, yoksa ruh ve sinir hastalıkları uzmanı,

    4 - İç hastalıkları veya göğüs hastalıkları uzmanı,

    5 - Sosyal yardımcı veya mesleğe yöneltici yahut meslek hastalıkları uzmanı veya tecrübeli bir iş hekimi.

    Bunların dışında, gereken hallerde diğer uzmanlık dallarında çağrılacak uzmanlar, oy hakkı olmamak şartiyle, incelenen vaka hakkındaki görüşmeye katılırlar.

    Madde 17 - Rehabilitasyon merkezi sağlık kuruluna, üyelerden Tıp Fakültesini bitiriş itibariyle en kıdemlisi başkanlık eder. Kurul, üye sayısının çoğunluğu ile toplanır. Toplantılarda başkandan başka, fizik tedavi veya ortopedi uzmanlarından birinin bulunması şarttır. Kararlar çoğunlukla verilir. Oyların eşitliği halinde Başkanın katıldığı taraf çoğunlukta sayılır.

    Madde 18 - Sigortalılar, müdavi Kurum hekimi, Kurum sağlık tesisleri veya Kurum Sağlık İşleri Başkanlığı tarafından en yakın bölge rehabilitasyon sağlık kuruluna sevkedilirler ve en az 10 gün önce kendilerine bu kurula hangi tarihte başvuracakları yazı ile alındı karşılığında bildirilir.

    Rehabilitasyona tabi tutulmaları yolunda, Kurumun yetkili makamlarına yazılı olarak başvuran sigortalılar da en yakın bölge rehabilitasyon sağlık kuruluna sevkedilirler.

    Madde 19 - Bölge rehabilitasyon sağlık kurullarınca, rehabilitasyon merkezlerine gönderilen sigortalılar, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu tarafından muayene edilerek rehabilitasyona tabi tutulması uygun görülenlerin nerede, ne suretle ve ne süre rehabilitasyona tabi tutulacaklarına karar verilir.

    Bu kurullar, karardan önce, sigortalı hakkında bu hususta verilmiş raporlara bağlı kalmaksızın, sigortalıyı yeniden inceleyebilecekleri gibi, herhangi bir sağlık tesisinde de incelettirebilirler.

    Madde 20 - Kendilerine Kurumca yazılı bildiri gönderilen sigortalılardan işe alıştırılmaktan kaçınan veya başladıktan sonra işi bırakanların, sürekli iş göremezlik gelirlerinin veya malullük aylıklarının yarısı, bildiride belirtilen tarihten sonraki aybaşından başlanarak alıştırma işine başlayıncaya kadar kesilir.

    Madde 21 - İşe alıştırma (Rehabilitasyon) safhalarında, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulu tarafından sağlık durumları, çalışmaları veya genel halleri uygun görülmeyen sigortalıların işe alıştırılmalarından vazgeçilmesine Kurumca karar verilir.

    Madde 22 - Bölge rehabilitasyon sağlık kurulları ile rehabilitasyon merkezleri sağlık kurullarınca sigortalı hakkında alınan kararlar, Genel Müdürlüğe ve sigortalıya yazı ile bildirilir.

    Madde 23 - Sigortalılar, bölge rehabilitasyon sağlık kurulu kararlarına karşı en yakın rehabilitasyon merkezi sağlık kuruluna 30 gün içerisinde itiraz edebilirler.

    Raporu yeterli görmemesi halinde, Kurum, rehabilitasyon merkezi sağlık kurulundan sigortalının yeniden muayene edilmesini isteyebilir.

    Bölge rehabilitasyon sağlık-kurulları ile rehabilitasyon merkezi sağlık kurulları kararları birbirine uygun ise, bunların yeniden incelenmesi istenemiyeceği gibi itiraz da olunamaz.

    İki kurul kararı arasında uyuşmazlık varsa, Kurum veya sigortalı 30 gün içinde durumun Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda incelenmesini isteyebilir.

    Madde 24 - Günlük çalışma saatleri, sigortalının kişisel durumuna ve alıştırılacağı işin mahiyet ve özelliğine göre, rehabilitasyon merkez sağlık kurulunca arttırılıp eksiltilebilir. Ancak, günlük çalışma süresi 8 saati geçemez.

    Madde 25 - Rehabilitasyon müesseselerinde uygulanacak eğitim programları ile çalışma esasları bir yönetmelikle tespit olunur.

    Madde 26 - İşe alıştırma için gereken her türlü giderler Kurumca karşılanır.

    Madde 27 - Sürekli iş göremezlik geliri ile malullük aylığı alanlardan işe alıştırmaya tabi tutulan sigortalıların bu devrelerde yedirilmeleri, yatırılmaları ve iş elbiseleri Kurumca bedelsiz olarak sağlanır.

    Ancak sigortalılardan isteyenler, bulunduğu merkezin muvafakati ile bunları kendileri sağlayabilirler.

    İşe alıştırma müesseselerinin bulundukları yerlerde oturanlardan durumları itibariyle buralarda yatırılmaları rehabilitasyon merkezlerince gerekli görülmeyenlerin müesseselerde bulundukları zamana rastlayan yemekleri Kurumca verilir.

    Madde 28 - İşe alıştırılmaya tabi tutulmak yahut bu amaçla muayene edilmek üzere başka yerlere gönderilenlerin ve gerektiğinde bunlara eşlik edecek kimselerin gidip gelme yol paraları ile zaruri giderleri yürürlükte olan mevzuata göre Kurumca ödenir.

    Madde 29 - İşe alıştırma devresini tamamlayanlara bir belge verilir. Bu belgede ilgilinin işe alıştırıldığı müessesede elde ettiği yeterlik ve bilgi belirtilir.

    Madde 30 - Kuruma ait müesseselerde işe alıştırma devresinde elde edilen mahsul ve mamuller, kalitelerine ve benzeri tesisler mallarının piyasadaki rayicine göre değerlendirilerek Kurumca sattırılır veya Kurumun kendi ihtiyaçlarında kullanılır. Satışa ve kullanmaya elverişli olmayanlar usulüne göre elden çıkarılır.

    Madde 31 - Kuruma ait olmayan özel rehabilitasyon müesseselerinde işe alıştırmanın amaca uygun şekilde yapılıp yapılmadığı ve işe alıştırmaya tabi tutulanların durumu, Kurumun bu işle görevlendireceği elemanları tarafından denetlenir.

    BEŞİNCİ BÖLÜM : ERKEN YAŞLANMA

    Madde 32 - Sigortalılardan 50 yaşını doldurmuş ve fakat yaşlılık aylığından yararlanma yaşını (55) doldurmadan, biyolojik yönden, bu yaşı doldurmuş bir insan derecesinde yaşlanmış ve çalışma gücünün bu seviyeye düşmüş olduğu bu bölümdeki hükümlere göre tayin ve tespit edilenler, erken yaşlanmış sayılırlar.

    Madde 33 - Sigortalı, erken yaşlanma iddiasını, iş yerinin bağlı bulunduğu Kurum Şube Müdürlüğüne yazılı olarak bildirir.

    Şube Müdürlüğü, sigortalı ile, varsa, erken yaşlanma ile ilgili diğer raporlarını da ekleyerek, dosyasını 34 üncü maddede yazılı hastaneye gönderir.

    Madde 34 - Erken yaşlanmanın tayin ve tespitine ilişkin raporlar, Kurum sağlık İşleri Başkanlığı tarafından erken yaşlanma teşhisinde yetkili kılınmış ve ilgililere duyurulmuş olan en yakın Kurum hastanelerince verilir.

    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Bu hastanelerde, sigortalının erken yaşlanma yönünden tabi tutulacağı muayene ve testlerle düzenlenecek raporun biçimi Kurum Sağlık İşleri Başkanlığınca saptanır.

    Madde 35 - 34 üncü maddede belirtilen Kurum hastanelerinde yapılamayan incelemeler, bunları yapabilecek nitelikteki resmi kuruluşlarda yaptırılır ve elde edilen sonuçlar, ilgili hastaneye bir rapor halinde bildirilir.

    Madde 36 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Düzenlenen raporlar veya raporu yeterli görülmeyen ilgililerin Kurumca yeniden yaptırılacak muayeneleri sonucunda verilecek raporlar esas tutularak erken yaşlanma halinin bulunup bulunmadığına Genel Müdürlükçe karar verilir.

    ALTINCI BÖLÜM : SOSYAL SİGORTA YÜKSEK SAĞLIK KURULU

    Madde 37 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun görevleri ve çalışma şekil ve esasları bu bölümde belirtilmiştir.

    Madde 38 - (Değişik madde: 13/03/1981 - 8/2532 K.)

    Sosyal Sigorta Yüksek Kurulu;

    Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca görevlendirilecek bir ortopedi uzmanı,

    Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Kurum tarafından görevlendirilecek iş hekimliğinde tecrübeli birer uzman,

    Ankara Tıp Fakültelerinden seçilecek biri göğüs hastalıkları, diğeri hijyen profesörü olmak üzere 2 hekim (Bunlardan biri doçent olabilir),

    En yüksek kademedeki işveren kuruluşu tarafından seçilecek bir genel şirurji uzmanı,

    En yüksek kademedeki işçi kuruluşu tarafından seçilecek bir iç hastalıkları uzmanı, olmak üzere 7 üyeden kurulur.

    Madde 39 - (Değişik madde: 12/05/1991 - 91/1767 K.)

    Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık Dairesi Başkanlığında raporları incelemekle görevli hekimlerle Kuruma bağlı sağlık tesislerinde sağlık kurulu başkanı veya üyesi olarak görev yapan hekimler Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda görev alamazlar.

    Madde 40 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna profesörlükte kıdemli olan üye başkanlık eder.

    Başkanın bulunmadığı toplantılara, Tıp fakültelerinin ikinci üyesi profesör ise o, değilse fakülteden çıkış tarihi en eski olan üye başkanlık eder.

    Madde 41 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda görevlendirilecek hekimlerin hizmet süresi 3 yıldır. Süresi dolan üyeler yeniden görevlendirilebilirler.

    Görev yapamayacak derecede hastalanan, ölen, devamsızlık sebebiyle görevine son verilen veya herhangi bir sebeple Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundaki görevinden ayrılan üyelerin yerine ilgili kuruluş tarafından yeni üyeler seçilir. Bu şekilde Kurula sonradan katılan üye, yerine seçildiği üyenin süresini tamamlar.

    Madde 42 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun büro ve yazı işlerini yürütmek üzere Kurum bünyesinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Bürosu kurulur. Bu büro bir hekim genel sekreter ve yeteri kadar personelden oluşur.

    Genel Sekreter ve diğer personelin atanma işlemleri Kurum mevzuatına göre yapılır. Genel Sekreterin atanmasında Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Başkanının görüşü alınır.

    Madde 43 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun görevleri aşağıda gösterilmiştir:

    A) 1 - Bu Tüzükle tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması üzerine çıkabilecek uyuşmazlıkları,

    2 - Sigortalıların sürekli iş göremezlik hallerinin tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

    3 - Sigortalıların malüllük hallerinin tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

    4 - Sürekli iş göremez veya malül durumdaki sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç olup olmadığına ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

    5 - Sigortalıların erken yaşlanma durumlarına ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

    6 - Çalışamayacak şekilde malül bulunan hak sahibi kimselerin malüllük durumlarının tespitine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

    7 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 25., 57. ve 101 inci maddelerinde belirtilenlerin kontrol muayenelerine ilişkin raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını,

    8 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 12 nci maddesinin (F) bendine göre sigortalıların yabancı bir ülkede tedavilerine ilişkin raporlarına karşı Kurum veya sigortalıların itirazlarını,

    9 - Sigortalılar hakkındaki işe alıştırmaya ilişkin Kurul kararları ve raporlar üzerine Kurumca verilecek kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak.

    B) 1 - Yurt içi ve yurt dışındaki uygulamalar, Kurula yapılan başvurmalar, Kurulca yapılan incelemeler, Uluslararası kuruluşların çalışmaları ve yurt gerçekleri gözönünde tutularak, meslek hastalıkları listesinde yapılması gereken değişiklikler hakkında,

    2 - Çalışma Bakanlığınca gerekli görülen hallerde Sosyal Sigortalar Kanununun sağlık konularında

    3 - (Değişik alt bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 63 üncü maddenin ek fıkrasında yazılı hallerde yükümlülük süresinin aşılmasından sonra bir hastalığın meslek hastalığı sayılması, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasında yazılı hallerde üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilmesi ve meslek hastalıkları IV. listesinin dipnotunda yazılı hallerde 5 yıllık yükümlülük süresinin uzatılması hakkında karar vermek;

    C - (Değişik bent: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 1 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun çalışma ve görevleriyle ilgili konularda Bakanlığa önerilerde bulunmak;

    2 - Yıllık çalışma raporunu inceleyerek sonuca bağlamak;

    3 - (Mülga alt bent: 13/03/1981 - 8/2532 K.)

    Madde 44 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Kurul Başkanının görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:

    Kurulun toplantı gün ve saatlerini, üyelerin durumlarını da gözönünde tutarak belirlemek,

    Kurula gelen dosyaları incelemek üzere Kurul üyelerine vermek,

    Kurul toplantılarına başkanlık etmek ve oyunu kullanmak,

    Kurulun yıllık çalışma raporunu Bakanlığa göndermek,

    Genel Sekreterin izinlerini düzenlemek.

    Madde 45 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Kurul üyelerinin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir:

    Toplantılara katılmak ve oyunu kullanmak,

    Kendilerine verilen dosyaları inceliyerek düşüncesiyle birlikte Kurula açıklamak,

    Oturum özet defterine yazılmış kararları günü gününe imzalamak,

    Madde 46 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Genel sekreterin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.

    Kurula sunulacak dosyaların özetini hazırlamak, varsa eksikliklerini tamamlatmak,

    Kurulun toplantı gün ve saatlerini üyelere duyurmak,

    Büronun gereksinmelerini ve Kurul Başkanlığının isteklerini Genel Müdürlüğe duyurmak, bunları izlemek ve sonuçlandırmak,

    Kurum Personel Yönetmeliğindeki görevleri yerine getirmek,

    Kurul Başkanı ile üyelerinin huzur hakkı işlemlerini hazırlatmak,

    Yıllık çalışma raporlarını hazırlayarak, Kurula sunulmak üzere, Başkana vermek,

    Kurulca seçilecek eserlerden bir kitaplık meydana getirmek için gerekli işlemi yapmak,

    Büronun işlerini düzenli bir şekilde yürütmek ve Kurul çalışmaları ile ilgili diğer görevleri yapmak,

    Madde 47 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Kurul, haftada en az bir kez ve üyelerden en az beşinin katılmasıyla toplanır.

    (Mülga ikinci fıkra: 13/3/1981 - 8/2532 K.)

    İşlerin çokluğu karşısında haftada birden çok toplantı yapılabilir.

    Yıllık izinlerin, Kurul çalışmalarını aksatmayacak biçimde düzenlenmesine özen gösterilir.

    Madde 48 - Çalışma Bakanlığı, Yüksek Sağlık Kurulunu, olağan toplantıları dışında da toplantıya çağırabilir. Bu husus Çalışma Bakanlığınca toplantı sebebiyle birlikte Kurul Başkanlığına yazılı olarak bildirilir.

    Madde 49 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Özrü bulunan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu üyesinin, durumunu, toplantıdan en geç iki saat önce Kurul Başkanına veya Kurul Genel Sekreterine bildirmesi gerekir.

    Kendisine toplantıların gün ve saati yazı ile bildirildiği halde, özürsüz olarak bir ay içinde üç toplantıya katılmayan üyenin adı Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir. Bakanlık bu üye yerine ilgili kuruluştan 41 inci madde uyarınca yeni bir üye seçilmesini isteyebilir.

    Madde 50 - Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda incelenecek dosyalar, Kurum Sağlık İşleri Başkanlığınca, varsa noksanları da tamamlattırıldıktan sonra özel bir zarf içinde ve dizi pusulası ile birlikte Genel Müdürlük kanaliyle Kurula gönderilir.

    Madde 51 - Kurul dosyalarda gördüğü noksanları tamamlattırabileceği gibi, ilgiliyi yeniden muayeneye sevk ederek, bir sağlık tesisinde ayakta veya yatırılarak müşahade altına aldırmaya yetkilidir.

    (Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Alınacak sonuçlara göre kesin karar Kurulca verilir.

    Madde 52 - Kurula gelen dosyalar, Genel Sekreterce hazırlanmış özetle birlikte Başkan tarafından, ihtisasları da gözönünde tutularak üyelere dağıtılır.

    Madde 53 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Kurul, gerekli görürse dışardan, görüşülecek konu üzerinde rapor vermiş sağlık kurulunun üyesi olmayan uzman kişilerin görüşlerini alabilir.

    Madde 54 - Kurulun incelenmesinden geçen her vaka için bir kartoteks fişi açılır. Bu fişlerin şekli ve içine nelerin yazılacağı Kurulca bir yönerge belirtilir.

    Madde 55 - Kurul kararları toplantıya katılanların çoğunluğuyla verilir. Oyların eşitliği halinde Başkanın katıldığı taraf çoğunlukta sayılır.

    Görüşme konusu olayla ilgili raporlarda imzası bulunan üye bu konudaki karara katılamaz.

    Madde 56 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Kurul kararları Kurumu bağlar. Kurul kararlarında maddi bir yanlışlık görülürse, Genel Müdürlük bu hususu belirten bir yazıyla dosyanın yeniden incelenmesini Kuruldan isteyebilir.

    Madde 57 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Kurulda her sayfası numaralanmış ve mühürlenmiş tutanak defteri tutulur. Alınan kararların özeti, varsa ayrışık görüşte olanlar, bu defterde gösterilir ve üyeler tarafından aynı oturum sonunda imzalanır.

    Bu defterin tutulmasından Başkan ve Genel Sekreter sorumludur.

    Madde 58 - Gerekçeli kararlar ve ayrışık görüşler en geç karar tarihini izleyen 7 gün içinde daktilo ile yazılıp imzalandıktan sonra karar kartonunda saklanır.

    Kararlara sıra numarası verilir; kararlarda silme, karalama veya kazıma suretiyle düzeltme yapılamaz.

    Madde 59 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Kurul kararları ilgili yerlere ve sigortalıya yazılı olarak bildirilir.

    Madde 60 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, Kurul üyelerinin görev süresinin bitiminden bir ay önce, başka bir nedenle boşalma halinde derhal, yeni seçim yapılması hususu, Tüzüğün 37 nci maddesinde sözü geçen yerlere yazıyla duyurulur.

    Kuruluşlar, seçim sonuçlarını Bakanlığa ve seçilenlere yazıyla bildirirler.

    Madde 61 - (Değişik fıkra: 12/05/1991 - 91/1767 K.) Kurul başkan ve üyelerine, katıldıkları her oturum için, 200 gösterge sayısının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 43 üncü maddesindeki tabloda yer alan göstergelere uygulanacak memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutar üzerinden huzur hakkı ödenir.

    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) 53 üncü madde gereğince görüşü alınacak kimselere birinci fıkrada saptanan tutarda ücret ödenir.

    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Ankara dışından gelenlere, ayrıca, birinci derecede bulunan Devlet memuruna ödenen yolluk tutarında ödeme yapılır.

    YEDİNCİ BÖLÜM : MESLEK HASTALIKLARI

    Madde 62 - Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır.

    Madde 63 - Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması halinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği bu bölüm hükümlerine ve Tüzüğe ekli meslek hastalıkları listelerine göre tespit ve tayin edilir.

    (Ek fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuvar bulgularıyla kesinleştiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin, işyeri incelenmesiyle kanıtlandığı hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir.

    Madde 64 - (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Meslek hastalıkları, ilişik "Meslek Hastalıkları Listesinde";

    A. Kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları,

    B. Mesleki cilt hastalıkları,

    C. Pnömokonyozlar ve diğer mesleki solunum sistemi hastalıkları,

    D. Mesleki bulaşıcı hastalıklar,

    E. Fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları,

    olmak üzere 5 grupta toplanmıştır.

    (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Listenin sol kolonunda zararlı ajanın meydanan getirdiği başlıca hastalıklar ve belirtileri, orta kolonunda yükümlülük süreleri, sağ kolonunda hastalık tehlikesi olan başlıca işler yeralmıştır.

    Kanunla sağlanan yardımlardan yararlanabilmek için sigortalının meslek hastalığına sebep olan işinden fiilen ayrıldığı tarih ile meslek hastalığının meydana çıktığı tarih arasında geçecek azami süreye yükümlülük süresi denir.

    Madde 65 - (Değişik fıkra: 12/11/1978 - 7/16989 K.) Meslek hastalıkları Listesinin D grubunda yer alan bulaşıcı hastalıkların, görülen işin gereği olarak veya işyerinin özel koşullarının etkisiyle oluşması ve enfeksiyonun laboratuvar bulguları ile de kanıtlanması gereklidir.

    Meslek hastalıkları listelerinde yer almayan ve fakat görülen iş ve görev icabı olarak alındığı kesin olarak tespit edilen diğer enfeksiyon hastalıkları da meslek hastalığı sayılır. Bu husustaki teşhisin laboratuvar deneyleriyle teyit edilmesi gereklidir. Hastalığın azami kuluçka süresi yükümlülük süresi olarak kabul edilir.

    Madde 66 - (Değişik madde: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Pnömokonyozun meslek hastalığı sayılabilmesi için, sigortalının, havasında pnömokonyoz yapacak yoğunluk ve nitelikte toz bulunan yeraltı veya yerüstü işyerlerinde toplam olarak en az üç yıl çalışmış olması şarttır.

    Ancak, havasında yüksek yoğunlukta ve pnömokonyoz yapacak nitelikte toz bulunan yeraltı ve yerüstü işyerlerinde meydana gelmiş, klinik veya radyolojik bulgular ve laboratuvar muayeneleriyle süratli seyrettiği ve ağırlığı saptanmış olgularda Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı sağlanmak koşuluyla 3 yıllık süre indirilebilir.

    Ek Madde 1 - (Ek madde: 31/05/1985 - 85/9529 K.)

    İş kazası veya meslek hastalığında meydana gelen arızanın, sigortalının kendi işini veya başka bir işi yapamaz hale gelmesi sonucunu doğurduğu iş güvenliği müfettişliğince tespit edilmişse meslekte kazanma gücü azalma oranının hesabında sürekli iş göremezlik simgesi İ olarak kabul edilir.

    SEKİZİNCİ BÖLÜM : SON HÜKÜMLER

    Madde 67 - 17/07/1964 günlü ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 135 inci maddesinin (A) bendine dayanılarak düzenlenen ve Danıştayca incelenen bu Tüzük hükümleri, Resmi Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 68 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

    EK A CETVELİ

    A CETVELİ (Değişik cetvel: 31/05/1985 - 85/9529 K.)

    I. Liste

    Baş Arızaları

    (Kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirurji, psikiatri arıza ve hastalıkları)

    Arıza                        Arıza

    Sıra                        Ağırlık

    Numarası      Arıza Çeşidi            Ölçüsü

    1   Trepenasyon veya travma sonucu baş kemiklerinin açıklıkları

       A- 4 cm

    'ye kadar (plastikle kapatılmamış)         10

       B- 4-9 cm

    (plastikle kapatılmış)               10

       C- 4-9 cm

    (plastikle kapatılmamış)            20

       D- 9-25 cm

    (plastikle kapatılmış)               20

       E- 9-25 cm

    (plastikle kapatılmamış)            30

       F- 25 cm

    'den geniş (plastikle kapatılmış)            30

       G- 25 cm

    'den geniş (plastikle kapatılmamış)         50

    2   Epilepsiler

       A- Ayda birkaç kez gelen, antiepileptik tedavilere

       rağmen nöbetleri süren grandmal epilepsi            57

       B- Zaman zaman statüs epileptikusla seyreden

       grandmal epilepsi                  65

       C- Sık sık tekrarlayan ve zaman zaman generalize

       nöbetlerle seyreden jaksoniyen epilepsi            57

       D- Haftada birkaç kez tekrarlayan ve kontrol

       edilemeyen psikomotor epilepsi               57

    3   Konuşma bozuklukları

       A- Dizartiriler, motor afazi               30

       B- Sensoriyel afaziler                  30

       C- Mikst afaziler                     58

       D- Felçle birlikte konuşma bozukluğu            65

    4   Vasküler, enfeksiyon, entoksikasyon veya travmaya

       bağlı denge bozuklukları, vertigo

       A- Günlük hayatın sürdürülmesine engel olmayanlar      10

       B- Baston gerektirenler                  30

       C- Başkasının yardımını gerektirenler            65

    5   Ekstra pramidal sistem hastalıkları

       A- Parkinsonizm (bazı parkinson semptomları gösteren,

       parkinsona benzer haller)               13

       B - postensefalitik veya arteriyoskleroza bağlı

       parkinson hastalığı (paralizi ajitan)

          a- Hafif                     13

          b- Orta                     50

          c- Ağır                     65

       6   Serebro vasküler hastalıklar

       A - Kalıcı parazi veya paralizi yapmayan gelip geçici

       iskemik ataklar                     13

       B - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya

       intraserebralkanama sonucu oluşmuş ve sekel

       halini almış monoparazi, monopleji, hemiparazi,

       hemiplejiler, pedunkulus, pons ve bulbustaki kafa

       çiftleri, alternparazi, paraliziler (Weber sendromu vb.)

       ve konuşma bozukluğuyla birlikte paraliziler

          a- Hafif                     35

          b- Orta                     57

          c- Ağır                     65

    7   Vasküler, enfeksiyon, tümör ve travmaya bağlı paraparaziler

       A- Baston gerektirmiyenler               30

       B- Günlük fizyolojik gereksinimlerin giderilebilmesi için

       iki baston veya diğer bir gereç veya başkasının yardımını

       gerektirenler                     57

       C- Enkontinensle birlikte yatağa bağımlı kılanlar         65

    8   7 arıza sıra numarasında yazılı nedenlerle meydana gelen

       dipleji, parapleji ve kuadropleji               65

    9   Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları ve beyin dokusu enfeksiyonu sekelleri

       a- Hafif (günlük hayatı çok az etkileyenler)         13

       b- Orta (günlük hayatı oldukça etkileyen ve birkaç kafa

       çifti veya hareket sistemi bozukluğu yapanlar)         57

       c- Ağır (günlük hayatı yardımcısız yürütülemeyecek

       derecede etkileyen ve kafa çifti felçleri, epileptik

       veya mental bozukluklarla birlikte olanlar)            65

    10   Herediter, heredo-familyal dejeneratif ve henüz sebebi bilinmeyen hastalıklar

       A- Serebrum (kranial sinirler, serebral palsi)         65

       B- Bazal ganglion (kronik progresif kore, paralizi ajitan)      50

       C- Serebellum hastalıkları (Friedreich ataksisi)         60

       D- Omurilik hastalıkları (skleroz, lateral amyotrofik, sirengomiyeli)

          a- Hafif ve orta                  45

          b- Ağır                     65

       E- Kas hastalıkları (miyastenis gravis, miyopatiler)

          a- Başkasının yardımını gerektirmeyenler         45

          b- Başkasının yardımını gerektirenler         65

       F- Miyelin kılıfı hastalıkları (multipı skleroz)

          a- Hafif (belirtiler kesin değil)            30

          b- 0rta (kronik, tekrarlayıcı, yaygın)         57

          c- Ağır (kronik, ilerleyici, yaygın)            65

    11   Boyun sapının (pedunkulus, pons, bulbus)         Raporda belir-

       travmatik, vasküler, enfeksiyoz, toksik vb.         tilen bulgulara

       lezyonları sonucu oluşan kafa çifti paralizileri         göre değerlendirilir

    12   Kafa travmaları (konmosyo, kontizyo serebri), kafa

       kemikleri fissuru, çökme kırığı sonucu oluşan psişik

       bozukluklar (vertigo, amnezi, semptomatik epilepsi vb.)

       a- Hafif                        30

       b- Orta                        45

       c- Ağır                        65

    13   Travmatik, enfeksiyoz (apse), vasküler nedenlere, tümör-

       lere bağlı beyin arızalarıyla bunların ameliyatları

       sonucu meydana gelen sekeller, ameliyat edilemeyen beyin

       tümörleri

       a- Hafif                        30

       b- Orta                        50

       c- Ağır                        57

       d- Kötü tabiatlı                     65

    14   Poliradikülönevrit, radikülit, polinevrit ve polinöropatiler

       a- Hafif                        30

       b- Orta                        45

       c- Ağır                        57

    15   Psikozlar

       A- Organik psikozlar

          a- Senil demans (basit tip, depresif tip, paranoid,

       akut konfizyonal)                  65

          b- Presenil demans               45

       B- Alkolik psikozlar

          a- Korsakof psikozu               65

          b- Alkolik demans, alkolik hallusinoz         57

       C- İlaç psikozları

          a- Tedavi edilebilen               35

          b- Tedavi edilemeyen               57

       D- Şizofrenik psikozlar

          a- Tedaviyle çalışma olanağı veren         45

          b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen         65

       E- Effektif psikozlar (psiko-manyak depresif)

          a- Tedaviyle çalışma olanağı veren         45

          b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen         65

       F- Paranoid psikozlar

          a- Basit                     0

          b- Paranoya                  57

          c- Parafreni                  57

       G- Organik olmayan psikozlar (depresif veya eksite tipler

        veya psikojenik paranoid psikozlar)

          a- Tedaviyle çalışma olanağı veren         45

          b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen         65

    16   Nevrotik bozukluklar, kişilik bozuklukları

       ve başka psikotik olmayan ruhsal bozukluklar

       A- Navrotik bozukluklar (anksiyete, nisteri,

       fobik, obsesif, kompulsif, nevrotik dep-

       resyon, nevrasteni, hipokondirizazis,

       depersonalizasyon sendromu psikozları)

          a- Tedaviyle çalışma olanağı veren         45

          b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen         65

       B- Kişilik bozuklukları

        (Paranoid kişilik, affektif kişilik,

       şizoid kişilik, eksplozif kişilik, his-

       terik kişilik, astenik kişilik, sosyopa-

       tik kişilik ve asosyal yönü ağır basan

       bozukluklar)                     57

    17   Alkol ve ilaç (morfin, esrar, kokain, bar butrik, omretamin) bağımlılığı

       a- Tedaviyle çalışma olanağı veren            35

       b- Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen            57

    18   Organik beyin zedelenmesinden sonra oluşan psikotik olmayan özgül bozukluklar

       A- Frontal lob sendromu                  65

       B- Post kontuzisyon sendromu

          a- Tadaviyle çalışma olanağı veren         35

          b- Tadaviyle çalışma olanağı vermeyen         57

    19   Oligofreniler

       a- İdiosi (İQ 20 den küçük)               65

       b- Embesilite (İQ 20-40 arası)               59

       c- Debilite (İQ 40-85 arası)               25

    20   Travma veya travma dışı cinsel sapma ve bozukluklar

       a- Tedavi edilebilen                  35

       b- Tedavi edilemeyen                  57

    A CETVELİ : II.Liste

    Göz Arızaları (X)

    Arıza                  Arıza

    Sıra                  Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi         Ölçüsü

    1   Bir gözün 1,0, diğerinin 0 görmesi      35

    2   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,1 görmesi      30

    3   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,2 görmesi      25

    4   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,3 görmesi      20

    5   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,4 görmesi      15

    6   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,5 görmesi      5

    7   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,6 görmesi      3

    8   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,7 görmesi      2

    9   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,8 görmesi      Meslekte kazanma

                      gücünü etkilemez

    10   Bir gözün 1,0, diğerinin 0,9 görmesi      Meslekte kazanma

                      gücünü etkilemez.

    11   Bir gözün 0,9, diğerinin 0 görmesi      35

    12   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,1 görmesi      30

    13   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,2 görmesi      25

    14   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,3 görmesi      20

    15   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,4 görmesi      15

    16   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,5 görmesi      10

    17   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,6 görmesi      5

    18   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,7 görmesi      3

    19   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,8 görmesi      Meslekte kazanma

                      gücünü etkilemez.

    20   Bir gözün 0,9, diğerinin 0,9 görmesi      Meslekte kazanma

                      gücünü etkilemez.

    21   Bir gözün 0,8, diğerinin 0 görmesi      40

    22   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,1 görmesi      35

    23   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,2 görmesi      30

    24   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,3 görmesi      25

    25   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,4 görmesi      17

    26   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,5 görmesi      14

    27   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,6 görmesi      12

    28   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,7 görmesi      5

    29   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,8 görmesi      3

    30   Bir gözün 0,8, diğerinin 0,9 görmesi      Meslekte kazanma

                      gücünü etkilemez.

    31   Bir gözün 0,7, diğerinin 0 görmesi      40

    32   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,1 görmesi      38

    33   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,2 görmesi      35

    34   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,3 görmesi      30

    35   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,4 görmesi      32

    36   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,5 görmesi      20

    37   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,6 görmesi      15

    38   Bir gözün 0,7, diğerinin 0,7 görmesi      12

    39   Bir gözün 0,6, diğerinin 0 görmesi      45

    40   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,1 görmesi      43

    41   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,2 görmesi      40

    42   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,3 görmesi      37

    43   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,4 görmesi      30

    44   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,5 görmesi      25

    45   Bir gözün 0,6, diğerinin 0,6 görmesi      20

    46   Bir gözün 0,5, diğerinin 0 görmesi      48

    47   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,1 görmesi      45

    48   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,2 görmesi      43

    49   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,3 görmesi      40

    50   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,4 görmesi      35

    51   Bir gözün 0,5, diğerinin 0,5 görmesi      30

    52   Bir gözün 0,4, diğerinin 0 görmesi      50

    53   Bir gözün 0,4, diğerinin 0,1 görmesi      48

    54   Bir gözün 0,4, diğerinin 0,2 görmesi      45

    55   Bir gözün 0,4, diğerinin 0,3 görmesi      40

    56   Bir gözün 0,4, diğerinin 0,4 görmesi      35

    57   Bir gözün 0,3, diğerinin 0 görmesi      55

    58   Bir gözün 0,3, diğerinin 0,1 görmesi      50

    59   Bir gözün 0,3, diğerinin 0,2 görmesi      48

    60   Bir gözün 0,3, diğerinin 0,3 görmesi      45

    61   Bir gözün 0,2, diğerinin 0 görmesi      59

    62   Bir gözün 0,2, diğerinin 0,1 görmesi      55

    63   Bir gözün 0,2, diğerinin 0,2 görmesi      50

    64   Bir gözün 0,1, diğerinin 0 görmesi      61

    65   Bir gözün 0,1, diğerinin 0,1 görmesi      59

    66   Bir gözün 0, diğerinin 0 görmesi      65

    67   Travma ve çeşitli hastalıklara bağlı,      Meslekte kazanma gücü azalma

       sekel olarak kalan ve görüşü bozan retina,   oranları, görme derecelerine

       kanamaları iltihapları         göre değerlendirilir.

    68   Çift görmeye neden olan her iki göz

       kaslarının sekel halindeki paralizisi      57

    69   Bir gözün hareketsizliğine ve çift görmesine

       neden olan göz kaslarının sekel halindeki

       paralizisi               41

    70   Göz yuvarlarını hareketsiz kılan ve görüş

       derecesini bozan, sekel bırakan orbita

       yaralanmaları, tümörleri ve iltihapları

          a- Tek gözde         41

          b- İki gözde         57

    71   Sekel halinde lagoftalmi

          a- Tek gözde         1

          b- İki gözde         35

    72   Optik sinir hastalıkları iltihapları, tümörleri,   Meslekte kazanma gücü

       vasküler göz hastalıkları         azalma oranları, görme

                      derecelerine göre değerlendirilir.

    73   Sekel halindeki hemianopsiler (bitemporal,

       binazal vb.)            41

    74   Sekel halindeki ektropiyon veya entropiyon

          a- Tek gözde         10

          b- İki gözde         20

    75   Göz kanalının tıkanması ve kese iltihapları

          a- Tek gözde         10

          b- İki gözde         20

    76   Sekel halinde tam pitozis

          a- Tek gözde         35

          b- İki gözde         57

       Sekel halinde yarım pitosiz

          a- Tek gözde         5

          b- İki gözde         30

    77   Şaşılık (nistagmus)         Meslekte kazanma gücü

                      azalma oranları, görme

                      derecelerine göre değerlendirilir.

    78   Periferik görme alanının azalması

       A- Görüş alanı 30

          a- Tek gözde         5

          b- İki gözde         45

       B- Görüş alanı 10

          a- Tek gözde         15

          b- İki gözde         60

    B- İki taraflı afak nedeniyle binoküler görmesi olanlarda, meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 10 eklenir.

    (X) A- Anizometropi varsa, meslekte kazanma gücü azalma oranına Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 2 eklenir.

    C- Afakın tek taraflı olması nedeniyle binoküler görmesi olmayanlarda, meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 12 eklenir.

    D- Retina kanamalarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

       a- Tek göz için % 5

       b- İki göz için % 10

    eklenir.

    E- Retina dekolmanlarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

       a- Tek göz için % 5

       b- İki göz için % 10

    eklenir.

    F- Glokomda, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

       a- Tek göz için % 10

       b- İki göz için % 15

    eklenir.

    G- Şaşılıkta (nistagmus), görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

       a- Tek göz için % 10

       b- İki göz için % 15

    eklenir.

    H- Optik sinir hastalıklarında, görme bozukluğuna bağlı meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre,

       a- Tek göz için % 5

       b- İki göz için % 10

    eklenir.

    A CETVELİ : III.Liste

    Kulak Arızaları

    Arıza                        Arıza

    Sıra                        Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi               Ölçüsü

    1   A- Her iki kulakta tedavi ve işitme cihazıyla giderilemeyen

       tam işitme kaybı                  51

       B- Bir kulakta tedavi ve işitme cihazıyla giderilemeyen tam

       işitme kaybı                  13

       C- Doğuştan (konjenital) sağır ve dilsiz         57

    2   Odiometrik incelemeyle teşhis edilen iletim,

       sensorinöral ve mikst tip işitme kayıpları (X)

    3   Plastikle düzeltilemeyen tek taraflı sayvan yokluğu      5

    4   Plastikle düzeltilemeyen iki taraflı sayvan yokluğu      10

    5   Kronik orta kulak iltihabı               10

    6   Kulaklarda akıntılı, labirent komplikasyonu sonucu sürekli

       baş dönmeleri ve denge bozukluklarıyla birlikte iki taraflı tam

       işitme kaybı                  57

    7   Dış kulak yolunun ve orta kulağın kötü tabiatlıtümörleri,

       ameliyat edilemeyen akustik nörinoma         65

    8   Psikoz oluşturacak ağır kulak çınlaması (tinnitüs)      6

    (X) İşitme kayıplarının belirlenmesinde, ISO standartları uygulanır. Bu kayıplar ve bunların neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranları, aşağıdaki biçimde hesaplanır:

    A- Bir kulağın işitme kaybı, purton odiogramda 500-1000-2000 hertz frekanslardaki konuşma seslerinin işitme eşik değerleri, desibel cinsinden toplanıp ortalaması alınarak saptanır. 40 tan sonraki her yaş için 0,5 desibel yaşlılık değeri düşülür. Bundan hata payı sabitesi olarak 15 çıkarılır. Kalan, 1,5 ile çarpılır. Bu, bir kulağın işitme kaybı yüzdesidir.

    39 yaşındaki bir sigortalının bir kulağının tam işitme kaybının neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranı yukarıdaki esaslara göre belirlenen bir kulağın işitme kaybı yüzdesiyle çarpılarak bir kulağın kısmi işitme kaybının meslekte kazanma gücü azalma oranı bulunur.

    B- İki kulağın işitme kaybı yüzdesi, iyi işiten kulağın işitme kaybı yüzdesinin 5 katıyla, kötü işiten kulağın işitme kaybı yüzdesinin toplamının 6 ya bölünmesiyle bulunur.

    39 yaşındaki bir sigortalının iki kulağının tam işitme kaybının neden olduğu meslekte kazanma gücü azalma oranı, yukarıdaki esaslara göre belirlenen iki kulağın işitme kaybı yüzdesiyle çarpılarak iki kulağın kısmi işitme kaybının meslekte kazanma gücü azalma oranı saptanır.

    35 desibelden az işitme kayıpları, kısmi işitme kaybı olarak değerlendirilmez.

    A CETVELİ : IV. Liste

    Yüz Arızaları

    Arıza                              Arıza

    Sıra                              Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi                     Ölçüsü

    1   Çiğneme ve konuşmayı ileri derecede güçleştiren alt ve üst çene kırıkları sekeli (x)   41

    2   Dil yokluğu veya konuşma ve yutmayı zorlaştıracak derecede dil harabiyeti (x)   57

    3   Tükrük bezleri kanallarının yaralanması veya hastalıkları sonucu sürekli ve

       tedavi edilemeyen fistül                        7

    4   Periferik fasial sinir paralizisi                     10

    5   Burun kaybı

          A- Tam                           40

          B- Kısmi                        10

    6   Koklama ve tatma duygularının azalması                  10

    7   Burnun kemik ve kıkırdak kısımlarının nefes almayı ileri derecede

       güçleştiren harabiyetleri                        40

    8   Protezle düzeltilemeyen damak defektleri

          A- Tam                           55

          B- Kısmi                        37

    9   Septum deviasyonu                        0

    10   Primer atrofik rinit (ozena)                     20

    11   Komplikasyonlu sinuzitler

       A- Osteomiyelit sekelleri                     0

       B- Görme bozukluğu yapan orbita absesi         A Cetveli II. Listesi uygulanır.

       C- Mental bozukluklar yapan beyin apseleri         A Cetveli I. Listesi uygulanır.

    12   Ameliyat edilemeyen burun, paranazal sinüsler, çene, ağız ve farenks tümörleri   65

    13   Bütün dişlerin kaybı (protez olanaksız)                  20

    14   Tam fonsiyon bozukluğu yapan dudak arızaları               35

    (x) Meslekte kazanma gücü azalma oranı, fonksiyonların sağlam kalışı oranında azaltılır.

    A CETVELİ : V. Liste

    Boyun Arızaları

    Arıza                        Arıza

    Sıra                        Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi               Ölçüsü

    1   Larenks yokluğu sonucu sürekli kanül takılmasını

       gerektiren hastalık ve arızalar             60

    2   Ses organlarının tedavi edilemeyen arızaları

          a- Tek taraflı (disfoni)            10

          b- İki taraflı (afoni)            25

          c- Dispneyle birlikte afoni         57

    A CETVELİ : VI. Liste

    Göğüs Hastalıkları

    Arıza                              Arıza

    Sıra                              Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi                     Ölçüsü

    Pnömokonyozlar dışında kalan solunum, dolaşım hastalıkları

    1   Klinik ve radyolojik bulgularla belirlenmiş, solunum ve dolaşım

       fonsiyonlarını etkileyen akciğer dokusunun, bronşların, plevranın,

       kemik kafesinin (toraks) hastalıkları, kaburgaların (kot) kırılma ve

       rezeksiyonu, akciğer fıtığı ve bunların sekelleri

          a- Hafif                        6

          b- Orta                        30

          c- Ağır                        57

    2   Solunum organlarının, (larenks, akciğer, plevra) işyeri koşullarına ve göreve

       bağlı olan veya olmayan nedenlerle ortaya çıkan, uyumu bozan ve görevin

       yapılmasına engel olan ve tedaviyle giderilmesi umulmayan ağır tüberkülozları

       veya buna bağlı sekeller                     60

    3   Sağ kalp yetmezliği bulunmayan, fakat pulmoner hipertansiyon belirtileri olan

       ve sağ kalp büyümesi gösteren veya sağ kalp yetmezliğiyle birlikte kronik

       korpulmonale

          a- Kompanse (nükseden)                  57

          b- Dekompanse (tam)                  65

    4   Kalp ve dolaşım hastalıkları

       A- Alışılmıştan daha ağır bedensel efora rağmen fonsiyon kısıtlaması olmayan   6

       B- Ağır eforda fonsiyon kısıtlaması olan               30

       C- Hafif eforda fonsiyon kısıtlaması olan (dekompanse)         57

       D- Dinlenme halinde fonsiyon kısıtlaması olan (tam dekompanse)      65

    5   İskemik kalp hastalıkları               Bu listenin 4 üncü arıza

                            sıra numarasının ilgili arıza

       A- Kronik stabil anjina pektoris            çeşidine göre işlem yapılır.

       B- Anstabil anjina pektoris   (Akut koroner yetersizliği, intermedier   

       koroner sendromu, variant anjina vb.)

       C- Romatizmal kalp hastalığı (bir veya birkaç kapak afeti)

       D- Endokardit, miyokardit, perikardit, primer miyokardiopati vb.

    6   Kalp ameliyatları

       A- Kapalı komissürotomi                     26

       B- Kalp kapağı protezi                     30

       C- Kalıcı pasemaker                     56

       D- Koroner revaskülerizasyonu                  58

       E- Eforu kısıtlayan perikardioektomi                  30

       (Bu arızalar, yukarıda yer alan arızalara Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine

       göre eklenir.)

    7   Geçirilmiş stabil miyokart infarktüsü                  57

    8   Sistemik hipertansiyonlar

       A- Komplikasyonu olmayan, labil dönemde olan esansiyel hipertansiyonlar   8

       B- Gunn belirtileri (Stad II), koroner sklerozu, sol ventrikül hipertrofisi

       ile birlikte esansiyel hipertansiyonlar               45

       C - Tedavi edilemeyen kötü tabiatlı Hipertansiyonlar            57

       D - Maksime, minime tansiyon yükselmesiyle birlikte hipertansif ensefalopati,

       böbrek ve kalp yetersizliğiyle birlikte kötü tabiatlı hipertansiyonlar      65

       Pnömokonyozlar (x)

    9   A - Düzenli veya düzensiz küçük opasiteler

       Tip      Küçük opasitenin sıklığı

             (perfusion)

       p ve s      1/0, 1/1, 1/2                  -

             2/2                     6

             2/3, 3/2                     11

             3/3                     16

             3/4                     21

       q ve t      1/1                     6

             1/2, 2/1                     11

             2/2                     16

             2/3, 3/2                     21

             3/3                     26

             3/4                     31

       r ve u      1/1                     6

             1/2, 2/1                     16

             2/2                     21

             2/3, 3/2                     26

             3/3                     31

             3/4                     36

       B - Geniş opasiteler

       Kategori      Genişlik alanı (ekstend)

       A      Büyük çapı 1-5 cm. arasında olan opasite         11

             Çapların toplamı 5 cm.yi geçmeyen, herbirinin

             büyük çapları 1 cm.yi geçen birçok opasite         16

       B      A kategorisinde gösterilenlerden daha büyük, ancak,

             yüzölçümü sağ üst zon genişliğini geçmeyen bir opasite-   26

             A katagorisinin gösterilenlerden daha büyük, ancak,

             yüzölçümleri toplamı sağ üst zon genişliğini geçmeyen

             birçok opasite                  46

       C      Yüzölçümleri toplamı sağ üst zon genişliğini geçen bir

             veya birçok opasite               58

       (x) 1 - p, ortalama çapları 1,5 mm.ye kadar,

       q, 1,5 - 3 mm. arasında,

       r, 3-10 mm. arasında olan düzenli,

       s, ince,

       t, orta kalınlıkta,

       u, kalın, düzensiz, çizgisel (linear),

    opasiteleri simgelemek üzere kullanılmıştır.

    2 - Her olayda dispne, eksprium uzaması, siyanoz aranır, bunlardan biri veya birkaçı varsa aşağıdaki biçimde değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre eklenir:

    a - Ancak zorlu çalışma ve ekzersizlerle meydana çıkan hafif dispne % 5

    b - Olağan çalışma ve eksersizlerle meydana çıkan orta dispne % 10

    c - Dinlenme halinde görülen ağır dispne % 20

    Uzamış eksprium veya belirgin siyanoz

    a - Hafif   % 5

    b - Orta   % 10

    c - Ağır   % 15

    3 - Dispne, eksprium uzaması ve siyanozun klinik belirtileriyle radyolojik görünümü arasında belirgin bir çelişki olursa, akciğer fonksiyon testlerine başvurulur.

    Bu testlerin ortalaması değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:

    a - Hafif % 10

    b - Orta % 20

    c - Ağır % 30

    Akciğer fonksiyon testleri yapılan olaylarda dispne, eksprium uzaması, siyanoz gibi belirtiler için meslekte kazanma gücü azalma oranına ayrıca ekleme yapılmaz.

    4 - Aktif akciğer tüberkülozu aşağıdaki üç katagoride değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:

    a - Hafif (kavite bulunmayan, apeksten 2 aralığa kadar) % 10

    b - Orta (yaygınlığı bir lobu aşmayan veya kaviteli olmakla birlikte tek veya toplam kavitelerin çapı 4 cm.yi geçmeyen, orta derecede ilerlemiş) % 20

    c - Ağır (çok ilerlemiş, orta derece ilerlemiş olandan daha geniş alan kaplayan) % 30

    5 - Pnömokonyoza bağlı sağ kalp yetmezliği (korpulmonale) aşağıdaki üç katagoriye göre değerlendirilerek meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre aşağıdaki eklemeler yapılır:

    a - Hafif (dolaşım bozukluğu oluşmamış) % 10

    b - Orta (kompanse sağ kalp yetmezliği) % 20

    c - Ağır (dekopanse sağ kalp yetmezliği) % 30

    A CETVELİ : VII. Liste

    Omuz ve Kol Arızaları (x)

    Arıza                                 Arıza

    Sıra                                 Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü

    1   Köprücük kemiğinin, damarlarda, sinirlerde, komşu organlarda arıza yapmayan ve

       düzeltilemeyen kırıkları ve ters kaynamaları

          a - Tek taraflı                           0

          b - İki taraflı                           5

    2   Omuz eklem ankilozu

       A - Kürek kemiği serbest fonksiyonel pozisyonda

          a - Tek taraflı                           30

          b - İki taraflı                           45

       B - Kürek kemiği fonksiyonel pozisyonda değil

          a - Tek taraflı                           35

          b - İki taraflı                           50

       C - Kürek kemiği sabit

          a - Tek taraflı                           45

          b - İki taraflı                           65

    3   Omuz ve kolda çalışmayı zorlaştıran tendosinovit, bursit, periostitler

          a - Tek taraflı                           15

          b - İki taraflı                           20

    4   Geniş kemik kaybı sonucu omuz yokluğu (sallanan kol)

          a - Tek taraflı                           57

          b - İki taraflı                           60

    5   Yanık vb.nedenlerle koltuk altı yapışmaları

          a - Tek taraflı                           35

          b - İki taraflı                           50

    6   Kol kemiği (humerus) amputasyonları

       A - Kolun kürek kemiği hizasından dezartikülasyonu

          a - Tek taraflı                           62

          b - İki taraflı                           65

       B - Kolun tek veya iki taraflı torasik amputasyonu                  65

       C - Kolun omuzla dirsek arası amputasyonu

          a - Tek taraflı                           60

          b - İki taraflı                           65

    7   Ön kol amputasyonları

       A - Ön kolun dirsek ekleminden kaybı veya dezartikülasyonu

          a - Tek taraflı                           58

          b - İki taraflı                           65

       B - Ön kolun dirsekle bilek arası amputasyonu

          a - Tek taraflı                           49

          b - İki taraflı                           60

    8   Kol kemiği (humerus) kırıklarının kısalık yapan yanlış kaynamaları

       A - 2-5 cm. arası

          a - Tek taraflı                           6

          b - İki taraflı                           10

       B - 5-6 cm.arası

          a - Tek taraflı                           15

          b - İki taraflı                           20

    9   Yalancı eklemler

       A - Kol kemiği (humerus) ortasından

          a - Tek taraflı                           33

          b - İki taraflı                           45

       B - Dirsek yakınından

          a - Tek taraflı                           q33

          b - İki taraflı                           45

       C - Omuz yakınından

          a - Tek taraflı                           50

          b - İki taraflı                           60

    10   Dirsek ekleminin tam ekstansiyon veya fleksiyon halinde ankilozu

          a - Tek taraflı                           41

          b - İki taraflı                           55

    11   Dirsek ekleminin ekstansiyon veya fleksiyon hareketlerinin kısıtlanması (xx)

       A - 0

    - 60

    arası

          a - Tek taraflı                           40

          b - İki taraflı                           55

       B - 60

    - 90

    arası

          a - Tek taraflı                           35

          b - İki taraflı                           40

       C - 90

    - 110

    arası

          a - Tek taraflı                           31

          b - İki taraflı                           45

       D - 110

    den fazla

          a - Tek taraflı                           41

          b - İki taraflı                           55

    12   Dirsek ekleminin ekstansiyon veya fleksiyon    halinde hareket serbestisi (xx)

       A - 70

    - 110

    arası

          a - Tek taraflı                           10

          b - İki taraflı                           19

       B - 110

    den fazla

          a - Tek taraflı                           7

          b - İki taraflı                           15

    13   Ön kolun tam supinasyonu

          a - Tek taraflı                           20

          b - İki taraflı                           40

    14   Ön kolun tam puronasyonu

          a - Tek taraflı                           16

          b - iki taraflı                           35

    15   Radius kemiği arızaları

       A - El ve bileğe zarar verir şekilde radius kemiği kırığı

          a - Tek taraflı                           15

          b - İki taraflı                           30

       B - Dirsekte radius başı rezeksiyonu

          a - Tek taraflı                           10

          b - İki taraf1ı                           20

    16   Ön kol iki kemiğinin yalancı eklemleri

          a - Tek taraflı                           35

          b - İki taraflı                           60

    17   Ön kol kemiklerinden birinin hareketi zorlaştıran yalancı eklemi

          a - Tek taraflı                           18

          b - İki taraflı                           25

    18   Kol ve ön kol atrofileri

       A - 2 - 3 cm.arası ( 3 cm.dahil)                        3

       B - 3 - 6 cm.arası ( 6 cm.dahil)                        7

       C - 6 cm. den yukarı                           10

    19   Kol ve ön kol paralizileri (xxx)

       A - Bir kolun total paralizisi                        57

       B - Yukarı tip radiküler paralizi (Erb)                     40

       C - Aşağı tip radiküler paralizi (Klumpke)                     52

       D - N.Aksillaris paralizisi                           15

       E - N.Radialis paralizisi                           47

       F - N.Medianus paralizisi                        47

       G - N.Ulnaris paralizisi                           47

       H - N.Torasikus paralizisi                        15

       K - N.Serratus paralizisi                           15

    (x) Bu liste, çalışan omuz ve kol için düzenlenmiş olup çalışmayan tarafın aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.

    (xx) Bükülme kısıtlanması 0 metoduna göre belirlenir.

    (xxx) Birden çok sinirin paralizisindeki meslekte kazanma gücü azalma oranı, amputasyondaki meslekte kazanma gücü azalma oranından çok olamaz.

    A CETVELİ : VIII.Liste

    El Bileği ve El Arızaları (X)

    Arıza                        Arıza

    Sıra                        Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi               Ölçüsü

    1   El bileği dezartikülasyonu

       a - Tek taraflı                  48

       b - İki taraflı                  65

    2   El bileği ankilozu

       A - Fonksiyonel pozisyonda

          a - Tek taraflı               20

          b - İki taraflı               30

       B - Fonksiyonel pozisyon dışında gelişmiş ankilozlar

       (supinasyon, fleksiyon, akstansiyon, pronasyon)

          a - Tek taraflı               30

          b - İki taraflı               45

       C - El bileği ekleminde ve elde, çalışmayı

       zolaştıran tendosinovit, bursit ve periostitler

          a - Tek taraflı               12

          b - İki taraflı               19

    3   Navikuler psödoartrozu veya oslunatum nakrozu (Kienböck)

          a - Tek taraflı               15

          b - İki taraflı               20

    4   Tüm belirtileriyle Volkmann kontraktürü

          a - Tek taraflı               49

          b - İki taraflı               60

    5   El bileğinde tüm fleksör ekstansör tendon kesileri

          a - Tek taraflı               42

          b - İki taraflı               52

    (x) Bu liste, çalışan el ve bilek için düzenlenmiş olup çalışmayan elin aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.

    A CETVELİ : IX. Liste

    El Parmakları Arızaları (X)

    Arıza                     Arıza

    Sıra                     Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi            Ölçüsü

    1   A - Başparmak amputasyonu

          a - Karpo - metakarpal eklemden

             aa - Tek taraflı         24

             ab - İki taraflı         30

          b - Metakarpo - falangeal eklemden

             ba - Tek taraflı         20

             bb - İki taraflı         26

          c - Falango - falangeal eklemden

             ca - Tek taraflı         16

             cb - İki taraflı         22

       B - Başparmak sertlikleri, ankilozları

          a - Karpo - metakarpal eklemde

             aa - Tek taraflı         13

             ab - İki taraflı         16

          b - Metakarpo - falangeal eklemde

             ba - Tek taraflı         10

             bb - İki taraflı         13

          c - Falango - falangeal eklemde

             ca - Tek taraflı         7

             cb - İki taraflı         10

    2   A - İşaret parmağı amputasyonu

       a - Karpo - metakarpal eklemden

          aa - Tek taraflı            7

          ab - İki taraflı            10

       b - Metakarpo - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            7

          bb - İki taraflı            10

       c - Falango - falangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            6

          cb - İki taraflı            9

       d - Distal - interfalangeal eklemden

          da - Tek taraflı            2

          db - İki taraflı            5

       B - İşaret parmağı sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo - metakarpal eklemde

          aa - Tek taraflı            4

          ab - İki taraflı            7

       b - Metakarpo - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            4

          bb - İki taraflı            7

       c - Falango-falangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            2

          cb - İki taraflı            5

       d - Distal - interfalangeal eklemde

          da - Tek taraflı            2

          db - İki taraflı            5

    3   A - Orta parmak amputasyonu

       a - Karpo-metakarpol eklemden

          aa - Tek taraflı            5

          ab - İki taraflı            8

       b - Metakarpo - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            5

          bb - İki taraflı            8

       c - Falango - falangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            3

          cb - İki taraflı            6

       d - Distel - interfalangeal eklemden

          da - Tek taraflı            1

          db - İki taraflı            3

       B - Orta parmak sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo-metakarpal eklemde

          aa - Tek taraflı            5

          ab - İki taraflı            8

       b - Metakarpo-falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            5

          bb - İki taraflı            8

       c - Falango-falangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            1

          cb - İki taraflı            4

       d - Distal-interfalangeal eklemde

          da - Tek taraflı            1

          db - İki taraflı            2

    4   A - Yüzük parmağı amputasyonu

       a - Karpo - metakarpal eklemden

          aa - Tek taraflı            3

          ab - İki taraflı            6

       b - Metakarpo - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            3

          bb - İki taraflı            6

       c - Falanqo-falangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            1

          cb - İki taraflı            4

       d - Distal - interfalangeal eklemden

          da - Tek taraflı            1

          db - İki taraflı            2

       B - Yüzük parmağı sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo-metakarpal eklemde

          aa - Tek taraflı            1

          ab - İki taraflı            4

       b - Metakarpo - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            1

          bb - İki taraflı            4

       c - Falango - falangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            1

          cb - İki taraflı            3

       d - Distal - interfalangeal eklemde

          da - Tek taraflı            1

          db - İki taraflı            2

    5   A - Küçük parmak amputasyonu

       a - Karpo - metakarpal eklemden

          aa - Tek taraflı            2

          ab - İki taraflı            5

       b - Metakarpo - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            2

          bb - İki taraflı            5

       c - Falango - falangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            1

          cb - İki taraflı            4

       d - Distal - interfalangeal eklemden

          da - Tek taraflı            1

          db - İki taraflı            2

       B - Küçük parmak sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo - metakarpal eklemde

          aa - Tek taraflı            1

          ab - İki taraflı            4

       b - Metakarpo - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            1

          bb - İki taraflı            4

       c - Falango - falangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            1

          cb - İki taraflı            3

       d - Distal - interfalangeal eklemde

          da - Tek taraflı            1

          db - İki taraflı            2

       A - Başparmak ve işaret parmağının birlikte amputasyonları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

          aa - Tek taraflı            30

          ab - İki taraflı            45

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            20

          bb - İki taraflı            30

       B - Başparmak ve işaret parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Metakarpo - falangeal eklemde

          aa - Tek taraflı            23

          ab - İki taraflı            28

       b - Falango - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            13

          bb - İki taraflı            18

    7   A - Başparmak, işaret parmağı ve orta parmağın birlikte amputasyonları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

          aa - Tek taraflı            35

          ab - İki taraflı            50

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            22

          bb - İki taraflı            32

       B - Başparmak, işaret parmağı ve orta parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Metakarpo - falangeal eklemde

          aa - Tek taraflı            30

          ab - iki taraflı            35

       b - Falango - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            15

          bb - İki taraflı            20

    8   A - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

          aa - Tek taraflı            40

          ab - İki taraflı            60

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            30

          bb - İki taraflı            35

       B - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Metakarpo - falangeal eklemde

          aa - Tek taraflı            35

          ab - İki taraflı            40

       b - Falango - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            27

          bb - İki taraflı            32

    9   A - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

          aa - Tek taraflı            43

          ab - İki taraflı            60

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            33

          bb - İki taraflı            38

       B - Başparmak, işaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Metakarpo - falangeal eklemde

          aa - Tek taraflı            40

          ab - İki taraflı            46

       b - Falango - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            23

          bb - İki taraflı            28

    10   A - İşaret parmağı ve orta parmağın birlikte amputasyonları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo falangeal eklemden

          aa - Tek taraflı            20

          ab - İki taraflı            30

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            6

          bb - İki taraflı            10

       c - Distal - interfalangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            3

          cb - İki taraflı            5

       B - İşaret parmağı ve orta parmağın birlikte    sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemde

          aa - Tek taraflı            13

          ab - İki taraflı            18

       b - Falango - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            4

          bb - İki taraflı            9

       c - Distal - interfalangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            3

          cb - İki taraflı            5

    11   A - İşaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan   geal eklemden

          aa - Tek taraflı            28

          ab - İki taraflı            35

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            16

          bb - İki taraflı            20

       c - Distal - interfalangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            4

          cb - İki taraflı            9

       B - İşaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde

          aa - Tek taraflı            23

          ab - İki taraflı            30

       b - Falango-falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            10

          bb - İki taraflı            15

       c - Distal-interfalangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            4

          cb - İki taraflı            6

    12   A - İşaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları

       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemden

          aa - Tek taraflı            35

          ab - İki taraflı            57

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            18

          bb - İki taraflı            25

       c - Distal - interfalangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            5

          cb - İki taraflı            11

       B - İşaret parmağı, orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan   geal eklemde

          aa - Tek taraflı            25

          ab - İki taraflı            31

       b - Falango - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            11

          bb - İki taraflı            16

       c - Distal - interfalangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            5

          cb - İki taraflı            8

    13   A - Orta parmak ve yüzük parmağının birlikte amputasyonları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falangeal eklemden

          aa - Tek taraflı            15

          ab - İki taraflı            20

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            5

          bb - İki taraflı            9

       c - Distal - interfalangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            3

          cb - İki taraflı            5

       B - Orta parmak ve yüzük parmağının birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan   geal eklemde

          aa - Tek taraflı            11

          ab - İki taraflı            16

       b - Falango - falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            4

          bb - İki taraflı            9

       c - Distal - interfalangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            3

          cb - İki taraflı            5

    14   A - Orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları

       a - Karpo - metakarpal veya metakarpo - falan   geal eklemden

          aa - Tek taraflı            25

          ab - İki taraflı            40

       b - Falango - falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            13

          bb - İki taraflı            20

       c - Distal - interfalangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            3

          cb - İki taraflı            7

       B - Orta parmak, yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde

          aa - Tek taraflı            14

          ab - İki taraflı            31

       b - Falango-falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            7

          bb - İki taraflı            13

       c - Distal-interfalangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            3

          cb - İki taraflı            5

    15   A - Yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte amputasyonları

       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemden

          aa - Tek taraflı            13

          ab - İki taraflı            20

       b - Falango-falangeal eklemden

          ba - Tek taraflı            9

          bb - İki taraflı            16

       c - Distal-interfalangeal eklemden

          ca - Tek taraflı            2

          cb - İki taraflı            4

       B - Yüzük parmağı ve küçük parmağın birlikte sertlikleri, ankilozları

       a - Karpo-metakarpal veya metakarpo-falangeal eklemde

          aa - Tek taraflı            9

          ab - İki taraflı            13

       b - Falango-falangeal eklemde

          ba - Tek taraflı            3

          bb - İki taraflı            9

       c - Distal-interfalangeal eklemde

          ca - Tek taraflı            1

          cb - İki taraflı            3

    16   Şekil bozukluğu yapan metakarp kırıkları

       A - 1 - 2 metakarp kırığı

          a - Tek taraflı            5

          b - İki taraflı            10

       B - 2 den fazla metakarp kırığı

          a- Tek taraflı            10

          b- İki taraflı            18

    (x) 1 - Bu liste, çalışan el için düzenlenmiş olup çalışmayan elin aynı arızalarında bu listede yer alan arıza ağırlık ölçüsüne göre bulunacak meslekte kazanma gücü azalma oranının 1/5 i indirilir.

    2 - 1 inci parmağın falango - falangeal eklemden amputasyonu veya bu eklemdeki sertlik ve ankilozuyla II, II + III, II+III+IV, II+III+IV+V inci parmakların distal - interfalangeal eklemden amputasyonları veya bu eklemlerdeki sertlikleri ve ankilozlarının birleşmesi halinde, meslekte kazanma gücü azalma oranları, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.

    3 - Çeşitli parmakların çeşitli eklemlerinin (DİP, PİP, MP) listede bulunmayan birlikte amputasyonları, sertlikleri ve ankilozlarında, meslekte kazanma gücü azalma oranları, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.

    A CETVELİ : X. Liste

    Omurga Arızaları

    Arıza                                 Arıza

    Sıra                                 Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü

    1   A - Bir omurun (vertebra) ezilmesi (kompresyon) veya parçalı kırıkları (X)

          a - Hafif (omur yüksekliğinin 1/3 kaybı)               15

          b - Orta (omur yüksekliğinin 1/2 kaybı)               22

       B - Bir omurun çıkıkla birlikte ezilmesi veya parçalı kırıkları

          a - Servikal bölgede                     40

          b - Dorsal bölgede                     25

          c - Lomber bölgede                     35

       C - Bel bölgesinde indirekt muskulus kuadratus kesilmesine bağlı bir veya birkaç omur

       prosessüs spinozus, prosessüs transversus kırıkları            10

    2   Omur kırıkları sonrası veya kırıkları nedeniyle yapılmış füzyon ameliyatlarında oluşan

       omurların iki veya daha fazla segmentte ankilozu               33

    3   Omurganın (kolumna vertebralis) kırıkları, çıkıkları veya kırıklı çıkıkları nedeniyle oluşan

       omurilik    (medulla spinalis) yaralanmaları veya kesilmeleri (seksiyonları)

          a - Kuadropleji (XX)                     65

          b - Parapleji (XX)                        65

    4   Omurga travmalarından sonra oluşan

       A - Kronik radikulitler                        10

       B - Disk hernileri (cerrahi ve tıbbi tedaviden istifade etmemiş diskopatiler)

          a - Nörolojik defisit yapmamış olanlar                30

          b - Nörolojik defisit yapmış olanlar                57

       C - İleri derecede sertlik veya ankiloza neden olan omurga travmaları veya hastalıkları 65

    5   Post travmatik veya hastalık sonucu gelişmiş

       A - Jibbozite                           15

       B - Kifoz                           25

       C - Kifo - iskolyoz

          a - Hafif                           20

          b - Orta                           30

          c - Ağır                           45

    (X) Her fazla omur kırığında meslekte kazanma gücü azalma oranına, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre % 5 eklenir.

    (XX) Parapleji ve kuadroplejinin inkontinensle birlikte olması halinde meslekte kazanma gücü azalma oranı % 100 dür.

    A CETVELİ : XI. Liste

    Karın Hastalıkları ve Arızaları

    Arıza                                 Arıza

    Sıra                                 Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü

    1   Ameliyat ve plastikle düzeltilemeyen eventrasyonlar

       a - Hafif (çapı 5 cm.)                        7

       b - Orta (çapı 10 cm. ye kadar)                     35

       c - Ağır (çapı 10 cm. den yukarı)                     57

    2   A - Sindirim kanalı hastalıkları

          a - Ozefagusun korozif darlıkları, akalazya, kronik peptik ülserler,

          hiatus hernileri, post gastrektomik, postvagotomik sendromlar      27

          b - Kronik, iltihabi bağırsak hastalıkları (Crohn hastalığı, kolit

          ülseroza, sekel bırakan tüberküloz vb.)               57

          c - Tedavi edilemeyen anal inkontinens               60

          d - Daimi anus kontrnaturalis                  65

          e - 1 metreden çok ince bağırsak rezeksiyonları            5

          f - Hemi kolektomi                     15

          g - Total kolektomi                     60

          h - Karın organlarının işlevlerini önemli derecede bozan ve çeşitli nedenlerden

          ileri gelen peritonitlerin yapışık sekelleri               57

       B - Karaciğer hastalıkları

          a - Fibrozis, minimal nekrozla birlikte karaciğer fonksiyon testleri orta veya

          ortadan fazla bozuk kronik ve tekrarlayan hepatitler         35

          b - Fibrozis veya ağır derecede hücre harabiyetiyle birlikte karaciğer

          fonsiyon testleri ileri derecede bozuk olan kronik, aktif (agressif) hepatitler   60

          c - Değişik etiyolojili tam teşekkül etmiş karaciğer sirozu         65

          d - Safra kesesi yokluğu                     1

       C - Pankreatitler

          a - Kronik pankrestitler                     35

          b - Residivli, kronik pankrestitler                  51

    3   Kan hastalıkları dışındaki nedenlere bağlı splenektomi            15

    4   Nefrolojik hastalıklar

       A - Nefrektomi

          a - Diğer böbrek sağlam                     25

          b - Diğer böbrek arızalı                  Arıza ağırlık ölçüsü

                                  ropatiler için öngörülen

                                  esaslara göre bulunur

       B - Nefropatiler (X)

       Böbrek fonksiyon testleri sonuçlarına ve tedaviyi gerektirip gerektirmediğine göre

          a - % 10 a kadar arızalı (tedavi ve takibi gerektirmeyen)         10

          b - % 10 - % 30 arızalı (sık tedaviyi ve devamlı takibi    gerektiren)   45

          c - % 30 - % 60 arızalı (cerrahi veya devamlı tıbbi tedavilerle tam kontrol

          altına alınamayan)                     60

          d - % 60 - % 90 arızalı (tedaviye rağmen arızalı aynen devam eden)   65

    5   Hemodiyalizi gerektirir durumlar                     65

    6   Böbrek transplantasyonu                     Arıza ağırlık ölçüsü

                                  nefropatiler için

                                  öngörülen esaslara

                                  göre bulunur.

    7   Travmatik bir veya iki taraflı böbrek düşüklüğü

          a - Böbrek fonksiyonlarını bozmamış            0

          b - Böbrek fonksiyonlarını bozmuş            Arıza Ağırlık ölçüsü

                                  nefropatiler için

                                  öngörülen esaslara

                                  göre bulunur.

    8   Ürolojik hastalıklar

       A - İş gücünü etkilemeyen ve ürogenital organların fonksiyonlarınıbozmayan

       böbrek, üreter, mesane, üretra, prostat ve penisin şekil bozuklukları, hafif

       varikosel, hidrosel, doğuştan (konjenital) anomaliler, iyi tabiatlı, ameliyat edebilir

       tümörler, idrar akımını bozmayan, enfeksiyonsuz ve komplikasyonsuz

       üriner taşlar, arasıra oluşan enurezisler, kadınlarda hafif sistoseller         10

       B - İş gücünü orta dereceye yakın bozacak şekilde fonksiyonel    düzensizlikler yapmış

       ürogenital sistem anomalileri ve hastalık sekelleri, devamlı idiopatik enurezis, ameliyat

       ve tedavi ile giderilmeyen penis, üretra, prostat hastalıkları, arasıra dilatasyon ve

       sonda kullanmayı gerektiren üretra darlıkları               35

       C - Laboratuvar bulguları ile saptanan ve koruyucu tedavi ile iyileşmeyen üriner sistem

       tüberkülozları, üretero - sigmoidostomi, üretero-kutaneustomi, postoperati oluşan devamlı

       fistüller, inkontinensler, ekstrofolis vezikalis, total epispadias ve hipospadias, devamlı

       sistostomi veya sonda kullanmayı gerektiren ileri derecede üretra darlıkları      65

       D - Üriner sistemin kötü tabiatlı tümörleri                  65

    9   Komplikasyonsuz travmatik üretra darlıkları               13

    10   Penis yokluğu                           19

    11   Testis yokluğu

          a - Tek taraflı                        1

          b - İki taraflı                        41

    12   Penis ve testisin birlikte yokluğu ve idrarın sürekli akması            64

    13   Overlerin yokluğu

          a - Tek taraflı (50 yaştan küçük)                  1

          b - İki taraflı (50 yaştan küçük)                  41

    14   Ameliyat edilemeyen prolapsus uteri                  41

    (X) Böbrek fonksiyonları, kreatinin klirens, fenol sulfa fitaleyn (P:S:P) veya diğer laboratuvar testleriyle değerlendirilir.

    A CETVELİ : XII. Liste

    Pelvis ve Alt Ekstremite Arızaları

    Arıza                                 Arıza

    Sıra                                 Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü

    1   Pelvis kemiklerinden birinin kırığı sonucuoluşan hafif deformiteler         5

    2   Pelvis organlarına zarar vermeyen, fakat şekil bozukluğuyla kalça eklemlerinde

       hareket güçlüğü meydana getiren kırıklar                  35

    3   Pelvis kemiklerinin ürolojik ve nörolojik komplikasyonlarla birlikte olan kırıkları   50

    4   Koksa-femoral eklemin 15

    fleksiyon, 10

    abdüksiyondan fazla olmamak üzere ankilozu

       a - Tek taraflı                           35

       b - İki taraflı                           55

    5   Koksa-femoral eklemin 15

    fleksiyon, 15

    abdüksiyondan daha fazla oluşmuş kötü

       durumda tam ankilozu

       a - Tek taraflı                           40

       b - İki taraflı                           57

    6   Koksa-femoral eklemin normal hareketlerinin % 50 sini kaybettirecek şekilde sertliği

       a - Tek taraflı                           25

       b - İki taraflı                           35

    7   Uyluk kemiği (femur) boynunda yerleşmiş psödoartroz, asetabular, kırıklı çıkıklardan sonra

       kalça ekleminde yerleşmiş tam veya yarı sertlikler

       a - Tek taraflı                           35

       b - İki taraflı                           56

    8   Koksa-femoral eklem dezartikülasyonu veya trokanter seviyesinde amputasyon

       a - Tek taraflı                           60

       b - İki taraflı                           65

    9   Uyluk kemiği (femur) amputasyonları

       A - 1/3 üstten (proksimal)

          a - Tek taraflı                        56

          b - İki taraflı                        65

       B - 1/2 (ortadan)

          a - Tek taraflı                        50

          b - İki taraflı                        62

       C - 1/3 alttan (distal)

          a - Tek taraflı                        45

          b- İki taraflı                        60

    10   Uyluk kemiğinin (femur) ameliyat edilemeyen diafiz psödoartrozu

       a - Tek taraflı                           40

       b - İki taraflı                           56

    11   Uyluk kemiğinin boyun kırıkları

       A - Ortopedik uygulama ile iyileşmiş olanlar

          a - 2 - 5 cm. arası kas atrofisi olan

             aa - Tek taraflı                     5

             ab - İki taraflı                     10

          b - 5 cm. den fazla kas atrofisi olan

             ba - Tek taraflı                     10

             bb - İki taraflı                     15

       B - Ortopedik ameliyat sonucu

          a - Parsiyel protez uygulanması

             aa - Tek taraflı                     30

             ab - İki taraflı                     55

          b - Total protez uygulanması

             ba - Tek taraflı                     40

             bb - İki taraflı                     60

       C - Ameliyat edilemeyen uyluk kemiği başı nekrozu

          a - Tek taraflı                        40

          b - İki taraflı                        55

    12   Alt bacak amputasyonları

       A - 1/3 üstten (proksimal) veya diz ekleminden dezartikülasyonu

          a - Tek taraflı                        45

          b - İki taraflı                        60

       B - 1/2 (ortadan)

          a - Tek taraflı                        37

          b - İki taraflı                        57

       C - 1/3 alttan (distal) veya ayak bileği dezartikülasyonu

          a - Tek taraflı                        33

          b - İki taraflı                        57

    13   Ayak amputasyonları

       A - Tars kemikleri hizasından (chopart)

          a - Tek taraflı                        25

          b - İki taraflı                        45

       B - Metatarstan

          a - Tek taraflı                        20

          b - İki taraflı                        35

    14   Ayak başparmağının dipten (metatarsofalangeal) amputasyonu

       a - Tek taraflı                           7

       b - İki taraflı                           15

    15   Ayak parmaklarının tümünün dipten ampitasyonu

       a - Tek taraflı                           15

       b - İki taraflı                           23

    16   Ayak parmaklarının amputasyonu ve sertlikleri

       A - II, III, IV ve V inci parmakları birlikte dipten amputasyonu

          a - Tek taraflı                        5

          b - İki taraflı                        7

       B - III, IV ve V inci parmakların birlikte dipten amputasyonu

          a - Tek taraflı                        3

          b- İki taraflı                        5

       C - Ayak parmaklarının fonksiyon yapamayacak derecede sertlikleri, şekil bozuklukları

       ve sikatrisleri

          a - Tek taraflı                        15

          b - İki taraflı                        23

       D - II, III, IV ve V inci parmakların fonksiyon yapamayacak derecede sertlikleri, şekil

       bozuklukları ve sikatrisleri

          a - Tek taraflı                        5

          b - İki taraflı                        7

       E - III, IV ve V inci parmakların fonksiyan yapamayacak derecede sertlikleri, şekil bozuklukları ve sikatrisleri

          a - Tek taraflı                        3

          b - İki taraflı                        5

    17   Ayağın tarsal kemikler arası eklemlerinde sertlik veya artrodez (tripler, subtalarvb.)

       a - Tek taraflı                           10

       b - İki taraflı                           18

    18   A - Tars kemiklerinden birinin eksikliği (aseptik nekrozu)

          a - Tek taraflı                        10

          b - İki taraflı                        18

       B - Talus ve kalkaneus kırıkları

          a - Tek taraflı                        5

          b - İki taraflı                        10

    19   Metatarsların travmatik şekil bozukluğu, lüksasyonu, eksikliği, travmatik pes planus

       a - Tek taraflı                           10

       b - İki taraflı                           18

    20   Bacak kısalıkları

       a - 10 cm. den çok                           24

       b - 8 - 10 cm. (8 cm. dahil)                        19

       c - 6 - 8 cm. (6 cm. dahil)                        7

       d - 4 - 6 cm. (4 cm. dahil)                        1

       e - 4 cm. den az                           0

    21   Diz ekleminin tam ankilozu veya artrodezi

       A - 0

    - 10

    fleksiyonda

          a - Tek taraflı                        25

          b - İki taraflı                        40

       B - 10

    - 20

    fleksiyonda

          a - Tek taraflı                        30

          b - İki taraflı                        55

       C - 20

    den yukarı fleksiyonda

          a - Tek taraflı                        35

          b - İki taraflı                        57

    22   Diz eklem hareketlerinde kısıtlanmaya neden olan sertlikler (X)

       A - 140

    - 90

    arası hareketli

          a - Tek taraflı                        40

          b - İki taraflı                        60

       B - 140

    - 60

    arası hareketli

          a- Tek taraflı                        30

          b- İki taraflı                        57

       C - 140

    - 30

    arası hareketli

          a - Tek taraflı                        20

          b - İki taraflı                        35

       D - 140

    - 10

    arası hareketli

          a - Tek taraflı                        10

          b - İki taraflı                        17

       E - 0

    - 10

    arası hareketli

          a - Tek taraflı                        30

          b - İki taraflı                        57

       F - 0

    - 30

    arası hareketli

          a - Tek taraflı                        25

          b - İki taraflı                        45

       G - 0

    - 60

    arası hareketli

          a - Tek taraflı                        20

          b - İki taraflı                        35

       H - 0

    - 90

    arası hareketli

          a - Tek taraflı                        15

          b - İki taraflı                        20

       İ - 0

    - 130

    arası hareketli

          a - Tek taraflı                        10

          b - İki taraflı                        15

    23   Diz ekleminde gevşeme yapan ve ameliyat edilemeyen travmatik ligament, kapsül,

       sinoviyal, menisküs yırtılmaları

       a - Tek taraflı                           20

       b - İki taraflı                           30

    24   Diz ekleminde gevşeme yapan ve ameliyat edilemeyen travmatik ligament, kapsül,

       sinoviyal, menisküs yırtılmaları nedeniyle meydana gelen sarsak diz

       a - Tek taraflı                           30

       b - İki taraflı                           45

    25   Total veya parsiyel diz eklem protezleri uygulanmasını gerektirmiş diz eklemlerinin

       travmatik lezyonları

       a - Tek taraflı                           20

       b - İki taraflı                           45

    26   Ayak bileği ekleminin ligament, kapsül, sinoviyal yaralanmaları sonucu yerleşmiş

       eklem gevşekliği

       a - Tek taraflı                           15

       b - İki taraflı                           28

    27   Ayak bileğinin

       A - Tam ankilozu veya artrodezi

          a - Tek taraflı                        15

          b - İki taraflı                        30

       B - Planter fleksiyonu % 50 den az

          a - Tek taraflı                        10

          b - İki taraflı                        25

       C - Planter fleksiyonu % 50 den çok

          a - Tek taraflı                        7

          b - İki taraflı                        15

    28   Ayak bilek ekleminin sertliği

       A - Normal hareketlerin % 50 kaybı

          a - Tek taraflı                        10

          b - İki taraflı                        20

       B - Normal hareketlerin % 50 den çok kaybı

          a - Tek taraflı                        15

          b - İki taraflı                        25

    29   Diz bölgesi (femur kondilleri, tibia platosu, patella) kemiklerinde oluşan kırık ve yaralanma-

       lardan sonra kalan genurekurvatum, genuvarum, genuvalgum gibi şekil bozuklukları

       A - 25

    den çok (25

    dahil)

          a - Tek taraflı                        20

          b - İki taraflı                        35

       B - 25

    den az

          a - Tek taraflı                        17

          b - İki taraflı                        25

    30   Ameliyat edilemeyen diz kapağı (patella) kırığı, kuadrosepa kas, tendon, ligament

       kopması konucu ekstensiyon hareketlerinin yapılamaması

       a - Tek taraflı                           20

       b - İki taraflı                           30

    31   Diz kapağının fonksiyon bozukluğu    yapmamış, iyileşmiş kırıklıkları

       a - Tek taraflı                           1

       b - İki taraflı                           5

    32   Tibianın, fibulanın veya krurisin iyileşmiş, komplikasyonsuz kırıkları

       a- Tek taraflı                           1

       b- İki taraflı                           5

    33   Tibia, fibula, tibio-fibulanın

       A-10 ye kadar angulasyon veya eksen rotasyonu bırakarak tam iyileşmiş kırıkları

          a- Tek taraflı                        10

          b- İki taraflı                        18

       B-10 den çok angulasyon veya eksen rotasyonu bırakarak tam iyileşmiş kırıkları

          a- Tek taraflı                        15

          b- İki taraflı                        22

       C-Psödoartrozları

          a- Tek taraflı                        20

          b- İki taraflı

       D-Geniş kemik defektleri

          a- Tek taraflı                        30

          b- İki taraflı                        45

    34   Kalça (trokanter) ve bacakta, çalışmayı etkileyen tendosinovitler, bursitler, periostitler

       a- Tek taraflı                           15

       b- İki taraflı                           20

    35   Uyluk diafiz kırıklarından sonra oluşan, hareketsizliğe bağlı kas atrofileri ve bacak

       sinirlerinin felci dışındaki nedenlerden ileri gelen, kas kopma harabiyetlerinin kalıntısı

       uyluk bölgesi kas atrofileri veya hipertrofileri

       a- 2-3 cm. (3 cm.dahil)                        3

       b- 3-5 cm. (5 cm. dahil)                        6

       c- 5 cm.den çok                           10

    36   Miyozitis ossifikans

       a- Tek taraflı                           1

       b- İki taraflı                           3

    37   Alt bacak kırıklarından sonra oluşan, hareketsizliğe bağlı kas atrofileri, kas kopma

       harabiyetlerinin kalıntısı, bacak sinirleri felci dışındaki nedenlerden ileri gelen kas atrofileri,

       hipertrofileri

       a- 3 cm.ye kadar (3 cm. dahil)                     3

       b- 3-5 cm. (5 cm. dahil)                        6

       c- 5 cm.den çok                           10

    38   Alt tarafın sinir sistemi arızaları (pleksus lumbalis, pleksus sakralis lezyonu sonucu oluşan

       alt taraf periferik sinir paralizileri)

       A-Dejenerasyonla birlikte N. Peroneusun kısmi veya tam paralizisi         45

       B-Dejenerasyonla birlikte N. İskiadikusun kısmi veya tam paralizisi         30

    39   Post travmatik veya travma dışı enfeksiyonlar (osteomiyelit, tüberküloz, mantar vb.)

       A-Aktif olmayanlar

          a- Uzun kemiklerde

             aa- Tek taraflı                     16

             ab- İki taraflı                     28

          b- Omurgada

             ba- Servikal                     30

             bb- Dorsal                     20

             bc- Lomber                     25

       B-Aktif olanlar (tedaviye cevap vermeyen, akıntılı)

          a- Uzun kemiklerde

             aa- Tek taraflı                     57

             ab- İki taraflı                     57

          b- Omurgada

             ba- Servikal                     57

             bb- Dorsal                     57

             bc- Lomber                     57

    40   Kalıcı nitelikte osteoporozlar                     10

    (X) Hareket kısıtlanması 0 metoduna göre belirlenir.

    A CETVELİ : XIII. Liste

    Endokrin, Metabolizma, Kollagen Doku, Periferik Damar Hastalıkları, Hemotolojik ve Rumotoid Hastalıklar

    Arıza                                    Arıza

    Sıra                                 Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü

    1   Endokrin hastalıkları

       A-Hipotalamik hastalıklar

          a- Devamlı replasman tedavisini gerektirir primer, sekonder diabetes insipidus      45

          b- Organik nedene bağlı diabetes insipidus

             ba- Primer, herediter, sekonder, nefrojenik diabetes insipidus         45

             bb- Multipl miyelomoya bağlı nefrojenik diabetes insipidus      65

       B-Hipofizer hastalıklar

          a- Gelişim salgı (STH) fazlalığı

             aa- Gıgantizm                     0

             ab- Komplikasyonsuz akromegali                  6

             ac- Akromegali + diabetes mellitus +artropati + kompresyon belirtileri (X)

          b- Adrenokortikotrop hormon (ACTH) fazlalığına bağlı Cushing sendromu

          (hipertansiyona bağlı arterioskleroz gelişmesi sonucu kardiak komplikasyonlar) (X)

          c- Hipofizer nanismus                     0

          d- Hipofiz tümörleri, (görme, görme alanı defektleri) (X)

          c- Hipofizin hormon yetersizlikleri

             ea- Hipopitiutarizm                  45

             eb- Panhipopitiutarizm (Simmond kaşeksisi)               65

       C-Tiroid hastalıkları

          a- Yaygın tiroid kanser metastazı                  65

          b- Nodüler, diffüz, multinodüler, toksik guatriler, subakut tiroiditler (X)

             ba- İyileşme                        0

             bb- Kalıcı hipoparatroidi (replasmar    tedavisi uygulanır)         45

             bc- Rekurrens felci (X)

             bd- Kalıcı hipotiroidi (replasman tedavisi uygulanır)            45

             be- Replasman tedavisi yapılamayan hipotiroidi (böbrek yetmezliği,

             arteriosklerotik koroner kalp yetmezliği                65

             bf- Kretinizm (X)

             bg- Anaplastik tiroid karsinomları                  65

       D-Paratiroid

          a- Primer hiperparatiroidi

             aa- Böbrek yetersizliği ile birlikte                  65

             ab- İskelet sistemine ait deformitelerle birlikte

                aba- Hafif                     25

                abb- Ağır                     60

          b- Paratiroid karsinomları                        65

       E-Adrenal hastalıkları

          a- İki taraflı hiperplazi

             aa- Karsinomaya bağlı                     65

             ab- Adenomaya bağlı                     25

          b- Adrenal korteks yetersizliği (Addison hastalığı)               45

          c- Primer hiperaldosteronizm

             ca- İyileşme                        0

             cb- Kan basıncı normalin üstünde                  45

             cc- Cerrahi tedaviden yararlanamayanlar (X)

          d- Feokromasitoma

             da- Pust operatif kontrol altında                  45

             db- Cerrahi tedaviden yararlanamayanlar               65

       F-Gonad hastalıkları (X)

       G-İnterseksualite sendromları (X)

       H-Diabetes mellitus

          a- Diyet ve oral antidiabetikle kontrol altına alınan, organ komplikasyonu gösteren,

          fakat fonksiyon bozukluğu yapmamış tip II diabetes mellitus            25

          b - Organlarda arızalar ve fonksiyon bozuklukları gösteren ve tedaviyle düzeltilemeyen

          tip II diabetes mellitus                        57

          c - Komplikasyon yapmamış olan, açlık kan şekeri 200 mgr.ın altında tutulabilen, ketoz

          ve hipoglisemi göstermeyen tip I diabetes mellitus               30

          d - Açlık kan şekeri sürekli olarak 200 mgr.ın altında tutulamayan, organ fonksiyon

          bozuklukları gösteren tip 1 diabetes mellitus                  57

    2   Metabolizma hastalıkları

       A- Diffüz primer osteoporoz

          a - Kemikte radyolojik dekalsifikasyon mevcut, fakat spontan kırık ve şekil bozukluğu

          yapmayan                            25

          b - Radyolojik dekalsifikasyonla birlikte spontan kırıklar, şekil bozuklukları yapan      50

       B- Osteomalasi

       Tıbbi tedaviye

          a - Cevap veren                           0

          b - Yavaş cevap veren                        25

          c - Cevap vermeyen                        65

       C- Gut hastalığı

          a - Tedaviyle kontrol altında tutulabilen geçirimiş akut gut artiriti         25

          b - Kronik gut artiriti

             ba - Eklemlerde deformite, hareket kısıtlaması yapan            45

             bb - Yeterli tedaviye rağmen böbrek yetmezliği oluşturan tıbbi ve cerrahi

             tedaviyle düzeltilemeyen                     65

       D- Alkaptanuria (Akronotik artiritin meydana getirdiği eklem fonksiyon bozuklukları) (X)

       E- Osteogenezis imperfekta

          a - Tip 1-4 (İşitme kaybı ve iskelet deformasyonlarıyla birlikte)            50

          b - Tip 2-3 (ağır vak'alar)                        60

       F- Porfiria (doğuştan eritropoetik porfiri)                     60

    3   Hematolojik hastalıklar

       A- Anemiler

          a - Sideroblastik (tedaviye cevap vermeyen)                  25

          b - Aplastik anemi (pansitopeni)                     65

          c - Miyelofitizik anemi                        65

          d - Orak hücreli anemi                        65

          e - Thalassemia major                        65

          f - Thalassemia minor                        25

          g - Paroksismal nokturnal hemoglobinuri                  65

          h - Komplikasyonlu polisitemia vera                     65

          i - Komplikasyonsuz polisitemia vera                  57

       B- Lökozlar (lösemiler)

          a - Kronik, lenfoid, kronik miyeloid

             aa- Remisyonda olanlar                     35

             ab- Tedaviye cevap vermeyenler                  65

       C- Hemorajik distezler

          a - Allerjik purpura                        0

          b - İdiopatik trombositopenik purpura (werlhof hastalığı)            65

          c - Psüdohemofili (von willebrand hastalığı)                  25

       D- Hemofililer

          a - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 6 dan az                  65

          b - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 6 - % 30                  25

       E- Dissemine intravasküler kuagulasyon                     65

       F- Ağır zincir hastalıkları (makroglobilinemia, multiplmiyeloma)               65

       G- Kötü tabiatlı lenioma

          a- Hodgkin hastalığı

             aa- Evre I-II                        25

             ab- Evre III-IV                        65

          b- Diğer kötü tabiatlı lenfoma ve sarkomlar                  65

    4   Rumatoloji

       A- Eklem hareketlerinde hafif kısıtlanmaya ve ağrıya rağmen günlük aktivitelerin tümüyle

       yapılabildiği haller                           0

       B- Günlük aktivitelerin hastaların ancak kendi bakımını yapabilecek kadarsınırlanması hali

          a- Orta (ileri derecede hareket kısıtlanmasına neden olan)            35

          b- Ağır (ileri derecede ankiloz ve hareket kısıtlanmasına neden olan)         57

          c- Hastanın yatağa veya tekerlekli iskemleye bağımlı kalması hali         65

    5   Kollagen doku hastalıkları

       A- Wegener granulomatozisi (nekrotizan granulomatoz)               65

       B- Periartiritis nodosa (poliartiritis)                        65

       C- Sistemik lupus eritematosis                        57

       D- Komplikasyonlu ve ağır sistemik    lupus eritemotosis               65

    6   Periferik damar hastalıkları

       A- Arter hastalıkları

          a- Hafif (postural renk değişikliği, soğukluk, hafif nutrusiyonel bozukluk, intermitent

          ağrılarla birlikte uzun mesafede klodikasyonu olanlar ve ameliyatı başarılı,

          komplikasyonsuz olanlar)

             aa- Tek taraflı                        3

             ab- İki taraflı                        9

          b- Orta (postural renk değişikliği, soğukluk, hafif nutrusiyonel bozukluk, intermitent

          ağrılarla birlikte kısa mesafede klodikasyonu olanlar veya bypass ameliyatı geçirenler)

             ba- Tek taraflı                        19

             bb- İki taraflı                        43

          c- Ağır (postural renk değişikliği, solukluk, soğukluk, devamlı klodikasyon intermitent,

          istirahatte şiddetli ağrılar, skleroderma, atrofi, ödem, arterlerde tıkanma, nekroz, gangren

          veya arter hastalıklarında ameliyat edilemeyenler, ameliyattan yararlanmayanlar veya kabul

          etmeyenler, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmalar, arteriovenöz fistüller)         65

       B-Ven hastalıkları

          a- Hafif (variköz venler, uzun süre ayakta durmakla meydana çıkan künt ağrılar, gece

          gelen kramplar, lokalize oldukları yerlerde yanma, kaşıntı, dermatit),         6

          b- Orta (yaygın, derin ventrombozisi geçirmiş olanlarda meydana gelen ödem, sıcaklık

          artması, yüzeysel venlerde belirginlikle postural renk değişikliği gösterenler)

             ba- Tek taraflı                        29

             bb- İki taraflı                        43

          c- Ağır (post trombotik sendrom) (yaygın ödem, belirgin sekonder varikozis, femo-ingiunal

          bölgede    aşırı kolleteral, deride kalınlaşma, pigmentasyon, ulserasyon, lokal sıcaklık artması

          veya aynı belirtileri veren venöz yetmezlik)                  65

       C- Kronik lenf ödemi

          a- Bir ekstremiteyi bütünüyle içine alan, normal ekstremiteye nazaran 10 cm.den fazla

          çap gösterenler

             aa- Tek taraflı                        26

             ab- İki taraflı                        46

          b - Elefantiazis

             ba- Tek taraflı                        46

             bb- İki taraflı                        65

    (x) Meslekte kazanma gücü azalma oranı, arıza veya arızaların yer aldığı liste veya listelerdeki arıza ağırlık ölçüleri esas alınarak Tüzüğün 6 ncı veya 7 nci maddesi hükümlerine göre hesaplanır.

    A CETVELİ : XIV. Liste

    Deri Arızaları ve Yanıklar

    Arıza                                 Arıza

    Sıra                                 Ağırlık

    Numarası   Arıza Çeşidi                        Ölçüsü

    1   Yanıklar (x)

       A- Vücut yüzeyinin % 10 unu kaplayan ve plastik ameliyatla giderilemeyen keloid

       ve hipertrofik sikatrisler                        7

       B- Vücut yüzeyinin % 50 sini kaplayanlar                  10

       C- Vücut yüzeyinin % 50 den fazlasını kaplayanlar            13

       D- Saçlı derinin yarıdan çok alanını kaplayan yanıklar ve yaralar         7

    2   Deri hastalıkları

       A- Nüks eğilimli ekzama                        5

       B- Psoriazis

          a- Hafif (vücudun % 20 sini kaplayan )               1

          b- Orta (vücudun % 20 - % 50 sini kaplayan )            10

          c- Ağır (artropatik şekilde vücudun % 50 sinden fazlasını kaplayan )   60

       C- Mucoid funguides

          a- Eritem evrede                        50

          b- İnfiltratif ve tümoral                     65

       D- Pemfigus

          a- Kronik evre başlangıcında ( 5 yıllık )               15

          b- Kronik evrede ( 5 yıldan fazla )                  60

       E- Cüzzam (lepra)

          a- Tedavi evresinde                     15

          b- Mutulasyon evresinde                     65

       F- Eritrodermi                           10

       G- Doğuştan ıcthiosis

          a- Hafif                           0

          b- Ağır (kokulu ve Çirkin görünüşlü)               65

       H- Darier hastalığı                        1

       İ-Doğuştan ve ilerleyici meleda hastalığı                  57

       J- Hiperkeratoz (tabanda geniş alan kaplayan verru-kallus)            65

       K- Skleroderma

          a- Hafif (vücudun % 20 sini kaplayan )               5

          b- Ağır (vücudun % 20 sinden çoğunu kaplayan)            57

    (x) Yanıklar, aynı zamanda ortopedik arızalara da neden olmuşsa, meslekte kazanma gücü azalma oranı, Tüzüğün 7 nci maddesi hükümlerine göre bulunur.

    EK B CETVELİ

    B CETVELİ : I - AĞAÇ SANAYİİ VE ORMAN İŞLETMESİ İŞKOLLARI (Değişik cetvel: 12/11/1978 - 7/16989 K.)

    Kereste, tahta, kontrplak, mobilya, kibrit yapımı, doğramacılık, marangozluk ve benzerleri

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    __________________________      _____________

    Ağaç kesici usta ve yardımcıları         4

    Alet bileyiciler               6

    Bıçkıcılar (el ile)               6

    Bıçkıcılar (makine ile)            12

    Boyacılar ve cilacılar               6

    Budama makinesi işçileri            12

    Budak kesiciler (el ile)            4

    Çıkrık yapımcıları               6

    Damgacılar                  6

    Doğramacılar               6

    Döşemeciler (mobilya)            4

    Dülgerler                  4

    Elek yapımcıları               4

    Fıçı yapımcıları               4

    Fırça yapımcıları               2

    Formika yapımı işçileri            4

    Formika kaplayıcılar               4

    Firezeciler                  6

    Gemi (kayık, mavna vb.) inşaat marangozları      21

    Hasır ve sepet yapımcıları            4

    Hızarcılar                  6

    İskele kurma işçileri               10

    Kalas yapımcıları               4

    Kalite kontrolcuları ve ayırıcıları         10

    Kalıp yapıcılar (ayakkabı, şapka v.b.)         4

    Kaplama yapıcı, tabaka kesici ve hazırlayıcılar   6

    Kancacı işçiler               3

    Karoser yapımcıları               6

    Kasnakçılar                  4

    Kaşıkçılar                  4

    Katrakçılar                  6

    Kibrit fabrika işçileri (ağaç ve kimyasal maddeler)   8

    Kontrplak yapımcıları            4

    Kurşun kalem yapımcıları            4

    Kutu yapımcıları               4

    Kürdan yapımcıları               6

    Marangozlar                  4

    Matkap, tezgah işçileri            6

    Mekikçiler                  6

    Mobilyacılar                  6

    Modelciler (her türlü tahta işi)         10

    Mühendisler                  34

    Nakliyatçılar (su yolu ile)            10

    Nalıncılar                  2

    Presçiler                  4

    Tomruk, direk ve odun hazırlayıcı usta ve işçileri   6

    Yapay kereste yapımcıları            4

    Düz işçiler                  1

    B CETVELİ : II - AĞIR SANAYİİ İŞKOLLARI

    1 - Demiryolları (Lokomatif ve yol yapım, onarım ve bakım)

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    _______________________________   _____________

    Aktarma organları yapım işçisi      20

    Akü yapım ve onarım işçisi         10

    Akü şarj işçisi            6

    Boyacılar               20

    Boya hazırlayıcılar            6

    Buji yapım ve montajcıları         16

    Dingil yapımcıları            16

    Dökümcüler               12

    Demirciler               30

    Dizel ve elektrik motoru yapım usta işçileri   20

    Elektrik ve bobinaj işçileri         8

    Fosfatlama işçileri            20

    Galvaniz ve galvanoplasti işçileri      16

    İzoleciler               8

    Kalıp ve maçacılar            6

    Kaynakçılar               16

    Kasnak geçirenler(tekerleğe)         16

    Lokomotif onarım ve montajcıları      16

    Lokomotif deneme merkez işçileri      15

    Makas yapımcıları            16

    Motor boyacı ve vernikçileri         21

    Modelciler               16

    Maden kaplama işçileri         16

    Polisajcılar               12

    Poliyester işçileri            12

    Ray ve travers döşeyiciler         24

    Susta hazırlayıcılar            12

    Su vericiler (demir-çelik)         10

    Şahmerdan operatörü         16

    Şahmerdan operatörü(ağır)         9

    Takım tezgahları işçileri (torna, freze,

    tesviye, taşlama, matkap, zımparalama,

    planya, giyotin, makas, pres)      16

    Takım tezgahları (ağır)         19

    Uzman ustalar, nezaretciler, ustabaşılar,

    ekip ve posta başılar            27

    Vinç (kreyn) işçileri            3

    Yol yapım makinelerini kullananlar, greyder,

    buldozer, ekskavatör v.b.)         41

    Yardımcı işçiler            2

    Düz işçiler               1

    2 - Gemi yapım sanayii (tersaneler)

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    ________________________   _____________

    Armador işçileri            12

    Akü yapım ve onarım işçileri         10

    Akü şarj işçileri            6

    Boru temizleyiciler (kazan)         16

    Boya hazırlayıcılar            6

    Boyacılar (karine)            21

    Cayrocular(onarım ve ayar)         19

    Dökümcüler               12

    Dökümcüler (endüksiyon)         16

    Deniz postası işçileri         20

    Deniz altı kemere işçileri         19

    Deniz altı gövde işçileri         19

    Elektronik ve elektrik cihazları yapım,

    bakım ve taj işçileri            19

    Forkliftçiler               3

    Galvanoplasti ve galvaniz işçileri      16

    Gemi kazanı ve motoru onarım

    ve montaj işçileri(gemi içinde)      19

    Geyiççiler(bakım ve onarım)         31

    Gemi gövde kaynakçıları         19

    Havuz ve dok kaptanları         19

    Havuz ve dok işçileri            16

    Karine temizleyiciler            16

    Kazan, yapım, bakım, onarım ve montaj

    işçileri (buharlı ve mazotlu gemilerde)      29

    Kalıp ve maşacılar            6

    Kaynakçılar               16

    Kauçuk terkipçileri            8

    Kauçuktan can yeleği vb.yapanlar      3

    Kauçuk işçileri (diğer işler)         4

    Kreyn operatörü            10

    Modelhane işçileri (ağaç)         16

    Pervane yapım ve onarımcıları      16

    Raspacılar(kum ve zımpara)         16

    Röntgenciler ve film değerlendiriciler      29

    Şahmerdan operatörü         16

    Şahmerdan operatörü (ağır)         19

    Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye,

    planya, matkap, giyotin, pres v.b.)      16

    Takım tezgahları işçileri (ağır gemi şaftı v.b.)   19

    Uzman ustalar, ustabaşılar, nezaretçiler, ekip

    ve posta başılar            27

    Vinç işçileri               3

    Yardımcı işçiler            2

    Düz işçiler               1

    3 - Harp Sanayii

    A. Mühimmat, top, otomotiv ve silah

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    ________________________________   _____________

    Aktarma organları yapım işçileri (ağır araç)      16

    Bobinaj ve izoleciler               8

    Çelik ve hadde işçileri            17

    Dökümcüler                  12

    Demirciler                  30

    Dipçik ve kasatura sapı yapımcıları (plastik)      12

    Elektrojen(jeneratör) işçileri            16

    Elektrik usta ve işçileri (yüksek gerilim)      19

    Forklift operatörü               3

    Galvanoplasti ve galvanizciler            16

    Kalıp ve maçacılar               6

    Kaynakçılar                  16

    Laborantlar (kimya ve fizik)            8

    Modelciler                  16

    Şarjör yapım ve temizleyicileri         10

    Tüfek yapım işçileri (piyade, makineli ve tabanca)   16

    Tüfek deneyiciler               8

    Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye, taşlama,

    matkap, zımparalama, planya, giyotin, makas, pres)   16

    Takım tezgahları (ağır)            19

    Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar, ekip ve

    postabaşıları               27

    Vinç işçileri                  3

    Yardımcı işçiler               2

    Düz işçiler                  1

    B. Parlayıcı ve Patlayıcı Maddeler Sanayii

    (Barut, T.N.T., Dinamit)

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    ________________________________   _____________

    Asitleme (nitrasyon) işçileri            10

    Barut kurutucuları(alkol ve eterle)         4

    Barut kurutucular(vakum ve tavlama ile)      4

    Barut hamur makinesi işçileri         4

    Barut kesiciler               4

    Barut cilalayıcılar               4

    Santrolitçiler               4

    Jelatinleyiciler               4

    Eleme işçileri               4

    Kaynatma dairesi işçileri            4

    Linter(ham pamuk temizleme makinesi) işçileri   4

    Presleme işçileri               4

    Püsüs ve ambalaj kutuları yapanlar         3

    Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar ekip

    ve postabaşılar               27

    Yardımcı işçiler               2

    Düz işçiler                  1

    4 - Oto Sanayii

    Meslek veya iş çeşidi            Meslek Grup No.

    ___________________________________   ____________

    Ağaç ve döşeme işçileri               6

    Arıza bakım servisi işçileri               7

    Buji, şasi, dingil yapım işçileri            21

    Buji, şasi, dingil yapım ustaları            27

    Boya hazırlayıcıları                  6

    Boyacılar                     20

    Banyo havuzu işçileri               17

    Boya(elektroforezle astar boyası)            11

    Döküm işçileri                  12

    Elektrik donatım işçileri               20

    Fosfatlama işçileri                  20

    Fren, amortisör v.b. parçaların yapım ve montaj işçileri      19

    Forklift operatörü                  3

    Fırın işçileri                     16

    Kalıp ve maçacılar                  6

    Modelciler                     10

    Motor, aktarma organları yapım, onarım ve montajcıları   20

    Takım tezgahları işçileri (torna, freze, tesviye, taşlama,

    matkap, zımparalama, planya, giyotin, makas, pres)      16

    Takım tezgahları (ağır)               19

    Temizleyiciler(asit ve elektrolizle)            10

    Uzman ustalar, nezaretçiler, ustabaşılar, ekip ve postabaşılar   27

    Yardımcı işçiler                  2

    Düz işçiler                     1

    5 - Uçak Sanayii

    Meslek veya iş çeşidi            Meslek Grup No.

    ___________________________________      _____________

    Açkıcı işçiler                  6

    Asitle temizleyiciler                  10

    Boya yapım ve hazırlayıcılar               6

    Borda atelyesi işçileri (göstergeciler)            31

    Çelik yüzey karbonlamacıları               17

    Demirciler (dövme, tavlama)               30

    Deney makinistleri                  36

    Deney pilotları                  50

    Elektrikçiler ve elektrik aksesuarcıları            20

    Elektronikçiler, elektronik kalibrasyon işçileri         20

    Emayitçiler                     19

    Fotoğraf onarım ve bakım işçileri            31

    Geyiççiler (gösterge)               31

    Gövde onarım işçileri               19

    Honlamacılar                  19

    İniş takımları bakım ve onarımcılar,            19

    Jet ekzoz tamircisi                  25

    Jet motoru temizleyicileri               31

    Kaplama atelyesi işçileri (elektroliz, amalgam)      16

    Kalıp ve maçacılar                  6

    Kalibrasyoncular (yakıt kalibasyon işçileri)         17

    Kalite kontrolcular                  17

    Kimyasal maddelerle test laborantları            8

    Komple iş gören büyük tezgah operatörleri         19

    Montaj ve demontaj atölyesi işçileri             31

    Napalm başlıkları yapım işçileri            16

    Polisaj işçileri(zımpara, keçe, bez ile)         12

    Pik eritme ocağı işçileri               6

    Plazma sprey kaplama işçileri            21

    Radar onarımcıları                  31

    Röntgenciler (x ışınlarıyla

    materyel muayenesi)               20

    Roket yapımcıları                  16

    Salmastracılar                  4

    Silah onarım ve bakım işçileri            16

    Saç sıvama atölyesi işçileri   6 Starter deneme atleyesi işçileri   12

    Takım tezgahları işçileri (torna, tesviye, freze, planya,

    taşlama, matkap, pres, giyotin)            16

    Takım tezgahları işçileri (ağır)            19

    Teknik ressam                  31

    Telsiz makinisti (onarım)               31

    Tuz banyosu işçileri                  17

    Temizleme işçileri (asittrikloretilen-elektronik)         10

    Tavlama atelyesi işçileri               30

    Uçak yıkama ve erozyon önleyici -atölye işçileri      27

    Vinç işçileri                     3

    Yüksek atınosferli ocak işçileri            17

    Jet motorları özel yıkama İşçileri            27

    Jet yakıtı denemecileri               17

    Jet yakıtı denemecileri               17

    Zaygle ve magnoflaksçılar               19

    Düz işçiler                     1

    B CETVELİ : III - AŞCILIK, MUHALLEBİCİLİK, FIRINCILIK, PASTACILIK ŞEKERLEMECİLİK VE BENZERİ İŞ KOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    ______________________________   _____________

    Aşçılar                  12

    Aşçı yardımcıları               6

    Börekçi ve çörekçiler            3

    Bulaşıkçılar                  3

    Çikolata imalathane işçileri            3

    Dondurmacılar               10

    Fırıncı ustaları               12

    Fırın işçileri                  3

    Güllaç ve benzeri yapımcıları            3

    Kadayıf ve yufka yapımcıları            3

    Makarna v.b. yapımı işçileri            3

    Mezeciler                  12

    Muhallebiciler               12

    Nişasta yapım işçileri            12

    Pasta yapımcıları               12

    Presçiler                  6

    Şekerleme ve benzeri yapımcıları         12

    Tatlıcılar (baklava, tulumba tatlısı ve benzeri )      3

    Tezgahtarlar                  24

    Un değirmeni işçileri               4

    Düz işçiler                  1

    B CETVELİ : IV - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇKİLER SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi            Meslek Grup No.

    ______________________________________   _____________

    Bira yapımı işçileri                  11

    Boza ve şira yapımı işçileri               10

    Çeşniciler ( şarap )                  40

    Distilasyon usta ve işçileri               11

    Doldurucular(şişe ve fıçı)               9

    Ezici ve sıkıcı işçiler                  3

    Fermantasyonda çalışanlar               10

    Filtrasyonda çalışanlar               10

    Gazoz ve benzeri (meyveli, meyvesiz ) içki yapımcıları      12

    Likör yapımı usta ve işçileri               10

    Mahzenciler                     4

    Maya yapım usta ve işçileri               4

    Pastörizasyonda çalışanlar               10

    Salepçiler                     10

    Sirke yapıcılar                  10

    Şarap yapımında çalışanlar               11

    Düz işçiler                     1

    B - CETVELİ : V - BİTKİSEL YAĞ SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.

    _________________   ____________   

    Ateşçiler            3

    Ayakçılar            2

    Baskıcılar            6

    Bezirhane işçileri         6

    Çekirdek veya tane toplayıcılar   6

    Elevatör işçileri         6

    Filtreciler            6

    Hamurcular            6

    Hidrojenizasyon işçileri      6

    Kalıpçılar            4

    Kavurma işçileri         4

    Kazan işçileri         4

    Kırma işçileri         4

    Linter işçileri         4

    Makine ustaları         6

    Oksijen üretiminde çalışanlar   8

    Rafineciler            6

    Sawgin işçileri         4

    Taşçılar            6

    Torbacılar            3

    Yağ yapımı işçileri         6

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : VI - ÇAY SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    _________________________________   _____________

    Çay yaprak alım ve sınıflandırma memurları      23

    Depo işçileri                  9

    Ekip başları (çavuşlar)            4

    Elekçi işçiler               4

    Elek makinesi çalıştıranlar            6

    Fermantasyon işçileri            9

    Harmancılar                  11

    İmalathane işçileri               4

    Kantarcılar                  3

    Kavurucular                  11

    Kıvırıcılar (çay yaprağı)            4

    Kurutucu işçiler               7

    Makine dairesi işçileri            4

    Makine dairesi ustaları            10

    Öğütücüler                  11

    Tasnifçiler                  7

    Vardiya işçileri               4

    Yaprak ayırıcılar               7

    Yaprak serme ve kurutma çavuşları         11

    Yaprak serme ve kurutma işçileri         7

    Düz işçiler                  1

    B CETVELİ : VII- ÇİMENTO SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi    Meslek Grup No.

    _____________________ _____________

    Alçı ocağı işçileri         13

    Ateşçiler            3

    Çimento değirmeni işçileri      8

    Çimento torbalama makinesi işçileri   4

    Dizel jeneratör makinistleri      8

    Döner fırın işçileri         10

    Havai hat işçileri         8

    Kalker ocağı işçileri         11

    Kalsinatör usta ve işçileri      8

    Kil ocağı işçileri         11

    Kömür değirmeni işçileri      8

    Kurutma işçisi         3

    Külcüler (kuvvet santralı)      6

    Numuneci            8

    Öğreticiler            41

    Pişiriciler            10

    Silo ve değirmen işçileri      4

    Taşocağı işçileri         11

    Turbo jeneratör makinistleri      8

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : VIII- DERİCİLİK VE DERİ MAMULLERİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    _________________________   _____________

    Astarcılar               3

    Av derisi işleyenler            6

    Ayakabı dikicileri            6

    Bavul, çanta ve benzerlerini yapanlar      7

    Beyazlatıcılar            4

    Biçme makinesi işleticileri         6

    Deri boyacıları            4

    Deri eşya dikim ve temizleme işçileri      3

    Deri işçileri               2

    Deri germe makinesi işletenler      8

    Deri kesiciler            3

    Dikiş makinesi işleticileri         8

    Döşemeciler (maroken v.b.)         22

    Fırça makinesi işleticileri         4

    Havuz dairesi işçileri            10

    Kavaflar               3

    Kazıma makinesi işleticileri         6

    Kesme makinesi işleticileri         3

    Kıl kesme makinesi işleticileri      3

    Koşum yapımı işçileri         6

    Kundura makinesi işleticileri         3

    Kürkçüler (kalifiye işçiler )         16

    Lastik ayakkabı yapımcıları         6

    Perdahcılar (kösele)            38

    Saraçlar               3

    Sayacılar               3

    Semerciler               3

    Şerbetçiler (tabakhane)         10

    Tanenleyiciler            38

    Teksifciler (tabakhane)         12

    Temizleme makinesi işletenler      3

    Topukçular (kadın ayakkabısı için)      3

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : IX- ELEKTRİK HAVAGAZI ENERJİ MERKEZLERİ VE SU TESİSLERİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi            Meslek Grup No.

    _______________________________      _____________

    Dinamo dairesi işçileri               11

    Gaz ayarcıları                  40

    Hat işçileri                     19

    Havagazı depo kontrolcuları               11

    Havagazı hat teknisyenleri               19

    Havagazı üretim merkezi işçileri            11

    Havagazı tesisat kontrolcuları            11

    Kablo döşeyiciler                  19

    Kömür kazan dairesi işçileri               12

    Kömür öğütme ve eleme işçileri            30

    Mühendisler                     34

    Pompa dairesi işçileri               11

    Saat muayeneci ve onarımcıları (elektrik, havagazı, su)   11

    Santral kablo teknisyenleri               6

    Su deposu ve şebekesi ustaları            11

    Tesisat ve onarım işçileri               11

    Düz işçiler                     1

    B CETVELİ : X- ET, BALIK VE KONSERVE SANAYİİ İŞKOLLARI

    (Mezbahalar, balıkhaneler, et, sebze, meyve konserveciliği ve benzeri işyerleri)

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    _______________________________   _____________

    Bağırsak işlerinde çalışan işçiler         38

    Balık konserveciliği işçileri            3

    Balık satıcıları               3

    Balık, sünger ve diğer su ürünleri tutanlar      16

    Balık tuzlayıcı işçiler               3

    Boynuz işlerinde çalışan işçiler         37

    Deri ayırma ve istif işçileri            4

    Kara avcıları                  16

    Kasaplar ve yardımcıları            37

    Kasaplık hayvan ayırma ve tartma işçileri      12

    Kavurmacılar               3

    Kemik işçileri               4

    Konserve yapım işçileri            3

    Konserve yapım ustaları            11

    Konserve muayenecileri            7

    Konserve sterilizasyon işçileri         8

    Mezbaha kesim, yüzme v.b. işçileri         37

    Post yolucu işçiler               37

    Sakatat satıcıları               3

    Sakatat temizleyici ve hazırlayıcıları         38

    Soğuk hava depolarında çalışan işçiler (stok yerinde)   45

    Soğuk havalı (frigorifik) taşıyıcılar         45

    Sucuk, sosis, pastırma v.b. yapım işçileri      37

    Turşu yapım işçileri ve satıcıları         10

    Düz işçiler                  1

    B CETVELİ : XI- GENEL HİZMETLER İŞKOLLARI

    (Lokanta, otel, han, kahvehane, hamam, berber, salon ve benzerleri)

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    _____________________   _____________

    Ahır işçileri            2

    Ayakkabı boyacıları         2

    Bahçıvanlar            4

    Bar artistleri            23

    Berberler            16

    Bilet satanlar         23

    Çayhane ve kahvehane İşçileri   3

    Garsonlar            23

    Genelev sermayeleri         23

    Hamamcılar (tellaklar)      22

    İş iderehanesi işletenler      23

    Katipler            23

    Kuaförler            16

    Makyajcılar            16

    Manikürcüler         16

    Otelciler ve pansiyoncular      23

    Pedikürcüler         16

    Peruk yapıcılar         16

    Afişörler            13

    Telefoncular (santral memurları)   26

    Tuvalet işletenler (WC)      10

    Vestiyerciler         23

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XII - GİYİM EŞYASI DİKİM, TEMİZLEME, YIKAMA VE BOYAMA YERLERİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    ________________________   _____________

    Apolet işçileri            4

    Ajor, plise ve akardiyon yapanlar      12

    Balina yapım işleri            4

    Boncuk yapım işçileri         6

    Boyahane işçileri            4

    Broderi atölyesi işçileri         3

    Çadır yapım ve onarım işçileri

    (oto örtüleri, tenteciler v.b. dahil)      4

    Çamaşır yıkayıcılar            6

    Dikiş makinesi işçileri         8

    Düğme dikiciler            6

    Düğme yapım işçileri         6

    Eldiven yapım işçileri         6

    El işleri işçileri (nakış v.b.)         12

    Gömlek ve benzeri terzileri         12

    İlikçiler               4

    Kasket yapım işçileri         4

    Kirli ve temiz elbise kabul ve teslim edenler   23

    Kola işçileri               3

    Korse yapım işleri            3

    Kravat yapım işçileri            4

    Kurutucular               6

    Kürk yapım işçileri            16

    Makastarcılar            3

    Makaracılar               6

    Mendil ve benzeri yapımcılar         4

    Örücüler               4

    Yapma çiçek işçileri            4

    Şapka yapımcıları            12

    Şapka perdahçıları            8

    Tamirciler (çamaşır ve elbise)      7

    Temizleyiciler (kimyasal madde ve buharla)   8

    Terziler               12

    Ütü dairesi işçileri            4

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XIII - İNŞAAT İŞLERİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    ____________________________   _____________

    Alçı modelcileri               14

    Badana ve sıvacılar               21

    Betonyer makinistleri            4

    Boru takıcıları (su)               11

    Boru takıcıları (buhar)            18

    Boru takıcıları (zehirli gaz)            18

    Boyacılar (el veya tabancayla)         21

    Camcılar                  3

    Cilacılar (ahşap)               3

    Cilacılar (metal)               13

    Cilacılar (taş)               5

    Dekoratörler                  21

    Demirci ustaları               30

    Desinatörler                  31

    Duvarcı ustası               6

    Duvar kağıtlayıcılar               20

    Döşemeciler ve marleyciler            4

    Ekskavatör makinistleri            10

    Elektrik tesisatçıları               16

    İnşaat işçileri               4

    İnşaat postabaşıları               6

    Kaldırımcılar                  2

    Kalorifer tesisatçıları               6

    Kanalizasyon işçileri               23

    Kalıpçılar                  6

    Köprü işçileri usta ve yardımcıları         18

    Kumcular ve eleyiciler            2

    Marangozlar ve dülgerler            4

    Mermerciler                  6

    Mermer ve benzeri döşeyenler         6

    Minare yapım ve onarımcıları (ve benzeri işler)      18

    Motifciler                  22

    Mühendisler                  34

    Nakkaşlar                  18

    Parkeciler (tahta ve taş)            4

    Radyotörcüler               20

    Sıhhi tesisatçılar               11

    Taşçılar                  4

    Tenekeciler                  9

    Tesviyeciler (beton)               6

    Tezyinatçılar (tahta işleri)            18

    Vinç işçileri ve asansörcüler            4

    Yapı ustaları               6

    Yıkıcılar                  4

    Düz işçiler                  1

    B CETVELİ : XIV - KAĞIT VE SELLÜLÖZ SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    _________________________   _____________

    Atölyelerde çalışan işçiler         4

    Atölye yedek parça hazırlayıcıları      8

    Ayırma işçileri            44

    Bagar makine işçileri         4

    Bobin dairesi işçileri            4

    Boyacılık (kağıt boyama ve

    desenleme) işçileri            21

    Buhar dairesi ve tesisatı usta ve işçileri   29

    Cam suyu makine işçileri         4

    Didikleme işçileri            7

    Elyaf işçileri               7

    Hamur dairesi işçileri         4

    Hidropulper işçileri            4

    Hızar işçileri               6

    Hollender işçileri            4

    İkmal dairesi işçileri            4

    Isıtıcı işçileri               6

    Kağıt yapımı işçileri            4

    Karton yapım işçileri            10

    Katrak dairesi işçileri         6

    Kavlatıcılar (odun soyma işçileri)      4

    Kazan dairesi işçileri         11

    Keçe işçileri               3

    Kesiciler               4

    Kimyasal basit maddelerle çalışan

    işçiler (eriyik hazırlama, elektroliz,

    beyazlatma, tephir, izabe v.b.      8

    Kimyasal tahriş edici ve yakıcı maddelerle

    (asitler, alkaliler, klor, v.b.) çalışan işçiler   10

    Kırpıntı kağıt ve paçavra işçileri      4

    Konkasörcüler            8

    Kompresör işçileri            2

    Kule işçileri               4

    Kurutma işileri            4

    Makasçılar               4

    Makinistler               4

    Makine tamir ve bakım işçileri      6

    Montaj işçileri            10

    Ölçü aleti tamir ve bakım işçileri      16

    Perdah işçileri            4

    Pişirme işçileri            7

    Presçiler               8

    Prot işçileri               8

    Rafınörler               6

    Rafayner işçileri            4

    Rule sarma işçileri            6

    Sellülöz yapım işçileri         6

    Silo işçileri               4

    Su bakım ve tamir işçileri         4

    Su poma istasyonları işçileri         4

    Su tesisat işçileri            11

    Süzgeç dairesi işçileri         4

    Şerit makinesi işçileri         7

    Şlyfer işçileri            4

    Tomruk işçileri            6

    Tromel doldurucu işçileri         4

    Türbün dairesi işçileri         4

    Tutkal ve reçine dairesi işçileri      7

    Ustalar ve ustabaşılar         23

    Usta eğitimciler ve uzmanlar         23

    Usta kontrolcular            23

    Vardiya işçileri            4

    Yoğunlaştırma işçileri         4

    Yongalama işçileri            4

    Zamklı band yapım işçileri         8

    Zarf ve kese kağıdı yapımcıları      10

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XV - KAUÇUK VE KAUÇUKTAN YAPILAN EŞYA SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    ________________________   _____________

    Bez sarıcılar (hortum v.b.)         3

    Branda örtü işleyicileri (hortum v.b.)      4

    Dokuyucular (hortum v.b.)         4

    Hortum v. b. buharlayıcıları         4

    Hortum v. b. kalıpçıları         4

    Hortum yapımcıları ve sarıcılar      4

    Kayış yapımcıları (hortum v.b.)      4

    Kauçuk yapımcıları            3

    Kauçuk arıtıcılar            3

    Lastik eşya yapımcıları         4

    Parça kesicileri            3

    Piston salmastrası yapımcıları      4

    Presçiler               4

    Vakumla kurutucular (hortum v. b.)      11

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XVI -- KİMYA VE İLAÇ SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    _______________________________   _____________

    Alkali ve karışımı maddeler üretim işçileri      10

    Ampul doldurucu ve kapatıcılar         8

    Ampul kontrolcular               31

    Antibiyotik üretim işlerinde çalışanlar         31

    Asitler ve karışımları üretim işlerinde çalışan işçiler   11

    Boya yapım işlerinde çalışanlar         11

    Distilasyon işçileri               8

    Ensektisit yapım işçileri            31

    Etiketçiler                  3

    Filtrasyon işçileri               4

    Fırın işçileri                  12

    Galenik preparatları hazırlayan işçiler         8

    Hassas makine veya cihazlar operatörleri      10

    Hormon ve benzeri biyolojik preparasyon

    hazırlayıcı ve kontrolcuları            31

    İkmalciler (malzeme)            4

    Kavurucular                  11

    Kimyasal maddeler üretim sanayii işçileri      11

    Kristalizasyon işlerinde çalışanlar         8

    Laboratuvar işçileri               8

    Makine işçileri               6

    Mühendisler                  34

    Ocakcı işçileri               10

    Öğütücüler                  13

    Patlayıcı madde üretim işçileri         11

    Pomat imalathane işçileri            8

    Propagande işlerinde çalışanlar (ilaç roprezatanları)   23

    Presçiler                  12

    Steril çalışmalar personeli            8

    Steril çalışmalar kontrol şefleri         23

    Tablet ve draje hazırlama işçileri         12

    Tüp (oksijen ve benzeri) doldurma işçileri      4

    Düz işçiler                  1

    B CETVELİ : XVII - KUYUMCULUK, OYMACILIK, AYNACILIK VE BENZERİ İŞK0LLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    ______________________   _____________

    Abajur yapımcıları            3

    Ağızlık yapımcıları            2

    Antikacılar               2

    Ayarcılar (kıymetli maden ayarlamak)      4

    Ayna yapanlar            5

    Bakır ve diğer kıymetli maden

    plaka gravürcüleri            31

    Bagalit ve galanit yapanlar         10

    Bastoncular (adi işler)         3

    Bastoncular (gümüş veya altın işleme)   31

    Cam ve elmas traşlayıcılar         16

    Çarhlama işlerinde çalışanlar         16

    Dökümcüler (kuyumculukta)         16

    Düğme yapımcıları            6

    Eriticiler (kuyumculukta)         12

    Hakkaklar (kakmacılar)         31

    Kabartmacılar            16

    Kaşık yapımcıları            7

    Kehribar işçileri            3

    Kuyumcular ve mineciler         31

    Kornişçiler               6

    Lüleciler               5

    Parlatıcı ve temizleyiciler         5

    Saat yapımcıları            31

    Sedefçiler               6

    Sim yapımcıları            3

    Şemsiye yapımcıları            4

    Tesbihçiler               3

    Yaldızcılar               15

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XVIII - MADEN ÇIKARMA, ERİTME, TEMİZLEME VE BUNLARLA İLGİLİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    _____________________   _____________

    Ambarcılar ve depocular      6

    Araba kullananlar         2

    Ateşçiler            12

    Benzol ustaları         36

    Bobinciler            3

    Boru döküm makinesi işleticileri   3

    Boru kalıpçıları         2

    Boru kesici işçileri         6

    Boru muayenecileri         4

    Cevher değerlendirme işçileri      10

    Cevher dibekleme işçileri      10

    Civata ve somun yapımcıları      5

    Curufcular            4

    Çamur duba işçileri         2

    Çamur duba ustaları         12

    Çavuşlar            6

    Çeliğe su verenler         10

    Çelik halat ayırıcılar         12

    Çelik halat yapımcılar      10

    Çelik telleri birleştiriciler      44

    Daldırıcılar            4

    Daldırma fırını ateş işçileri      10

    Delici işçiler            2

    Demirciler            30

    Direkçiler            33

    Distilasyon işçileri         11

    Duvarcılar            4

    Doğrultma işçileri         4

    Dökümcüler            12

    Dolamit işçileri         4

    Döküm kasası yapanlar      5

    Eğiriciler            5

    Ekip başları            6

    Ekskavatör makinistleri      10

    Elevatörcüler         6

    Fırın işçileri            2

    Gaz ayarcılar         40

    Gaz boru döşeme ve işletmeişçileri   16

    Gaz temizleme işlerinde çalışanlar   36

    Gaz tulumba usta ve işçileri      30

    Haddeciler            36

    Haddeciler (elle)         19

    Hadde çevirenler         17

    Halat makinesi işletenler      7

    Halat makinesi onarıcılar      4

    Ham çelik işçileri         6

    Ham fosfat deposu işçileri      4

    Havuz işçileri         10

    Hızarcılar            6

    Hurdacı işçiler         4

    İngot kalıp yapanlar         6

    İngot kalıbı yapan maçacılar      10

    İngot kalıp modelcileri      12

    İngot kalıp temizleyiciler      6

    İngot temizleme işçileri      2

    İnşaat demirleri yapanlar      19

    İnşaat demirleri yapım işçileri   5

    İzabeciler            12

    Jeneratör makinistleri      16

    Karıştırma işçileri         6

    Katran işçileri         12

    Katlayıcılar            2

    Kaynakçılar            16

    Kazan işçileri         12

    Kepçeciler (çelik sanayii)      10

    Kesici işçiler         2

    Kimyasal maddelerle çalışanlar   12

    Kireç işçileri            4

    Kok araba yapım ustaları      13

    Kok elek işçileri         30

    Kok hazırlama işçileri      13

    Kok klavuz ustaları         13

    Kok rampa işçileri         12

    Kok silo işçileri         4

    Kok şerit işçileri         4

    Kompresör ustaları         36

    Kompresör işçileri         4

    Kondansörcüler         6

    Konveyör işçileri         2

    Körükçüler            12

    Kule işçileri            4

    Kum işçileri            2

    Kupol tamir işçileri         6

    Kurşun kaynakçıları         12

    Kurutma fırını ateşçileri      10

    Maçacı işçiler         2

    Maçacı ustalar         6

    Maden yıkama işçileri      4

    Madeni levha işçileri         19

    Madeni yağ arıtıcıları         11

    Makascı işçiler         2

    Makine yağcıları         12

    Malzeme muayenecileri      6

    Markacılar            6

    Matkapçılar            6

    Mekik şartelcileri         6

    Modelciler            14

    Montajcılar            10

    Moturcu ustalar         6

    Muayeneci ve ayırcılar      40

    Mühendisler            34

    Numune ustaları         9

    Otomatik ızgara işçileri      2

    Öğütücüler            11

    Petrol sanayii işçileri      11

    Pik işçileri            2

    Pik ustaları            6

    Pirit işlerinde çalışan işçiler      4

    Ptanyacılar            6

    Pompacılar            4

    Pompacılar (petrol)         11

    Pota tamircileri         6

    Pota temizleyiciler         2

    Presçiler            16

    Pürüzleyiciler (çelik sanayii)      44

    Püskürtücü işçiler         4

    Ray frezecileri         16

    Ray yapım işçileri         4

    Ray matkapçıları         16

    Sapancı işçileri         2

    Sıcak ızgara işçileri         4

    Sıyırmacılar            4

    Sodyum klor sülfat işçileri      10

    Somya ve mobilya yayı yapımcıları   2

    Sondajcılar (petrol ve maden)      10

    Sülfat işçileri         12

    Sülfat ustaları         16

    Şalterciler            4

    Şarjcılar            4

    Tabelacılar            12

    Tahlil ve kontrolcular         40

    Takıcılar (çelik sanayii)      12

    Takipçiler (maden işleri)      3

    Takım yapımcıları (madencilikte

    kullanılan alet ve edevat)      16

    Taşlayıcılar            4

    Tavcılar            6

    Teksif işçileri         4

    Tel döküm işçileri         7

    Tel muayenecileri         4

    Temizleyiciler         4

    Tertip ve sıralayıcılar         12

    Testereciler (maden)         6

    Tolerans kontrolcuları      4

    Tulumbacı işçileri         4

    Tulumbacı ustalar         10

    Türbinciler            4

    Vanacılar            4

    Vardiya işçileri         4

    Yıkayıcı işçiler (maden)      4

    Yüksek fırın işçileri         10

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XIX - METAL SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    __________________________   _____________   

    Ağ atma makinesi işçileri         4

    Alüminyum eşya ve malzeme yapımcıları   7

    Bakırcılar               30

    Balta, keser, bıçkı vb. yapanlar      10

    Baskül ve terazi yapımcıları         12

    Bıçakçılar ve makasçılar         10

    Çemberciler               2

    Çilingir ustaları            10

    Çinko eşya yapımcıları         7

    Çivi v.b. yapanlar            10

    Çocuk arabası v.b. yapanlar         10

    Demirci ustalar            30

    Demirci işçileri            4

    Demir kalıpçıları            6

    Demir tornacıları            6

    Dökümhane işçileri            12

    Emayeciler               4

    Fermuar yapımcıları            12

    Galvanizciler            16

    Havan yapım ve dökümcüleri         10

    Kahve değirmeni nargile v.b. yapımcılar   10

    Kalaycı ustalar            8

    Karyola imalathane ustaları         16

    Kasarcılar               2

    Kaynakçı ustalar            16

    Kaynakçı işçiler            6

    Kepenk yapım ustaları         8

    Kepenk yapım işçileri         2

    Kilit ve benzeri yapım ustaları      10

    Körük yapımcılar            4

    Kromajcılar               16

    Kurşun eşya ve malzeme döküm İşçileri   12

    Madeni eşya temizleme ve onarım ustaları   10

    Markacılar               4

    Musluk v.b. yapımcılar         10

    Nalcılar               4

    Nikelajcılar               16

    Ölçü aleti yapımcıları         16

    Ocak işçileri            10

    Perdahçılar               4

    Presçiler               8

    Raspacılar               4

    Rendeciler               4

    Saçak ustaları            6

    Sapan yapım ustaları         10

    Silahcılar, tüfekçiler            16

    Sobacılar               4

    Somya yapımcıları            4

    Söndürme cihazları yapımcıları      6

    Tenekeciler               7

    Zincir yapımcıları            6

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XX - ONARIM İŞKOLLARI

    (Makine alet, edevat, cihaz ve benzerleri)

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    _______________________________   _____________

    Akümülatör onarım ve yapımcı ustaları      10

    Akümülatör yapım ve onarım usta yardımcıları      7

    Alet bileyicileri               6

    Asansör onarımcıları               10

    Bıçak, makas, testere yapımcı ve satıcıları      4

    Bileyiciler                  6

    Bisiklet onarımcıları               4

    Bobin sarma ustaları               9

    Buhar boru takıcıları               18

    Buz dolabı onarım ve montajcıları         4

    Buz ve soğuk hava depo ustaları         6

    Dikiş v.b. makine ustaları            17

    Dikiş v.b. makine onarımcıları         6

    Dikiş v.b. makine işçileri            8

    Elektrik v.b. motorcuları            6

    Gazocağı onarımcıları            6

    Kalem onarımcıları v.b. (dolmakalem v.b.)      4

    Karoserciler                  6

    Kaynakçı ustaları    (elektrik, oksijen)      16

    Kaynakçı usta yardımcıları (elektrik, oksijen)      6

    Kurşun döküm v.b. işçileri            21

    Lehimci ustaları               21

    Makine ve motor onarımcıları            8

    Musluk ve valf onarımcıları (su)         11

    Musluk ve valf onarımcıları (zehirli gaz)      17

    Müzik aletleri yapım ve onarımcıları         10

    Nikelajcılar ve kornişçiler            4

    Oto boyacıları               20

    Oto camcıları               16

    Oto döşemecileri               6

    Oto ekzozcuları               16

    Oto elektrikçileri               41

    Oto onarımcıları (kaportacı)            16

    Oto lastik onarımcıları            4

    Perçinciler                  18

    Pres makinesi onarımcıları            8

    Radyatörcüler               20

    Radyo, teyp, pikap v.b. montaj ve onarımcıları      31

    Röntgen cihazı montaj ve onarımcıları         31

    Saat onarımcıları               31

    Soba onarım ve kurucu ustaları         6

    Su saati onarımcıları               10

    Şemsiye onarımcıları            4

    Telefon onarımcıları               31

    Tesviyeciler (maden)               16

    Tesviyeciler (beton)               6

    Tesviyeciler (ahşap)               8

    Tornacılar (maden)               16

    Vapur kazanı onarımcıları            29

    Düz işçiler                  1

    B CETVELİ : XXI - PALAMUT SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.

    __________________   _____________

    Ateşçiler            3

    Elekçiler            6

    Kurutucu ve ıslatıcılar      6

    Koyulaştırma (teksif) işçileri      4

    Makine dairesi işçileri      4

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XXII - PLASTİK, YAPAY İPEK VE BENZERİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi       Meslek Grup No.

    _______________________   _____________

    Ayıklayıcı ve ayırıcı işçiler         2

    Bıçakçılar (plastik işkolu)         6

    Budünöz işçileri (plastik işkolu)      4

    Cımbızcılar               6

    Dikiciler               8

    Ditme işçileri            6

    Emprime işçileri            12

    Enjektör işçileri            6

    Formülcüler (laborant)         8

    Hamurcular               6

    Karıştırıcılar               8

    Kaynakçılar (plastik)            16

    Kesim işçileri            6

    Kırma işçileri            4

    Kompresör işçileri            2

    Kondensçiler            6

    Macuncular               6

    Malzemeciler            2

    Markalama işçileri            4

    Pensçiler               6

    Plastik eşya yapımcıları (mutfak,

    oyuncak, v.b.)            12

    Plastik boru yapımcıları         16

    Plastofor işçileri            4

    Sarıcılar               8

    Süzücü işçiler            8

    Tecrit malzemesi işçileri         4

    Üretme banyosu işçileri         6

    Vericiler               4

    Yancılar               9

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XXIII - PORSELEN, ÇİNİ VE TOPRAK SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    ________________________   _____________

    Ateşçiler               11

    Bandırıcılar               4

    Çamurcular               4

    Çini yapımcıları (porselen ve fayans)      6

    Çömlek yapımcıları            6

    Ezici ve yoğurucular            4

    Fırıncılar               11

    Modelciler               4

    Muayeneciler            4

    Oymacılar               14

    Pişmiş toprak işçileri (alçı v. b.)      13

    Porselen ve çini sanayii ressamları      17

    Porselen ve çini biblo eşya yapımcıları   13

    Presçiler               14

    Şabloncular               22

    Tuğla, kiremit yapımcıları         4

    Temizleyiciler            4

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XXIV - SABUN SANAYİİ İŞKOLLARI

    (Sabun, deterjan, temizleme tozları, kozmetik ve benzerleri)

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    _________________________   ____________

    Ayarlayıcılar (prodüksiyon işleri)   16

    Deterjan işçileri         11

    Doldurucular         4

    Esanslama işlerinde çalışanlar   4

    Etiketleyiciler         3

    Etiket otomatik makine işçileri   4

    Fırın işçileri            4

    Fırın ustaları            12

    Ham madde işçileri         4

    Kalıp işçileri            2

    Karışım hazırlayıcıları      11

    Karıştırma makinesi işleticileri   11

    Kazan ustaları         11

    Kesici işçiler         2

    Kazan işçileri kurutma makinesi

    işleticileri            10

    Kutu yapıcıları         3

    Kurutucu işçiler         4

    Kürekçiler            9

    Pompa işçileri         4

    Pompa işletici ustaları      11

    Presçiler            7

    Sabun işçileri         6

    Sabun yapım kontrolcüleri      11

    Sarıcılar            7

    Silo işçileri (deterjan)      4

    Şerit v.b. makine işçileri      4

    Ustabaşılar (şef)         9

    Vakum işçileri         11

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XXV - SİNEMA, FOTOĞRAF, GAZETE, BASIMEVİ, KİTAPÇILIK, OYUNCAK VE KIRTASİYECİLİK İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    _______________________   ____________

    Baskı makinesi ustaları (otoma-

    tik veya yarı otomatik)      32

    Baskı makinesi kalfaları (oto-

    motik veya yarı otomatik)      16

    Baskı ustaları (el ve ayakla)      16

    Baskı kalfaları (el ve ayakla)      6

    Ciltleyiciler            4

    Çinkograf ressamları         16

    Dizgi ustaları (elle)         16

    Dizgi ustaları (makineyle)      32

    Dizgi kalfaları (elle)         6

    Dizgi kalfaları (makineyle)      16

    Eritici ve kalıpçılar (harf)      12

    Film kameramanları         17

    Film kontrolörleri         23

    Film muhafaza ve sevk memurları   23

    Fotoğrafçılar            23

    Gazete satıcıları         24

    Gazete idare memurları      16

    Gazete muhabirleri         23

    Gazete yazarları         23

    Klişe freze işçileri         6

    Klişe yapım ustaları         10

    Klişe yapım işçileri         4

    Litograf işçileri         31

    Mukavva kutu ve benzeri yapanlar   10

    Mürekkep yapım işçileri      23

    Okul ders araçları yayapımcıları   23

    Oyuncak yapanlar         6

    Renkli baskı sanatkar ustaları   16

    Ressamlar            16

    Rotatif, ofset, tifdruk

    makinelerinde çalışanlar      32

    Sinema operatörleri         17

    Stüdyo artisleri         23

    Stüdyo işletenler         17

    Stüdyo laboratuvar personeli      23

    Stüdyo teknisyenleri         23

    Tiyatro, opera ve bale artisleri   23

    Tiyatro işletenler         17

    Yazarlar            23

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XXVI - SÜT, TEREYAĞI, PEYNİR VE YOĞURT SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    ________________________   _____________

    Ayran, yoğurt, peynir, tereyağı

    yapanlar               10

    Yapım uzmanları            23

    Pastörizasyon dairesi işçileri         11

    Soğukhava depo işçileri         4

    Süt sağanlar            10

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XXVII - ŞEKER SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    ________________________   _____________

    Arıtma işçileri            9

    İstifçiler               4

    Pancar ayırma işçileri         4

    Kazan dairesi işçileri         11

    Pancar otomatik yıkama işçileri      9

    Pancar nakliyat işçileri         4

    Pancar parçalama ve ezme işçileri      9

    Pancar tartma işçileri         3

    Santrfüj dairesi işçileri         9

    Süzme işçileri            4

    Şeker işçileri (pişirici ve santrfüjcüler)   9

    Şerbetçiler (üretim, tephir v.b.)      4

    Konsantrasyon işçileri         9

    Torbalama ve tartma işçileri         4

    Türbin işçileri            9

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XXVIII - ŞİŞE VE CAM SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi         Meslek Grup No.

    _______________________________   ___________

    Atölye ustaları (torna, tesviye, freze v.b.)      20

    Cam sanayiinin çeşitli kollarındaki Uzmanlar      31

    Depo daireleri işçileri            4

    Finisaj işçileri               16

    Fırın dairesi işçileri               4

    Gazojen dairesi işçileri            4

    Gazojen dairesi teknisyenleri            11

    Goble dairesi üfleyicileri            51

    Goble dairesi çubukçuları            6

    Goble dairesi kalıpçıları            4

    Ham maddelerle uğraşan işçiler         11

    Harman dairesi işçileri            11

    Kesme işçileri               11

    Presçiler                  11

    Soğutma dairesi kontrolcüleri         11

    Tezyinatçılar (motif yapanlar, desinatör,

    dekaratör v.b.)               22

    Triyaj dairesi işçileri               11

    Yapım dairesi işçileri (elle çalışanlar)         11

    Yapım dairesi işçileri (otomatik makineyle

    çalışanlar)                  12

    Düz işçiler                  1

    B CETVELİ : XXIX - TEKSTİL SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    ____________________      ____________

    Açma makinesi işçileri      3

    Akortçular            12

    Akort işçileri         4

    Aktarma işçileri         4

    Apre işçileri (yaş)         6

    Apre işçileri (kuru)         4

    Apre kırma işçileri         6

    Apre ustaları         10

    Atkı işçileri            4

    Atkı ustaları            8

    Ayarcılar            16

    Ayırıcı işçiler         4

    Balya makinesi işçileri      4

    Baskı işçileri         4

    Basma işçileri         4

    Basma tertipçileri         32

    Bez yazıcıları         12

    Bobin işçileri         4

    Boyacılar            6

    Boya tartan ve hazırlayan işçiler   6

    Buhar dağıtım santralı işçileri      4

    Büküm makinesi işçileri      4

    Cer işçileri            4

    Cımbızcı işçiler         6

    Çerçeveciler            3

    Çırçırcılar            3

    Damgacılar            4

    Dekatir işçileri         4

    Desenciler ve kontrolcuları      12

    Dikiciler            4

    Dink yıkayıcıları         4

    Diyazo işçileri         4

    Dokuma tezgahı işçileri      12

    Döküntü ayırıcıları         3

    Döküntü kontrolcuları      4

    Dürücüler            4

    Emprime ustaları         12

    Emprime işçileri         8

    Enstrüktörler         12

    Fitil işçileri            4

    Fitil ustaları            12

    Gergef işlerinde çalışanlar      6

    Gravür işlerinde çalışanlar      8

    Halka açma işçileri         4

    Hallaçlar            4

    Ham kumaş muayenecileri      8

    Hamutçular            4

    Harmancılar            3

    Haşılcılar            4

    Istampa işçileri         8

    İğ işlerinde çalışanlar      4

    İkmal makinesi işçileri      3

    İp, halat v.b. yapımcıları      4

    İplik boya işlerinde çalışanlar   6

    İplikhane işçileri         3

    İplik telef dairesi işçileri      4

    İplik yapma makinesi işçileri      4

    İzolasyon işçileri         6

    Jiger işçileri            6

    Kaliteciler ve kontrolcular      8

    Kalıpçılar            4

    Kanalizasyon işçileri         4

    Karbonizeciler         4

    Kasar işçileri         4

    Kasar ustaları         10

    Katlama işçileri         4

    Katlama makinesi işçileri      6

    Kazan işçileri         11

    Keçe desinatörleri         7

    Keçe işçileri            3

    Keçe düzelticileri         7

    Kendir döküm işçileri      4

    Kendir dokumacıları         7

    Kimya laboratuvarı işçileri      10

    Kırpıntı makinesi işçileri      4

    Klimatizasyon işlerinde çalışanlar   6

    Klorlama işlerinde çalışanlar      6

    Kontrolcular            8

    Kovacılar            4

    Kumaş boyacıları         6

    Kumaş muayenecileri      4

    Kumaş tartıcıları         2

    Kumaş yıkayıcıları         4

    Kurutucular            4

    Leventçiler            4

    Lostromlar            4

    Makasçılar            4

    Makas makinesi işçileri      4

    Makaracılar            4

    Masura ayıklayıcılar         3

    Masura işçileri         4

    Mekikçiler            8

    Merserize işçileri         6

    Metrajcılar            6

    Modelciler            17

    Örücüler            4

    Parçacı işçileri         2

    Patlakçı işçiler         4

    Permotit ve vebolit işlerinde

    çalışanlar            8

    Presçiler            4

    Raklist işlerinde çalışanlar      4

    Renk işçileri            6

    Ressamlar            17

    Revizyoncu işçiler         4

    Rutubet işçileri         6

    Rutubet tesisat işçileri      6

    Sargıcılar            4

    Serme makinesi işçileri      3

    Siliciler            4

    Silkme işçileri         4

    Su tesviye işçileri         6

    Şardoncular            4

    Şerit dikiciler         4

    Şerit makinesi işçileri      4

    Tahar işçileri         4

    Tahar ustaları         6

    Takacılar            4

    Takım değiştiriciler         4

    Tarak makinesi bileyiciler      17

    Tarak makinesi işçileri      4

    Tarak makinesi ustaları      17

    Tarak makinesi onarımcıları      17

    Tesisat işçileri         4

    Tesviyeci işçileri         6

    Tıraşçılar            8

    Top kesiciler         4

    Torba makinesi işçileri      4

    Turacı işçiler         2

    Türbin işçileri         4

    Türbin ustaları         16

    Üstüpü işçileri         4

    Ütücüler            4

    Vargel makinesi işçileri      4

    Varyozcu            6

    Vater işçileri         4

    Vater ustaları         12

    Vatkalı cer işçileri         4

    Yapağı boyacıları         4

    Yapağı kurutucuları         2

    Yapağı yıkayıcıları         3

    Yapıştırıcılar            4

    Yıkayıcılar            4

    Yolluk makinesi işçileri      4

    Yumak yapıcıları         4

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XXX - TRİKOTAJ, HALI, YORGAN VE BENZERİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.

    ___________________   ___________

    Çıkrık işçileri         4

    Çorap yapım işçileri         6

    Flaturacı işçiler         12

    Hallaçlar            4

    Halı yapım işçileri         12

    Halı iplik boyacıları         12

    Halı ressamları         17

    Halı temizleyici ve yıkayıcılar      6

    İplikçiler            3

    İplik sarıcı ve boyacıları      4

    İşlemeciler            6

    Kağıt masura yapımcıları      3

    Kanaviçe v.b. yapımcıları      3

    Kasarcılar            3

    Keçe yapım işçileri         12

    Somyalı yatak yapımcıları      16

    Trikotaj işçileri         3

    Yazmacılar (yemeni)         3

    Yazma basıcı işçileri      4

    Yatak, yastık v.b. işçileri      4

    Yorgancılar            22

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XXXI - TÜTÜN VE SİGARA SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.

    __________________   _____________

    Ayırıcılar (yaprak)         7

    Çuval dikiciler         3

    Çuvallayıcılar         7

    Diziciler (yaprak)         7

    Filitreci işçiler (sigara)      4

    Harman işlerinde çalışanlar      4

    Kağıt dairesi işçileri         4

    Kalburcular            7

    Kıyımhane işçileri         4

    Kıyımhane ustaları         7

    Kurutucular            7

    Kutucular (sigara)         3

    Makine dairesi işçileri      4

    Montajcı (sigara kutusu)      3

    Paçacılar            11

    Paket dairesi işçileri         4

    Presçiler            4

    Sigara dairesi işçileri      4

    Sigara dairesi kontrolcuları      7

    Sıyırma dairesi işçileri      8

    Sıyırma dairesi ustaları      8

    Tavcılar            7

    Tongacılar            7

    Toplayıcılar            7

    Tozcular            7

    Toz tütün çuvallayıcılar      7

    Yaprak tütün açıcılar         7

    Yapım dairesi işçileri      4

    Yapım dairesi ustaları      8

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XXXII - ULAŞTIRMA İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    _______________________   ____________

    Ahır işçileri               2

    Araba sürücüler            2

    Araba yapım ve onarımcıları         10

    Ardiyeciler               2

    At cambazları            2

    Ateşçiler               12

    Benzinciler               23

    Biçerdöğer makinistleri         41

    Biçerdöğer işçileri            4

    Dekovil tamircisi            6

    Emanetçiler               23

    Frenciler (tren)            17

    Garaj işletenler            23

    Gaz veya buhar motoru makinistleri

    (gemilerde)               41

    Gişe memurları            23

    Haberciler               9

    İşaret kulesi uzmanları (uçak)      50

    Kaptanlar               9

    Kayıkçılar               8

    Kayıkhane işçileri            2

    Kondüktörler            49

    Makasçılar (tren ve dekovil)         17

    Makinistler (tren ve dekovil)         41

    Motorlu veya motorsuz deniz taşıtları

    kullananlar               8

    Motorlu kara taşıtları kullananlar      41

    Muayeneciler (motorlu taşıtlar)      42

    Nalbantlar               3

    Şoför ve yardımcıları            41

    Tayfalar               2

    Düz işçiler               1

    B CETVELİ : XXXIII - ÜZÜM VE İNCİR SANAYİİ İŞKOLLARI

    Meslek veya iş çeşidi   Meslek Grup No.

    _________________   _____________

    Basıcılar            3

    Diziciler            11

    Ellemeciler            11

    Hasır kutu örücüler         4

    İstifçiler            3

    Yapım ustaları         11

    Yapım işçileri         4

    Kalburcu ustaları         11

    Kalburcu işçileri         4

    Kalite ayırıcılar         11

    Kükürtçüler            6

    Kurutma işçileri         6

    Makaronacılar         11

    Markacılar            3

    Ocakçılar            4

    Paçal işçileri         11

    Telero işlerinde çalışanlar      11

    Toplayıcılar            11

    Düz işçiler            1

    B CETVELİ : XXXIV - İŞKOLLARI LİSTELERİ DIŞINDA KALAN MESLEKLER VE İŞLER

    Meslek veya iş çeşidi      Meslek Grup No.

    _________________________   ____________

    Acenta memurları            23

    Ambalaj malzemesi pazarlama işçileri   6

    Ambalaj işçileri (balya)         3

    Ambalaj işçileri (çemberleme)      6

    Ambalaj işçileri (otomatik makine)      11

    Ambalaj işçileri (paketleme)         6

    Ambar ve depo memurları         23

    Asansör çalıştıranlar (binalarda)      4

    Asansör elektrik tesisatı işçileri      10

    Asansör yapım işçileri         10

    Asansör montajcıları            19

    Asfalt işçileri (hazırlama eritme, yayma v.b.)   12

    Avukatlar               23

    Ayakkabı boyacıları            2

    Ayniyat muhasipleri            28

    Bakkaliye işçileri            23

    Barutçular, dinamitçiler (kaya patlatmada)   33

    Bekçiler               9

    Bilet satanlar            23

    Boncuk yapım işçileri         2

    Buz yapım yeri işçileri         10

    Büfeciler               23

    Çeltik işçileri            16

    Çocuk bakıcı ve eğiticileri         23

    Daktilolar ve stenolar         27

    Damgacılar (lastik)            3

    Darphane işçileri (madensel işler)      8

    Darphane işçileri (kağıt işleri)         7

    Değirmenciler            2

    Desinatörler               31

    Diş hekimleri            24

    Diş yapımcıları (protezciler)         10

    Doktorlar (tıp)            31

    Ebe, hemşire v. b.            23

    Eczacılar               28

    Eczacı kalfaları            23

    Eksperler               24

    Havacılar (bütün uçucular)         50

    Hayvan üretici ve terbiyecileri         10

    Hayvanat bahçesi işçileri         4

    Hesap uzmanları            23

    Hurdacılar (gezici veya sabit)         4

    İtfaiyeciler               41

    Jokeyler               41

    Kaloriferciler               4

    Kantarcı ve teraziciler         3

    Kasiyerler               23

    Kimyagerler               31

    Kontrol memur veya uzmanları (kalite)   23

    Kömür dağıtım ve taşıyıcıları         11

    Kundura onarımcıları            4

    Kuş kafesçileri            4

    Laborantlar               23

    Laboratuvar işçileri            10

    Mesaha ölçücüleri (topografya)      36

    Müfettişler               23

    Mühendis (her çeşit)            34

    Mühendis (tarım)            34

    Mühendis (jeolog)            34

    Mühendis (sabit ve büro)         31

    Müzisyenler               50

    Muhasebeciler            23

    Oto ve bisiklet levazımı satanlar      23

    Oksijen v. b. yapım yeri işçileri      8

    Öğretmenler               24

    Programcılar (radyo, televizyon)      13

    Propagandistler            23

    Posta ve telgraf dağıtıcıları         23

    Presçiler (kömür sanayii)         10

    Pres makinesi temizleyici ve yağlayıcı işçileri   4

    Protezciler (ortopedik)         4

    Pülverizasyon işçileri         21

    Ressamlar ve heykeltraşlar (genel)      31

    Röntgen ve benzeri teşhis ve

    tedavi laboratuvarları personeli      24

    Sağlık memurları            23

    Satıcılar               23

    Silo işçileri               6

    Soğukhava deposu işçileri         4

    Tabelacılar (boya ve yazı işi)         20

    Teknikerler               31

    Telgraf telefon memurları         26

    Tezgahtarlar (kasap tezgahtarları dahil)   23

    Tezyinatçılar (kaşık ve benzeri)      22

    Topograf teknisyenleri         18

    Transmisyon kayışı işçileri         7

    Üstüpü yapımcıları            4

    Veterinerler               31

    Vinç işleten ustalar            10

    Vinç onarımcıları            4

    Vinç işçileri               3

    Vitrin düzenleyicileri            11

    Yapma çiçekçiler            4

    Zımpara taşı ve kağıdı yapımcıları      5

    Zincirciler (yapım ve satış)         3

    Düz işçiler               1

    BU BÖLÜMDEKİ TABLO İÇİN 22/06/1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ GAZETEYE BAKINIZ.

    D CETVELİ (Değişik cetvel: 12/11/1987 - 7/16989 K.)

    38 - 39 YAŞLARINDAKİ SİGORTALININ MESLEKTE KAZANMA GÜCÜNÜN AZALMA ORANLARI

    Arıza

    ağırlık         Sürekli İşgörmezlik Simgeleri

    ölçüleri   A B C D E F G H I J K L M N O P R

    ----- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- --- ---

    0   3 4 5 6 7 8 8 9 9 1 1 1 1 1 2 2 2

    1   5 7 9 11 13 16 18 20 22 2 2 2 2 2 2 2 2

    2   6 8 10 12 14 17 19 21 23 4 2 2 2 2 2 2 2

    3   7 9 11 13 16 18 20 22 24 5 3 3 3 3 3 3 3

    4   8 10 12 14 16 19 21 23 25 6 3 3 3 3 3 3 3

    5   9 11 13 15 17 20 22 24 26 7 4 3 3 3 3 3 3

    6   10 12 14 16 19 21 23 25 27 8 6 4 4 4 4 4 4

    7   11 13 15 17 20 22 24 26 28 9 6 4 4 4 4 4 4

    8   12 14 16 18 20 23 25 27 29 10 7 5 5 5 5 5 5

    9   13 15 17 19 22 24 26 28 30 11 9 6 5 5 5 5 5

    10   14 16 18 20 23 25 27 29 31 12 10 7 6 6 6 6 6

    11   15 17 19 21 24 26 28 30 32 13 11 8 6 6 6 6 6

    12   16 18 20 22 25 27 29 31 33 14 12 9 7 7 7 7 7

    13   17 19 21 24 26 28 30 32 34 15 13 11 8 7 7 7 7

    14   18 20 22 24 27 29 31 33 35 16 14 11 9 8 8 8 8

    15   19 21 23 25 28 30 32 34 36 17 15 12 10 8 8 8 8

    16   20 22 24 26 29 31 33 35 37 18 16 13 11 9 9 9 9

    17   21 23 25 28 30 32 34 36 38 19 17 15 12 10 9 9 9

    18   22 24 26 29 31 33 35 37 39 20 18 16 13 11 10 10 10

    19   23 25 27 30 32 34 36 38 40 21 19 16 14 12 10 10 10

    20   24 26 28 30 33 35 37 39 41 22 20 17 15 13 11 11 11

    21   25 27 29 32 34 36 38 40 42 23 21 19 16 14 12 11 11

    22   26 28 30 33 35 37 39 41 43 24 22 20 17 15 13 12 12

    23   27 29 31 34 36 38 40 42 44 25 23 21 18 16 14 12 12

    24   28 30 32 35 37 39 41 43 45 26 24 22 19 17 15 13 13

    25   29 31 33 36 38 40 42 44 46 27 25 23 20 18 16 14 13

    26   30 32 34 37 39 41 43 45 47 28 26 24 21 19 17 15 14

    27   31 33 35 38 40 42 44 46 48 29 27 25 22 20 18 16 14

    28   32 34 36 39 41 43 45 47 49 30 28 26 23 21 19 17 15

    29   33 35 37 40 42 44 46 48 50 31 29 27 24 22 20 18 16

    30   34 36 38 40 43 45 47 49 51 32 30 28 25 23 21 19 17

    31   35 37 39 41 44 46 48 50 52 33 31 29 26 24 22 20 18

    32   36 38 40 43 45 47 49 51 53 34 32 30 27 25 23 21 19

    33   37 39 41 44 46 48 50 52 54 35 33 31 28 26 24 22 20

    34   38 40 42 45 47 49 51 53 55 36 34 32 29 27 25 23 21

    35   39 41 43 46 48 50 52 54 56 37 35 33 30 28 26 24 22

    36   40 42 44 47 49 51 53 55 57 38 36 34 31 29 27 25 23

    37   41 43 45 48 50 52 54 56 58 39 37 35 32 30 28 26 24

    38   42 44 47 49 51 53 55 57 60 40 38 36 34 31 29 27 25

    39   43 45 48 50 52 54 56 58 61 41 39 37 35 32 30 28 26

    40   44 46 49 51 53 55 57 59 62 42 40 38 36 33 31 29 27

    41   45 47 50 52 54 56 58 60 63 43 41 39 37 34 32 30 28

    42   46 48 51 53 55 57 59 61 64 44 42 40 38 35 33 31 29

    43   47 49 52 54 56 58 60 62 65 45 43 41 39 36 34 32 30

    44   48 50 53 55 57 59 61 63 66 46 44 42 40 37 35 33 31

    45   49 51 53 56 58 60 62 64 67 47 45 43 41 38 36 34 32

    46   50 52 54 57 59 61 63 65 68 48 46 44 42 39 37 35 33

    47   51 53 55 58 60 62 64 66 68 49 47 45 43 40 38 36 34

    48   52 54 57 59 61 63 65 67 69 50 48 46 44 41 39 37 35

    49   53 55 58 60 62 64 66 68 69 51 49 47 45 42 40 38 36

    50   54 56 59 61 63 65 67 69 70 52 50 48 46 43 41 39 37

    51   55 57 60 62 64 66 68 70 71 53 51 49 47 44 42 40 38

    52   56 58 61 63 65 67 69 71 71 54 52 50 48 45 43 41 39

    53   57 59 62 64 66 68 70 72 72 55 53 51 49 46 44 42 40

    54   58 60 63 65 67 69 71 72 72 56 54 52 50 47 45 43 41

    BU BÖLÜMDEKİ "TABLOLAR" İÇİN 22/06/1972 TARİH VE 14223 SAYILI RESMİ GAZETE'YE BAKINIZ.

    MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ

    (A) GRUBU

    KİMYASAL MADDELERLE OLAN MESLEK HASTALIKLARI

    A - I, a Arsenik ve bileşikleri (arsenikli hidrojen dışında)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         --------    ----------------------------------------------

    Akut            1 ay   

    - Akut gastro-intestinal bozukluklar         - Arsenikli minerallerin elde edilmesi, işlenmesi,

    (kusma, koleriform diare,            - Sülfirik asit yapımında içinde arsenik bulunan

    mide - barsak krampları, eksikoz),         piritin kavrulması, piritin taşınması ve depolanması,

                         kavurmanın yapıldığı kurşunlu hücrelerdeki artıklar,

    - Serebrospinal bozukluklar (baş         

    ağrısı, bilinç bozuklukları, delir,         

    kas krampları),               

    Kronik:            1 yıl      

    - Lokal deri lezyonları (eritem,         - Arsenik ve bileşiklerinin elde edilmesi, işlenmesi,

    follikülit, ülserasyon gibi),            - Piroteknik,

                         - İlaç sanayiinde arsenikli maddelerin kullanılması,

    - Konjonktivit, blefarit,            - Arsenikli pedisidlerin ve kereste empermeablize

    - Burun lezyonları (septum ülserasyonu,       edici maddelerin yapımı ve kullanılması,

    delinme),                  - Bazı yapay taşların fabrikasyonu (malachit)

    - Generalize deri lezyonları (hıperkeratos,       - Arsenik triklörür ile metal yüzeylerinin brüne edilmesi,

    saç dökülmesi, tırnak kırılması ve tırnaklarda      - Arsenikli boya maddeleri, tentür, pigment, cila, emaye,

    Mee çizgileri, hiperhidroz, melanoz gibi),      vernik yapımı, bunların özellikle yer ve duvar döşemeciliği

    - Polinevritler,               ile dokumaların boyanmasında kullanılması,

    - Toksik karaciğer ve böbrek parankim       - Lastik sanayii (vulkanizas   yon),

    zararları (ikter, albüminüri),            - Cam ve seramik sanayiinde arsenikli ham

    - Deri, solunum yolları ve kara-         maddelerin kullanılması,

    ciğer kanserleri,               - Tabaklıkta tüy ve kılların temizlenmesi, post ve

    - Periferik dolaşım bozukluğu,         kürklerin boyanması, dirençlerinin arttırılması,

    akrosiyanoz, gangren.            şarapçılık, hayvan derisi doldurma işlemleri.

    (Tanı için, gerektiğinde idrar, dışkı, tırnak ve saçlarda arsenik miktarı tayin edilir. B.A.L. verilerek yapılan provokasyon ile arsenüri sağlanır.)

    A - I, b Arsenikli hidrojen veya arsin (AsH3)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ---------   ------------------------------------------------------

    Akut               15 gün   

    - Baş ağrısı, karın ağrısı, nevralji,         - Arsenik bileşikleri ile kirlenmiş asitlere (klorhidrik

    parestezi,               asit, sülfürük asit gibi) metallerin aşındırılması,

    - Hemoliz, hemolitik ikter hemoglobinüri, cev-      - Kuvvetli asitler kullanarak arsenikli

    herlerin işlenmesi, anüri, akut böbrek yetmezliği               

    Kronik :               1 yıl      

    - Baş ağrısı, kas ağrısı uykusuzluk,         - Cüruf ve cevherlerin yaş işlenmesi,

                      - Ferrosilis veya mangan silisidlerin yapımı, taşınması

    - Anemi (basofil granunasyonlu, cabot         ve kullanılmasında bu maddelere nemin etkisi,

    halkaları),            

    - Böbrek fonksiyon bozukluğu         - Kimya sanayiinde kadmiumun geri kazanılması,

                      - Kurşunlu maden cevherlerinden gümüş elde edilmesi,

                      - Arsenikli cevherlerden asit sülfürik elde edilmesi,

                      - Arsenikli kirlenmiş asit sülfürikden klorhidrik asit

                      elde edilmesi,

                      - Kuvvetli asitlerin saklandığı kapların ve tankların

                      temizlenmesi,

                      - Asetilen yapımı,

                      - Kuvvetli asitlerle kazanlar   daki veya borulardaki kazan

                      taşlarının temizlenmesi.

    (Gerektiğinde idrarda, dışkıda, kusmukta arsenik tayini yapılır.)

    A - 2 Berilyum (glüsinyum) ve bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         -----------   ------------------------------------------------------

    Akut :               15 gün   

    - Metal humması,               - Cevherlerin işlenmesi ve berilyum elde edilmesi,

    - Toksik berilyum pnömonisi (dispne,       - Berilyum bileşik ve alaşımlarının elde edilmesi,

    siyanoz, solunum   yetmezliği, röntgende       - Alüminyum lehim tozu (berilyum fluorür) elde edilmesi,

    önce milier tbc. benzeri görünüm, sonra

    yaygın infiltrasyon),            

    Kronik (berilyoz) :            5 yıl   

    - Öksürük, dispne (toksikpnömoniyi         - Kristal, seramik, porselen ve ateşe dayanıklı

    izler) kronik kor pulmonale,            maddelerin yapımı,

    spontan pneumotorks,            - Fluoresans ekranlar ve diğer fluoresans materyal,

    - Deri lezyonları (dermatit, eritem, allerjik      telsiz tüpü, radyo lambaları, ampuller için flaman,

    dermatoz, granulomlar, keloid),         lüks gömleği yapımı,

    - Berilyum raşitizmi,            - Atom reaktör sanayiinde yanma çubuk ve

    - Karaciğer fonksiyon bozukluğu,          maddelerinin elde edilmesi,

                      - Füze ve uzay araçlarının yönetim sistemleri ve

                      ölçü gereçlerinin yapımı.

    (Gerektiğinde idrarda berilyum tayini, B - 2 dipnotunda olduğu gibi, kutan testler, solunum fonksiyon testleri yapılır; alveolar gaz difüzyonunda bozulma olup olmadığı saptanır.)

    A - 3, a Karbonmonoksit

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :               15 gün      

    - Bilinç kaybı, kas krampları, kalpte ritm      - Yanlış yapılmış ve defektli ısıtma sistemleri,

    bozukluğu, solunum yetmezliği,         - Havagazı şebekesi tamiri,

                      - Açık ocaklar,

    Kronik               6 ay      

    - Nervöz ve psişik bozukluklar (uyku      - İçinde karbonmonoksit bulunan gaz karışımlarının

    bellek bozuklukları, parkinsonizm,         elde edilmesi, dağıtımı ve sanayide kullanılması,

    görme ve konuşma bozuklukları),         - Garaj, depo ve tamirhanelerdeki çalışmalar,

    - Fonksiyonel veya organik kalp ve         - Kötü havalandırılan, kapalı yerlerde motor işletilmesi,

    dolaşım bozuklukları.            - Özellikle, yeraltı, kapalı yer ve tünellerdeki yangın

                      ve patlamalar,

                      - Metal karbonillerin elde edilmesi ve kullanılması,

                      - Kimya sanayiinde bazı sentezler için karbonmonoksit

                      kullanılması.

    (Gerektiğinde kanda karbonmonoksit veya karboksihemoglobin tayini, elektrokardiografi, elektroensafalografi ve elektromiyografi yapılır.)

    A - 3, b Fosgen (karbonilklorür)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut ve Subakut :      7 gün      - Fosgen elde edilmesi,

    - Üst solunum yolları irri-            - Kimya sanayiinde ilaç ham madde-

    tasyonu, öksürük,            lerinin ve bazı boya maddelerinin

    - Akut akciğer ödemi,            elde edilmesinde fosgen kullanımı,

    Kronik :            6 ay      

    Non spesifik respirasyonsendromu,         - Yangın söndürücü olarak kullanılan karbontetraklorür

                       gibi organik klorlu bileşiklerin, kloroforun, tetrakloretan,

                      trikioretilen v.b. nin ısınması sonucu fosgen meydana gelişi,

                      - Bu maddelerin bir ısı kaynağı ile teması sonucu (örneğin

                      kaynak yapımı) fosgen meydana gelişi.

    A- 3, c Hidrosiyonik asit, siyanidler ve siyan bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :            7 gün      - Sıvı hidrosiyanik asit, siyanidler, ferro siyanat

    - Ağızda acı badem kokusu, kas         ve diğer türevlerin elde edilmesi,

    krampları, trismus,midriasis,         - Zararlı böceklere (tarım) farelere (değirmen,

    - Dispne, siyanoz, asfeksi,              gemi) karşı gaz şeklinde hidrosiyanik asit kullanımı

    bilinç kaybı koma.               

    Subakut :         1 ay      - Siyanizasyon ile asal madenlerin

    - Baş ağrısı, baş dönmesi,             (altın, gümüş) elde edilmesi,

    bulantı, halsizlik,               - Galvanizasyon işlemlerinde siyanat

    - Dispne,               kullanılması (altın, gümüş, nikel

    - Kas krampı nöbetleri,            kadmiyum, bakır v.b. galvanizasyonu),

    Kronik :            6 ay      

    - Ekzematiform dermatoz,            - Metal döküm parçalarının ısıtı-

    - Konjonktivit,               larak işlenmesi,

    - Parmaklarda ülserler,            - Pleksiglas (asetosiyanhidrin) yapımı,

    - Stenokardi (EKG değişiklikleri),         - Akrilnitrillerin pestisid olarak ve sentetik

    - Nötropenili lenfositoz,            elyaf yapımında kullanılması,

    - Nervöz belirtiler,               - Siyanidlerin elde edilmesi, bunlarla

                      temas ve yapay gübre olarak kullanımları,

    A - 4 Kadmium ve bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :               15 gün   - Kadmiyum elde edilmesi,

    - Metal döküm humması,            - Kadmiyum alaşım ve bileşiklerinin yapımı,

    - Trakeit, bronşit, bronkopnömoni,         - Nikel kadmiyum akümülatörlerinin yapımı,

    - Baş ağrısı, dönmesi, şiddetli susuzluk      - Daldırma, püskürtme veya elektroliz

    ve boğazda kuruluk duygusu,         yollarıyla metallere kadnuyum kaplama,

    - Kanlı kusma ve ishal,            - Kaplama, alaşım veya kirlilik olarak kadmiyum bulunan

    - Karaciğer ve böbrek parankim zararları.      metal eşyanın eritilmesi, lehimlenmesi, kesilmesi,

    Kronik :               5 yıl   

    - Üst solunum yolları irritasyonu,         - Atom reaktörleri için kontrol çubuğu yapımı,

    - Dişlerde sarı renk,            - Kadmiyumlu boyaların (kadmiyum)

    - Burun mukozasında ülserasyon ve       sarısı ve kırmızısı) yapımı ve ve kullanılması,

    atrofi, anosmi,               - Fotosel, lehim elektrodu, kadmiyum buharlı

    - Anemi,                   lambalar, donanma fişekleri, sis bombaları yapımı.

    - Karaciğer ve böbrek parankim zararları      

    - Kemik değişiklikleri (osteomalazi ve

    milkman sendromu biçiminde) ve buna bağlı

    yürüme bozuklukları.

    (Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda kadmiyum tayini, aminoasidürinin saptanması için Haler deneyi yapılır.)

    A - 5 Krom ve bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Dermatit, deride "kuş gözü"         - Krom, krom alaşım ve bileşiklerinin

    görünümünde ülserler,         1 yıl   elde edilmesi,

    - Allerjik dermatoz ve dermatitler         - Galvanoteknik (elektrolitik kromlama),

    - Konjonktivalarda ve üst solunum         - Mineral boya maddelerinin yapımı ve kullanılması

    yollarında irritasyon,            (çinkove kurşunlu boyalar), (Özellikle tekstil,

    - Burun septumunda ülser ve         halı, cam ve seramik sanayiinde)

    perforasyon,               - Kerestelerin empermeablize edilmesi, pastan

    - Ösofajıt, gastrit, mide ülserkleri         koruyucu maddelerin yapımı ve kullanılması,

    (6 değerli, suda eriyen krom         bitkisel zamklar ve kesme yağlarının yapımı,

    bileşiklerinin az ve uzun            - Tabaklık, deri ve ayakkabı sanayii,

    süre ağızdan alınması ile)            - Metallerin aşındırılma ve temizlenmesi, cam yapımı

    - Bronş karsinomu,            (sülfokromikasit ve kromik asitle),

    - Hemorajik nefrit, anüri,            - Boyanmış maddeleri beyazlatma suyu elde edilmesi

    - Pnömokonyoz (kromatlarla)         ve kullanılması,

                      - Lithografide, fotoğrafçılıkta kromik asit ve alkali

                      kromat olarak,

                      - Donanma fişeği yapımında,

                      - Çimento yapımında (6 değerli krom bileşikleri).

    (Gerektiğinde cilt testleri, idrarda krom tayini, allerjik dermatoz ve dermatitler için B - 2 dipnotunda yazılı testler yapılır.)

    A - 6 Cıva ve bileşikleri

    Cıva ve Anorganik Cıva Bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :               15 gün   - Civalı maden cevherlerinin

    - Ağızda metal tadı, salivasyon         çıkarılması ve işlenmesi,

    cıva stomatiti,               - Civa destilasyonu ve fabrikasyon artıklarından

    - Solunum yolları irritasyonu,          civanın geri kazanılması, amalgam ve civa bileşiklerinin

    - Dermatoz,               elde edilmesi,

    - Kusma, kanlı diyare barsak         - İçinde altın ve gümüş bulunan cevherlerin işlenmesi,

    mukozasında nekroz,            - Civa lambalarının floresans tüplerin, radyo ve

    - Önce diürezde artma, sonra anüri,         televizyon sanayiinde alıcı, verici, güçlendirici

    mesane tenezmi, böbrek fonksiyon         tüplerin, röntgen tüplerinin, flamanlı

    bozukluğu, kronik             elektrik ampullerinin yapımı

    (Hydrargyrismus) :         1 yıl   - Redresör tüpleri ve cıva buharlı lambaların

    - Salivasyon, gingivit, diş etlerinde         yapımı, bakımı, onarımı,

    civa çizgisi, stomatit, sinüzit, diş         - Termometre, barometre, manometre gibi ölçü ve

    dökülmesi, ağız kuruluğu, yutakta         laboratuvar gereçlerinin yapımı, bakımı onarımı,

    kızarıklık (cıva yutağı),            - Civa, pompa ve civa vakum pompalarının

    - Karaciğer ve böbreklerde            yapımı ve kullanılması,

    fonksiyon bozukluğu,            - Civa akümülatörlerinin yapımı ve onarımı,

    - Psişik bozukluklar (erethismus         - Elektro gereçlerde civanın iletken olarak kullanılması,

    mercurialis): ajitasyon, fobiler,         - Civa ve bileşiklerinin katalizatör olarak kullanılması,

    emosyonel labilite, dikkat ve bellek          - Civa katodlarıyla elektroliz,

    bozuklukları, kişilik değişikliği,         - İçinde civa bulunan ilaçların ve bitki koruma

    - Tremor mercurialis (parmak, dil         maddelerinin yapımı ve ambalajlanması,

    ve ağız köşelerinden başlayıp         - İçinde civa olan boya ve yapıştırıcı maddelerin

    ekstremitelere yayılan entansiyonel         yapımı ve kullanılması,

    tremor), yazıda değişme,            - Civa bileşikleri veya amalgam yardımı ile altınlama,

    - Paresteziler (en çok gövdede ve ekstremi-      gümüşleme, kalaylama, bronzlama, dalgalı

    telerin distal kısımlarında),            yüzey işleme gibi çalışmalar,   

    - Konuşma bozuklukları kekeleme (en çok       - Şapka sanayiinde ham materyalin hazırlanması,

    fısıltılı seslerde), konuşma zorluğu         fötr yapımı, (aşındırma, civa tuzları kullanarak

    (psellismus mercurialis),            hayvan derisi doldurma),

    Organik civa bileşikleri            - Tahıl ve tohumlarla çalışma, bunların

    Akut ve Subakut:            15 gün   dezenfeksiyonu, konserve edilmesi, tarla

    - Anorganik civa zehirlenmelerinde         çalışmaları, kerestelerin konserve edilmesi,

    belirtiler (daha hafif olarak),         - İşletme ve laboratuvarlarda civa   

    - Anestezi parestezi, motorik felçler,         ve civalı gereçlerle çalışma,

    Görme ve konuşma bozuklukları,         - Dişçilikte amalgamla çalışma,

    Kronik :            1 yıl   - Foto laboratuvarlarında çalışma.

    - Anorganik civa zehirlenmesindeki gibi,      

    - Merkezi sinir sistemi bozuklukları (irreversibl).            

                      (Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda civa miktarı tayini yapılır.)

    A - 7 Manganez ve bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:               15 gün   - Maden cevherlerinin çıkarılması,

    - Solunum yolları irritasyonu,         taşınması, işlenmesi (mangan ok-

    - Mangan pnömonisi,            sitlerin parçalanması),

    Kronik (manganismus):      1 yıl      - Alaşımların yapımı (ferro man-

    - Mangan parkinsonizmi (yü-         gan, manganlı bakır, manganlı

    rüme bozukluğu, ekstremite-         çinko, manganlı bronz),

    lerde motorik rijidite, tremor,         - Potasyum permanganat elde edil-

    maske, yüz, yutma zorluğu,            mesi ve kullanılması,

    salivasyon, konuşma bozuk-         - Demir sanayiinde mangan kulla-

    luğu),                  nımı (manganlı çelik raspası),

    - Kas tonusunda artma, yazıda         - Seramik ve cam sanayiinde oksi-

    değişme (mikrografi),            dasyon ve kükürtsüzleştirme,

    - Psişik bozukluklar (ağlama,         - Manganlı boya maddelerinin ya-

    gülme krizleri),               pımı ve kullanılması,

    - Karaciğer parankim zarar-         - Mangan sülfatlı yapay gübrele-

    ları,                  rin yapımı, taşınması ve kulla-

    - Basedow sendromu.            nılması,

                      - Manganlı kaynak elektrotları

                      yapımı ve kullanılması,

                      - Manganlı kuru pil yapımı.

    (Gerektiğinde kanda, safrada, saçlarda mangan miktarı tayini, idrarda koproporfirin ve provoke manganüri yapılır.)

    A - 8, a Nitrik asit

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Cilt yanıkları,         3 ay      - Nitrik asit yapımı,

    ciltte ülserasyon,               - Organik gübre, patlayıcı madde

    - Pigmentli sikatrisler, ke-            nitrosellüloz, sentetik ipek ve

    loid,                  deri, saat camı, cila, boya

    - Üst solunum yolları ve göz         maddeleri, kollodium yapımı,

    mukozasında irritasyon,            - Metallerin toplanması, ayıklan-

    - Gözde yanık, görme kaybı,         ması, fikse edilmesi, kazınma-

    - Akut akciğer ödemi,            sı, temizlenmesi, menevişlenmesi

    - Kollaps, şok,               galvenize edilmesi,

    - Ösofagusta atrezi ve perfo-         - Kezzapla aşındırma,

    rasyon (ağızdan alınmışsa),         - Keçe ve boncuk yapımı.

    A - 8, b Nitroz gazları

    (N0, N0 2, N 2,0 , N 2,0 3, N 2,0 5)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - A-8, a bölümünde belirtilmiş

    - Gözde ve solunum yollarında,         nitrik asit kullanılmasıyla il-

    irritasyon,               gili bütün işler, özellikle

    - Bronkopnömoni, akciğer öde-         kimya sanayii, bütün nitrasyon

    mi (birkaç saat-2 günlük            proçesleri, sülfirik asit yapı-

    bir latent dönemden sonra),         mı, sentetik boya maddeleri,

    - Kusma, ishal,               sentetik maddeler, patlayıcı

    - Methemoglobinüri, siyanoz,         maddeler, ilaç yapımı, hidro-

    Kronik:            1 yıl      karbonların nitre edilmesi,

    - Kronik, konjonktivit, kera-         - Ark, lambaları, yüksek gerilim-

    tit,                  li elektrik v.b. kullanılması,

    - Kronik bronşit, anfizem,            kaynak işleri,

    - El, saç, diş ve ciltte sarı renk,         - Bakırın cilalanması, aliminyumun

    dişlerde çürüme,               laklarla işlenmesi, metallerin

                      aşındırılması, gravür, fotogra-

                      vür, fötr yapımı (postların

                      kılsızlaştırılması), otojen kay-

                      nak, galvanoplasti,

                      - Tahtaların depolanması (silo

                      hastalığı),

                      - Dökümhanelerde arkla kesme iş-

                      lemleri,

                      - Nitrik asidin organik maddeler-

                      le (hasır, tekstil v.b.) kon-

                      taktı, nitre edilmiş maddeler

                      yapan

                      fabrikalardaki yangınlar, sinema

                      yangınları (eski sellüloid filmler),

                      patlayıcı madde kazaları.

    A - 8, c Amonyak

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    -------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Yapay gübre yapımı,

    - Solunum yollarında irritas-         - Üre yapımı ve bunun nitrik asit

    yon akut akciğer ödemi,            sentezinde ve bazı sentetik for-

    sekonder bronkopnömoni,            mol üre reçinelerinin yapılmasın-

    - Keratokonjonktivit, iris at-         da kullanılması,

    rofisi, kornea ve lens bula-            - Soğutucu olarak amonyak kullanıl-

    nıklığı,                  ması ile yapay buz yapımı,

    - Ciltte yanıklar,               - Solvay işlemi ile soda yapımı,

    - Sindirim sisteminde yanıklar,         - Kok ve havagazı fabrikaları, boya-

    - Larenks ödemi, şok,            cılıkta kazıma maddesi olarak kul-

    - Nervöz bozukluklar, koma,         lanılması,

    Kronik:            1 yıl

    - Kronik bronşit,

    - Astmatiform krizler,

    - Psödomembranöz konjoktivit-

    A - 9 Nikel ve bileşikleri

    a) Nikel ve nikel tuzları

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            7 gün      - Alaşım yapımı (bakır, mangan,

    - Mide - barsak kanalında akut         krom, demir ve molibdenle) ve

    zararlar (bulantı, kusma).            bu alaşımlarla madeni para, mut-

    Kronik:            1 ay      fak ve ev eşyası yapılması,

    - Mide barsak belirtileri,            - Demir ve çelik sanayiinde kulla-

    - Dermatozlar (prurit, eritem,         nılan özel çeliklerin (ferronikel)

    cilt ülserleri, ekzama, pig-            fabrikasyonu, korrozyona dayanıklı

    mentasyon).               çelik dökümü ve bunların tekerlek

                      yapımı v.b. işlerde kullanılması,

                      - Elektrogalvanizasyon (nikelleme),

                      - Nikel - kadmiyum akümülatörleri-

                      nin yapımı,

                      - Kimya sanayiinde katalizatör ola-

                      rak kullanılması.

    b) Nikel karbonil (Ni(CO) )

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Cevherlerinden nikel elde edil-

    1.Dönem:               mesi,

    - Sendeleme, bilinç bozukluğu         - Nikel ve bakır ayırma işlemleri,

    gibi merkezi sinir sistemin-            - Saf nikel elde edilmesi,

    de hafif zarar belirtileri            - Kimya sanayiinde bazı sentezler-

    - Solunum yolları irritasyonu.         de katalizatör olarak kullanılması.

    2. Dönem:

    - Solunum yolları irritasyonu

    (retrosternal delici ağrı ve

    siyanoz ile birlikte)

    - Tekrarlayıcı sakral ağrılar,

    - Genel durumda bozulma (hal-

    sizlik, baş ağrısı, ateş, sürek-

    li zayıf nabız, hipertermi),

    - Akciğer ödemi, subikter ve

    kalp yetmezliği,

    Kronik:            6 ay

    - Nöbet şeklinde astmatiform

    dispne,

    - Karaciğer fonksiyon bozuklu-

    ğu (ikter, kolik),

    - Nervöz ve psişik bozukluklar,

    - Anemi.

    (Gerektiğinde ilk günde kanda nikel, ilk iki günde kanda karbonmonoksit ve idrarda nikel tayinleri yapılır.)

    A - 10, a Fosfor ve anorganik fosfor bileşikleri

    Beyaz fosfor

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Maden cevherlerinden ve kemik-

    - Mide, barsak kanalı zararları         lerden fosfor elde edilmesi,

    (bulantı, kanlı kusma),            - Kimya ve ilaç sanayiinde fosfo-

    - Merkezi ve preferik sinir            run kullanılması,

    sistemi bozuklukları,            - Fosforlu bronz yapımı,

    - Cilt ve mukozalarda yanık,         - Fosforlu pestisidlerin yapımı ve

    Kronik:            1 yıl      kullanılması,

    - Yorgunluk, zayıflama, iştah-         - Donanma fişeği, duman çıkarıcı

    sızlık, sindirim bozukluğu,            maddeler, yangın bombası, işaret

    - Deri mukoza ve retina kana-         ve aydınlatma fişeklerinin yapı-

    maları,                  mı,

    - Osteonekroz, kemiklerde en-         - Beyaz fosfordan kırmızı fosfor

    feksiyonlara dirençsizlik (os-         elde edilmesi,

    teomiyelit, periostit, özellik-         - Sentezle Fosforlu Gübre yapımı,

    le alt çene kemiğinde),

    - Karaciğer ve böbrek paran-

    kim zararları.

    Fosforlu hidrojen (PH3)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Az miktarda fosfor ihtiva etmek

    - Baş ağrısı, bulantı, şiddetli         ve nemle birlikte olmak koşulu

    suzluk duygusu, kusma ishal,         ile Ferrosiliş mangansilis, Kal-

    - Dispne, siyanoz ve sıkıntı ile         siyum Karbit ve Kalsiyum siyana-

    birlikte göğüs ağrıları            mid yapımı ve kullanılması,

    - Ekstansor kaslarda spazm,         - Tahıl silolarında ensektisit ola-

    ajitasyon, kramplar, delir,            rak alüminyum ve çinko fosfitle-

    - Akut akciğer ödemi, koma         rin kullanılması,

                      - Kalsiyum karbitteki safsızlıklar-

                      dan asetilen elde edilmesi ve

                      kullanılması.

    Diğer anorganik fosfor bileşikleri

    (Klorlu fosfor bileşikleri)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Gözlerde, solunum yolları ve   15 gün      - Özellikle kimya sanayii, grafik

    ağız mukozasında irritasyon         sanatlar ve yapay gübre yapı-

                      mında, fosforik asit ve anor-

                      ganik fosfor bileşiklerinin

                      kullanılması,

    Tetra fosfor tri sülfit

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Eritem (fosfor eritemi),      1 ay      - Kibrit kutularındaki sürtme

    - Allerjik pruriginöz dermatoz.         yüzeyinin yapımı (tetrafos-

                      fortrisülfit: P 4 S 3)

    (Radyolojik olarak alt çene kemiği nekrozu saptanır)

    A - 10, b Organik fosfor bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Organik fosfor bileşiklerinin

    - Baş dönmesi nöbetleri, mig-         yapımı,

    ren, bulantı, iştahsızlık, sı-            - Bu bileşiklerin pestisit ola-

    kıntı hissi, ajitasyon, baş ağ-         rak kullanılması,

    rısı,                  - Böyle maddelerle bulaşmış kap-

    - Görme bozukluğu, salivasyon,         ların gündelik hayatta kulla-

    miyosis,                  nılması,

    - Dispne, bronşlarda hipersek-         - Bu maddelerle çalışan labora-

    resyon, larenks ve bronş            tuvarlar.

    spazmı,

    - Bradikardi, hipotansiyon,

    - Ekstremitelerde, göz kasların-

    da, cilde kas krampları,

    - Şiddetli terleme, bulantı, kus-

    ma ve defekasyon ile birlikte

    sindirim kanalı spazmları,

    - Akut akciğer ödemi, solunum

    felci,

    (Kanda kolinesteraz aktivitesi tayini yapılır)

    (Dietil paranitrofenil thiosulfat ihtiva eden alkilfosfat zehirlenmelerinde idrarda paranitrofenol tayin edilir.)

    A - 11, a Kurşun ve kurşun tuzları

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            1 ay      - Kurşun cevherlerinden ve çinko

    - Sindirim sistemi zararları            izabehanelerindeki kurşunlu

    (karın ağrısı, kusma),            küller ile kurşunlu piritlerin

    - Karaciğer ve böbrek fonksi-         kavrulmasından geri kalan ar-

    yon bozukluğu,               tıklarından kurşun elde edil-

    - Nervöz belirtiler (kramplar),         mesi, işlenmesi,

    - Şok.                  - Kurşunlu eski metallerden ve

                      eski kurşunlardan kurşunun

                      geri kazanılması,

    Kronik:            3 yıl

    1.Emilim dönemi:               - Kurşun, kurşun alaşımları ve

    - Klinik belirti yoktur,            kurşunlu metallerin izabesi,

    - İdrarda ve kanda kurşun art-         rafine edilmesi, haddelenmesi,

    mıştır,                  - Çinko izabesi, çinko ve kurşundan

    - İdrarda koproporfirin ve delta         külçe dökümü,

    aminolevülinik - asit artmış-         - Kurşun bileşiklerinin yapımı, iş-

    tır,                  lenmesi,

    - Kanda delta aminolevülinika-         - Kurşun veya kurşun alaşımları ile

    sit dehidraz aktivitesi azal-            kaynak, lehami, kalaylama, kur-

    mış ve protoporfirin IX art-            şun ve çinko izabehanelerindeki

    mıştır,                  çalışmalar,

    - Basofil noktalı eritrositler            - Püskürtme ile kurşun kaplama,

    artmıştır,                  - Kurşun ve kurşun alaşımlarından

    - Hemoglobin azalmıştır,            yapılmış bütün maddelerin yapı-

    - Dişetlerinde Burto çizgisi ola-         mı, dökümü, temizlenmesi, yüzey-

    bilir.                  lerinin düzeltilmesi,

    2.Presatürnizm (kritik başlan-         - Kurşunlu eğe ve zımparalarla,

    gıç dönemi):               eğeleme ve zımparalama işlem-

    - Halsizlik, ajitasyon, baş ağ-         leri,

    rısı, baş dönmesi, kas gücün-         - Kurşunlu metallerin kor haline

    de azalma,               getirilmesi, çekme işlemleri,

    - İştahsızlık, kabızlık,            - Kurşunlu ensektisitlerin yapımı,

    - Ciltte soluk - gri renk (kur-         işlenmesi ve kullanılması,

    şun kolorit),               - Kurşunlu boya, badana, cila, lak,

    - Normo veya hipokrom anemi,         mürekkep, yapıştırıcı maddeler,

    3.Satürnizm (belirli zehirlen-         koruyucu laklar, boya maddeleri

    me):                  (kurşun beyazı, çinko beyazı,

    - Yukarıda bütün belirtiler da-         krom sarısı, krom kırmızısı) ve

    ha da şiddetlenir,               sikatiflerin (kurşun naftenat) ya-

    - Kurşun kolikleri,               pımı, hazırlanması, kullanılması,

    - Polinevrit (en çok nervüs            - Karma, yakma, raspa yapma,

    radialis felci),               aşındırma, kaynak alevinde kes-

    - Ensefalopati (baş ağrısı, kas         me, sıcak perçinle kurşun kapla-

    krampları, menengial irritas-         ma, gemilerin ve demir yapıla-

    yon belirtileri, koma kurşun         rın sökülmesi, onarım, eski bo-

    eklampsisi),               yaların kazınması,

    4.Geç hastalık dönemi:            Kap kacak ve bazı kiremitlerin

    - Kronik, azotemik hipertansif         yapımı,

    nefrit,                  - Kurşunlu emaye yapımı, sırlama,

    - Kronik ansefalopati, Kronik         seramik eşyanın süslenmesi, iş-

    mide, barsak bozuklukları, za-         lenmesi, kurşunlu materyalle cam

    rarları,                  ve diğer eşyaların emaye edilme-

    - Romatizmal şikayetler (kur-         si,

    şun gutu),               - Kurşunlu cam kap, bardak yapımı,

                      - Kurşunlu cam dökümü, karıştırıl-

                      ması (kristal yapımı),

                      - Kurşunlu elmas tutucular kulla-

                      nılarak elmas yontulması,

                      - Kurşunlu harflerin dökümü ve

                      kullanılması,

                      - Matbaalarda dizgi makinelerinin

                      kullanılması (Monotip, Linotip gibi),

                      - Kurşunlu tozlarda kromithografi,

                      - Bazı sentetik maddelerin yapımın-

                      da organik kurşun bileşiklerinin

                      kullanılması (polivilklorür için

                      stabilizatör olarak kurşun stearat),

                      - İçinde kurşun tozu, dumanı veya

                      buharı bulunan işyerlerinde yapı-

                      lan işler.

    (Kanda kurşun miktarı tayini, kurşun zehirlenmesi için en iyi indikatördür. Ayrıca basofil granülasyonlu eritrositlerde artma, idrarda delta aminolevülinik asit, idrarda koproporfirin, idrarda kurşun, kanda delta aminolevülinik asit dehidraz, eritrositlerde protoporfirin IX tayinlerinden yararlanılır. Selatör ilaçlarla yapılan yükleme testi ile idrarda provoke kurşun miktarı tayini daha önce geçirilmiş kurşun zehirlenmelerinin tanısında yardımcı olur.)

    A - 11, b Organik kurşun bileşikleri

    (Kurşun tetraetil, kurşun tetra metil)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            1 ay      - Kurşun tetraetil ve metil elde

    - Hipotermi, hipotansiyon, bra-         edilmesi, bunlarla temas içinde

    dikardi,                  vuruntu önleyici olarak bu mad-

    - Psikoz (delirium tremens)            delerin bulunduğu akaryakıtların

    Kronik:            3 yıl      elde edilmesi,

    - Psişik bozukluklar, hipereksi-         - Akaryakıt tanklarının temizlen-

    tabilite,                  mesi ve onarımı,

    - Uykusuzluk, miyalji, baş dön-         - Bu gibi akaryakıtların yanması

    mesi, bulantı, kusma, hipotan-         ile atmosferin kirlenmesi,

    siyon,                  - İçine kurşunlu akaryakıt katıl-

    - Tremor, hiperrefleksi,            mış yapıştırıcı v.b. maddelerin

    - Karaciğer ve böbrek zararları.         kullanılması.

    (Kanda ve idrarda kurşun tayini yapılır.)

    A - 12, a Karbon sülfür

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Karbon sülfür ve türevlerinin

    - Yüzde kızarma, öfori,            (karbon tetraklörür) elde edilme-

    - Halüsinasyon delirleri, kar-         si,

    bon sülfür rausch'u, bilinç            - Karbon sülfürün çözücü olarak,

    kaybı, solunum felci, koma.            özellikle yağların, gutaperka, re-

    Subakut:            1 ay      çineler ve eterik yağların ekst-

    - Keratokonjonktivit,            raksiyonunda ve çözümünde kulla-

    - Nöropsişik bozukluklar (baş         nılması,

    ağrısı, agresivite, (Seksüel            - Viskoz, sentetik elyaf, sellülozik

    davranış bozuklukları, dikkat-         filmler ve selofen yapımı,

    te azalma, ajitasyon, depres-         - Bazı yapıştırıcıların yapımı,

    yon, uykusuzluk).               - Karbon sülfür ile kükürtün ekst-

    Kronik:            1 yıl      raksiyonu ve çözülmesi, bu eri-

    - Polinevrit (motoriksensibl),         yiklerin kauçuk vulkanizasyonun-

    - Retrobulber optik, nevrit, sko-         da ve kibrit fabrikalarında kul-

    tom, pupilla bozuklukları,            lanılması,

    - Nervüs akustikus zararı,            - Kauçuk eriyiklerinin karbon sül-

    - Piramidal ve ekstra pramidal         für içinde hazırlanması ve kul-

    sinir zararları,               lanılması,

    - Deprasyonlar,               - Karbon sülfürlü ilaç ve kozmo-

    - Mide, barsak şikayetleri,            tiklerin yapımı,

    - Hiperkolesterinemi, hiperli-         - Karbon sülfür veya karbon sül-

    poproteinemi,               fürlü maddelerin ensektisit veya

    - Damar sklerozu (öncelikle            parazit öldürücü olarak tarımda

    beyin ve böbreklerde),            ve tahıl silolarında kullanılma-

    - Gonad fonksiyonlarında bozulma,         ması,

    - Erken ihtiyarlama,            - Bazı kemirici hayvanları yokedi-

    - Kroner sklerozu.               ci ilaçların yapımı.

    (Gerektiğinde idrarda iyodazid testi, gonad hormonlarının tahlili, elektroansefalografi, elektromiyografi, odiyometri yapılır; idrarın Fehling reaktifi ile kahverengi olup olmadığına bakılır.)

    A - 12, b Kükürtlü hidrojen

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Sentetik elyaf sanayii (viskoz

    - Baş ağrısı, baş dönmesi, tit-         ve selofon yapımı),

    reme, kas krampları,            - Sanayi gazlarının elde edilmesi

    - Göz ve solunum yolları mu-         (havagazı),

    kozasında irritasyon,            - Klorhidrik asit, sülfürik asit,

    - Bilinç kaybı, solunum felci.         karbon dioksit kükürtlü boyala-

    Subakut:            1 ay      rın ve diğer kimyasal maddelerin

    - Baş ağrısı, baş dönmesi, uy-         yapımı,

    ku bozuklukları, ağızda ma-            - Şeker rafinerileri,

    deni tad, salivasyon, bulantı,         - Hela ve fosseptık temizlemeleri,

    ishal,                  boşaltma sırasında ve boşaltma-

    - Keratokonjonktivit, fotofobi.         dan sonraki çalışma ve kontrol-

    Görme bozuklukları göz-            ler.

    kapağı kasları krampları

    - Solunum yollarında irritas-

    yon, bronşit, kanlı balgam.

    Kronik (Sulfhidrismus)):      2 ay

    - Solunum ve sindirim sistemin-

    de karakteristik olmayan be-

    lirtiler,

    - Psişik bozukluklar.

    A - 12, c Sülfürik asit

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Sülfürik asit üretimi,

    - Ciltte yanık, nekroz,            - Patlayıcı madde sanayii,

    - Üst solunum yollarında irri-         - Sentetik elyaf yapımı,

    tasyon, akut bronşit,            - Boya ve boya maddeleri yapımı,

    - Konjonktivit, gözde yanık,         - Eterler ve esterlerin üretimi,

    Knonik:            3 ay      - Kurşunlu akümülatör fabrika ve

    - Ciltte sikatris, keloid,            onarım yerleri,

    - Kornea ülserleri, keratit, gör-         - Minaral ve bitkisel yağ rafineri-

    me zararları,               leri,

    - Üst solunum yollarında kro-         - Selülozdan glukoz elde edilmesi,

    nik iltihap, kronik bronşit,            - Dericilik ve tabaklık,

    - Dişlerde dekalsifikasyon, çü-         - Brom ve iyot üretimi,

    rüme, diş dökülmesi,            - Gaz kurutma işlemleri,

                      - Uranyum üretimi,

                      - Sabun sanayiinde yağ asitlerinin

                      geri kazanılması,

                      - İlaç sanayii,

                      - Laboratuvarlar.

    A - 12, d Kükürt dioksit

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Sülfürik asit üretiminde ara ürün

    - Üst solunum yollarında irri-         olarak,

    tasyon, bronşit, bronkopnö-         - Kağıt hamuru yapımı, nişasta sül-

    moni, akut akciğer ödemi,            fitler ve thiosulfatların üretimi,

    - Konjonktivalarda irritasyon,         - Şeker elyaf, deri ve tutkalların

    - Bulantı, kusma.               işlenmesinde beyazlaştırıcı ola-

                      rak,

    Kronik:            3 ay      - Organik sentezlerde, özellikle kar-

    - Ciltte deskuamasyon,            bonsülfür, thiofen, sulfonlar ve

    - Kronik bronşit, anfizem, bron-         sulfanatların üretiminde,

    şektazi, sağ kalp yetmezliği,         - Şarapçılıkta,

    - Koku ve tad duygusunun         - Pestisid olarak kullanılması,

    azalması veya kaybı,            - Cevherden bakır elde edilmesi ve

    - Parkinsonizm, refleks bozuk-         işlenmesi,

    lukları,                  - Buz dolaplarında soğutucu mad-

    - Dişlerde çürüme ve dökülme.         de olarak,

                      - Besin maddelerinin dezenfeksi-

                      yonu,

                      - Kok fırınları, petrol rafinerileri,

                      kömür ve fuel-oil yakılan ocaklar,

                      kazanlar.

    (Gerektiğinde idrarda sulfat miktarı tayini yapılır.)

    A - 13 Talyum ve bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Ağır metal cevherlerinden talyum

    - Susuzluk duygusu, bulantı,         elde edilmesi, geri kazanılması,

    kusma, kabızlık,               alaşımlarının ve bileşiklerinin

    - Taşikardi, stenokardi, hiper-         yapımı,

    tansiyon,               - Talyum veya bileşiklerinin ilaç

    - Yüzde, konjonktivalarda, üst         sanayinde, cam sanayiinde

    solunum yollarında hiperemi,         (Özellikle optik camlar ve yapay

    - Parmaklarda parestezi,            mücevher taşları) kullanılması,

    - Ayaklarda ağrı "burning            boya ve boya maddelerinin, piro-

    feet",                  teknik maddelerin yapımı,

    - Uykusuzluk,               - Ensektesit ve fare mücadele ila-

    - Assenda polinevrit,            cı olarak talyum sulfat elde edil-

    - Saç dökülmesi, tırnaklarda         mesi ve kullanılması,

    lunula çizgileri,               - Kızılötesi ışınlara duyar fono-

    - Psişik bozukluklar,            elektrik hücrelerin yapımı.

    - Korsakow sendromu, bulber

    paralizi,

    - Kafa sinirlerinde nervüs

    Okülomotorius ve nervüs

    optikus, nevrit

    Kronik:            1 yıl

    - Zayıflama, uykusuzluk,

    - Stomatit, anas-it gastrit,

    - Görme bozuklukları,

    - Dikkatte azalma,

    - Böbrek zararları (albüminüri,

    silindirüri, eritrositüri),

    - Saç dökülmesi.

    (Gerektiğinde idrar, dışkı, saç ve tırnakta talyum tayini yapılır.)

    A - 14 Vanadyum ve bileşikleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Cevherden ve vanadyum bulunan

    - Solunum yolları irritasyonu         cüruftan elde edilmesi, işlenme-

    (ses kısıklığı, yutakta kuru-         mesi,

    luk, kuru öksürük, dispne,            - Ferromangan yapımında kullanılan

    göğüsde daralma duygusu),         vanadyum pentoksidin hazırlanma-

    - Akut bronşit, bronkopnömoni,         sı,

    - Dilde ve ekstremitelerde ti-         - Demir ve çelik tasfiyesi, ferro-

    pik yeşil - siyah renk,            manganlı özel çelik yapımı,

                      - Alüminyum cevherlerinin işlenme-

    Kronik:            1 yıl      si,

    Kronik bronşit (anfizemli ve-         - Kimya sanayiinde katalizatör ve-

    ya emfizemsiz),               ya oksidasyon maddesi olarak

    - Nörolojik, psişik bozukluklar         kullanılması,

    (parmaklarda tremor, depres-         - Çeşitli mürekkep, boya maddeleri

    yon),                  kurutucu maddeler ve fotoğraf-

    - Kalpte fonksiyonel bozukluk-         çılık maddelerinin yapımı,

    lar (çarpıntı),               - Petrolden elde edilen akaryakıt

    - Ekzematiform dermatoz.            (Özellikle ağır yağ) ile çalışan

                      kazan, ocak, baca ve türbinlerin

                      temizlenme ve onarımı.

    A - 15, Halojenler

    A - 15, a Klor

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Klor elde edilmesi ve sıvılaştı-

    1. Dönem:               rılması,

    - Göz ve üst solunum yolları         - Sıvı klorun taşınması ve bununla

    mukozasında irritasyon, ök-         temas,

    sürük krizleri, göğüste sıkış-         - Kimya ve ilaç sanayiinde

    ma hissi,                  klor türevlerinin yapımı,

    2. Dönem :               - Metal yüzeylerinin klor-

    - 48 saat süren latent dönem,         hidrik asit ile aşındırıl-

                      ması,

    3. Dönem:               - Hipoklorürlere (klorlu su)

    - Akut akciğer ödemi, şok,            asit etkisi ile klor atom-

    - Taşikardi, hipotansiyon, oligoüri.         larının açığa çıkması.

    Kronik:            3 ay

    - Göz ve üst solunum yolları muko-

    zasında irritasyon, kronik bron-

    şit, anfizem,

    - Atipik mide, barsak şikayetleri.

    A-15, Halojenler

    A-15, b Brom

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Bromun deniz suyundan ve

    - Klorda olduğu gibi üç dönem         deniz tuzunun, yosunun ve

    vardır, belirtileri daha hafif-            sanayide potasyum tuzları-

    tir, solunum sistemi belirtileri         nın işlenmesinden kalan

    daha az, sindirim sistemi belir-         artıklardan elde edilmesi,

    tileri daha sıktır,

    - Ciltte yanıklar, nekrotik ülseras-         - Brom türevlerinin yapımı,

    yonlar,                  - Bromun kimya sanayiindeki

    Kronik:            3 ay      bazı sentezlerde oksidas-

                      yon maddesi olarak kulla-

    - Ekzama, akne, deride ülserasyon.         nılması.

    A-15, Halojenler

    A-15, c İyot

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Kronik            3 ay      - Deniz alglarından, Şili gü-

    Deride, göz ve üst solunum         herçilesinden ve petrol

    yolları mukozasında irritas-            rafinerlerindeki çeşitli

    yon,                  işlemler sırasında iyot

                      elde edilmesi,

    - Gözlerde yanık,

    - Akne, pemfigus.               - İyot ve iyot bileşikleri-

                      nin kullanılması,(örneğin

                      kimya, ilaç sanayii ve fo-

                      toğrafçılık.)

    A-15, Halojenler

    A-15 d, Fluor

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Fluorhidrik asit ve alkali

    - Cilt ve mukozada yanık, doku         fluorürlerin elde edilme-

    zararları (bir latent süre-            si, kullanılması,

    den sonra ağrılı derin nek-

    rozlar, doku kaybı),            - Kryolit banyosunda elekt-

                      roliz ile alüminyum elde

    - Solunum yollarında irritas-         edilmesi,

                      - Döküm parçalarının aşın-

                      dırılması ve çeliğin par-

                      latılması (fluorhid-

    yon, akut akciğer ödemi,            rik asit ve tuzları),

    - Kramplar, felçler,            - Cam ve porselenin dağlanması,

    - Akut böbrek zararları,            camın matlaştırılması, kristal-

    - Akut kalp ve dolaşım bozukluk-         lerin parlatılması, döküm par-

    ları                  çalarının ve çeliğin temiz-

    Kronik:            1 yıl      lenmesi (fluorhidrik asit ve

    - Fluor kaşeksisi (fluoroz),            tuzları),

    - Dişlerde lekeler (güve yeniği         - Fluor bileşiklerinin pestisid

    görünüm), çürükler,            ve kereste konserve edicisi

    - Osteoskleroz ve osteomalazi         olarak kullanılmaları,

    benzeri kemik değişiklikleri            - Amonyum flüorür ile emaye ya-

    (öncelikle kostalar, kolonna         pımı,

    vertebralis ve pelvisde),            - Düşük küllü filtre kağıdı ya-

    - Eklem bağlarında kireçlenme,         pımı,

    eklem hareketlerinde sınırlanma         - Temizlik tozu yapımı (sodyum

    (Morbus Bechtrew benzeri),         silisyum fluer bileşikleri),

    - Zayıflama, anemi,            - Özel çimento türlerinin yapımı

    - Deride kuruluk, tırnaklarda kırılma,          (kalsium fluorür),

    - Böbrek fonksiyon bozukluğu.         İçinde fluor bileşikleri bulu-

                      nan sanayii artıkları (örneğin

                      süperfosfat ve petrol sanayii).

    (Gerektiğinde idrarda fluor miktarı tayini yapılır.)

    A- 16 Alifatik veya alisiklik hidrokarbonlar (Petroleter ve benzinin bileşiminde bulunan petroleter, petrol benzini, kerosin, diesel yağı, fuel oil v.b.gibi)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Ham petrolün distile ve rafine

    - Baş dönmesi, kulak çınlaması,         edilmesi,

    rausch hali, koma, Pnömoni,         - Hidrokarbonların yapılarını

    plörit.                  değiştirmeye hizmet eden kra-

    Kronik:            1 yıl      king ve reforming işlemleri.

    - Komedon, akne, follikülit,            - Distilasyon ürünlerinin çözü-

    - Fotosensibilite, cilt kanseri         cü, yakıt maddesi, yağları te-

                      mizleyici ve yanma maddesi

                      olarak kullanılması,

                      - Bu maddelerin depolandığı kap,

                      tank v.b.nin temizliği.

    A- 17 Alifatik ve alisiklik halojenli hidrokarbonlar (Metil klorür, kloroform, karbon tetraklörür 1, 1, 1 ve 1, 1, 2 triklor etan, tetrakloretan, trikloretilen, perkloretilen metan ve etanın fluorlu ve klor-fluorlu türevleri, metil bromür, klorbrom metan, DDT-DDD, heksaklor sikloheksan, aldrin, dieldrin, endrin, texafen, vinil klorür, tetra fluor etilen, kloropen v.b.)

    A - 17 1. Doymuş alifatik halojenli hidrokarbonlar

    a. Metil klorür, metil bromür

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      - Bu gruptaki bileşiklerin ara

    - Konjonktivalarda ve solunum         veya son ürün olarak elde

    irritasyon,               edilmesi ve kullanılması,

    - Baş dönmesi, nistagmus, mid-         - Kuru temizleme işleri.

    riasis, ışığa karşı pupilla ref-         - Bunların yağ, cila, lak, reçine,

    leksi kaybı, konuşma bozukluk-         vernik, bitum, kükürt, balmumu,

    ları, intentionel tremor,            sentetik elyaf (sellüloz) için

    yürüme bozuklukları,            çözücü olarak kullanılmaları, me-

    - Fobi, somnolans delir,            tallerin temizlenmesi ve yağsız-

    - Kas krampları, pareziler,            laştırılması, boyama işleri,

    - Jackson tipi epilepsi,            - Soğutucuların içinde soğutma

    - Böbrek zararları (oligoüri,            maddesi olarak, bunların yapımı

    anüri, albüminüri, üremi),            ve onarımı,

    - Beyin ödemi, akut akciğer            - Ensektisit olarak kullanılmaları

    ödemi,                  (özellikle spray şeklinde),

    - Tedaviye cevap vermeyen ge-         - İlaç sanayiinde çeşitli dezenfek-

    neralize tremor (kalıcı).            siyon maddeleri anestetik ve an-

    Subakut         1 ay      tiseptiklerin yapımında,

    - İntestinal ve nervöz bozuk-         - Boyacılıkta kullanılan maddelerin

    luklar,                  çözücü, inceltici ve aşındırıcı

                      ( düzeltici) olarak yapımı ve

                      kullanılması

    - Miyokloni,

    Kronik:            1 yıl

    - İntestinal bozukluklar (bu-         - Yangın söndürücü maddelerin ya-

    lantı, kusma, kolik, diyare),            pımı ve kullanılması,

    - Nörolojik belirtiler (baş ağ-         (Bu maddelerin bazıları yüksek

    rısı, somnolans, koordinasyon         sıcaklık derecelerinde veya alevle

    bozukluğu, tremor, felçler).            temasta fosgen vb. A - 3, b de ol-

                      duğu gibi toksit halojen türevleri

                      meydana getirirler).

    b. Tetraklor etan ve karbon tetraklorür

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut            15 gün

    - Konjonktivalarda ve solunum

    yolları mukozasında irritasyon,

    - Bulantı, kusma, baş dönmesi,somnolans,

    - Hepatonefrit (latent bir dönemden sonra)

    Kronik:            3 ay

    - Dermatozlar.

    A - 17, II. Doymamış alifatik halojenli hidrokarbonlar

    a. Trikloretilen, tetrakloretilen

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:               15 gün

    - Baş ağrısı, dönmesi, uyuşukluk,

    - Mukoza irritasyonları,

    - Somnolans, narkoz,

    Kronik :               6 ay

    - Yorgunluk, tremor, karakter değişikliği,

    - Dermatozlar,

    - Ani kalp durması

    - Trikloretilen alışkanlığı

    A - 17, III. Halojenli alfatik ve alisiklik ensektisitler

    (DDT, Aldrin, Dieldrin v.b.)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün

    - Tremor, lokal ve generalize

    kramplar, felçler,

    Kronik:            1 yıl

    - Blefarokonjonktivit,

    - Dermatozlar,

    - Nörolojik bozukluklar,

    - Hipoplastik anemi (son ikisi

    daha çok hekzakloroheksanla olur).

    A - 17, IV. Metan ve etanın klor ve fluorlu türevleri (fluoranlar)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

                      - Bu maddelerin şimdiye kadar in-

                      sanlarda zehirleyici etkileri

                      görülmemiştir.Ancak ısıtılmala-

                      rında zehirleyici halojen madde-

                      ler açığa çıkar.

    A - 17, V. Sentetik maddelerin halojenli monomerleri (vinil klorur ve kloropren gibi)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün

    - Somnolans, bilinç kaybı

    Kronik:            1 yıl

    - İntestinal ve nörolojik bozukluklar,

    Alopesia (öncelikle kloroprenle),

    - Parmaklarda Raynaud send-

    romu tipinde vasomotor bo-

    zukluklar, falankslarda ak-

    roosteoliz, dermatozlar (vi-

    nilklorür polimerizasyonu sı-

    rasında).

    (Gerekirse idrarda Fujiwara reaksiyonu ile bazı klorlu alifatik hidrokarbonların tri ve per gibi parçalanma ürünlerinin saptanması yoluna gidilir.)

    A - 18, a Alkoller

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Konjonktivalarda ve üst so-         - Alkol ve bunların halojenli

    lunum yollarında irritasyon,         bileşiklerinin elde edilmesi,

    - Narkotik etki.               - Boya, cila, vernik, doğal ve sente-

    Metil alkol               tik reçine, kimyasal temizleme

    Akut :            15 gün      maddeleri, leke çıkarıcılar için

    - Baş ağrısı, bulantı, kusma,         çözücü ve üretici yapımı ve kul-

    siyanoz, taşikardi, akut akci-         lanılması,

    ğer ödemi, koma.               - Verniklerin, elektrik malzemesin-

    - Görme bozukluğu,            deki yalıtıcı manroların (diase-

    - Nefropati, hepatopati, nöro-         ton alkol), anilin boyalarının

    pati.                  (metanol) yapımı ve işlenmesi,

    Kronik :            1 yıl      - Kozmetik, parfüm ve sabun yapı-

    - Konjonktivalar ve üst solunum         mı,

    yollarında irritasyon.            - Meyve esanslarının elde edilme-

    - Baş ağrısı, baş dönmesi,            si,

    - Dispeptik şikayetler,            - İlaç sanayii,

    - Fotofobi, görme azlığı, mid-         - Antifriz, fren sıvısı, sentetik

    riasis, papilla ödemi.            yağlama maddeleri, koruyucu cam

                      ekran yapımı,

                      - Lastik sanayii ve yapay deri

                      yapımı,

                      - Kereste konserveleme maddeleri-

                      nin yapımı ve kullanılması (dia-

                      seton alkol),

                      - Sentetik elyaf sanayiinde sellü-

                      loid ve sellüloz asetat için

                      çözücü olarak ve temizleme ve

                      çözünleme maddesi olarak kulla-

                      nılması,

                      - Bazı sentetik kumaş ve örtülerin

                      yapımı,

                      - Şapka yapımı (hasır şapka),

                      - Formalhedit elde edilmesi (meta-

                      nol),

                      - Tohumculukta su çekici ve bakte-

                      riostatik olarak,

                      - Petrokimya sanayii (rafineriler),

                      - Füzelerde yakıt olarak (propanol),

                      - Patlayıcı madde sanayiinde

    (Gerektiğinde kanda ve idrarda metil alkol ve formik asit miktarları tayin edilir.)

    A - 18, b Glikoller

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :            15 gün      - Glikol, poliglikoller, bunların

    - 12 saatlik latent süreden            türevleri ve asetatların elde

    sonra                  edilmesi,

    - Nörolojik belirtiler (bacak-         - Kimya sanayiinde çeşitli organik

    larda zayıflık, kramplar),            sentez işlemlerinde ara ürün ola-

    - Karaciğer ve böbrek zarar-         rak, öncelikle cila, reçine, sellü-

    ları (ikter, hematüri),            loz bazına dayanan ve çabuk

                      kuruyan

    - Akut böbrek yetmezliği,            - vernik ve bazı boya pigment, not-

    - Akut akciğer ödemi.            rosellüloz ve sellüoz asetat için

    Kronik:            1 yıl      çözücü olarak,

    - Rinit, kronik konjonktivit,            - Çeşitli ilaçlarda sıvağ (sulfona-

    - Karakteristik olmayan hema-         mid, antibiotik, asetilkolin) deo-

    tolojik bulgular,               dorant, dezenfeksiyon maddesi,

    - Baş ağrısı, baş dönmesi, nis-         bakteriostatik (klima cihazların-

    tagmus,                  da hava sterilizasyonu için)

    - Ruhsal bozukluklar, kişilik         gliserin yerine,

    bozuklukları.               - Kozmetik sanayii (sabun, krem,

                      yüz kremleri),

                      - Antifriz, fren sıvısı ve hidrolik

                      yağ yapımı,

                      - Besin maddeleri sanayiinde çeşitli

                      esans ve ekstrelerin yapımı,

                      - Tekstil sanayiinde dokuların

                      yumuşatılması, boyamaya, basma işle-

                      mine hazırlanması, çeşitli sentetik

                      kuvvetlendirici maddeleri yapımı,

                      çeşitli sentetik kumaş ve yapıştı-

                      rıcıların yapımı

                      - Fotoğraf sanayiinde bazı plak ve

                      filmlerin yapımı,

                      - Patlayıcı madde sanayii, sentetik

                      lastik maddeleri,

                      - Tütün sanayiinde kurutma maddesi

                      olarak, gazların kurutulması için

                      (ancak propilenglikol nem muhafaza

                      edici olarak da kullanılır.)

                      - Yeraltı havagazı borularının izo-

                      lasyonu (etilenglikol katılarak.)

    A - 18, c Eter ve türevleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Somnolans, baş ağrısı, baş         - Eterin ve halojenli türevlerinin

    dönmesi, bulantı, kusma,            elde edilmesi,

    Etilen oksit ve dioksan      1 yıl      - Kimya sanayiinde balmumu, yağ,

    - Göz, burun ve yutakta ir-            lastik, reçine, cila ve nitrosellü-

    ritasyon,                  loz için çözücü olarak, organik

    - Baş ağrısı, baş dönmesi, bu-         sentezlerde ara maddesi ve kuru-

    lantı, kusma.               tucu olarak, kollodyum yapımında

    - Karaciğer stazı, böbrek yet-         nikotin ekstraksiyonunda,

    mezliği,                  - İlaç sanayiinde alkaloidlerin elde

    - Akut akciğer ödemi, Halojen         edilmesi, sterilizasyon maddesi ve

    türevleri (özellikle diklor-            anestezik olarak,

    dietil eter)               Sentetik elyaf sanayiinde sellüloz

    - Solunum yollarında şiddetli         asetatın ve yapay ipeğin çözücüsü

    irritasyon,               olarak, dokumaların boya ve basma

    - Akut kemopnömoni,            işlemlerine hazırlanması,

    A - 18, d Ketonlar

    (aseton, bukanon, metilizobutil keton, sikloheksanon v.b.)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Parfümeri, lastik, fotoğraf ve         - Ayakkabı sanayiinde temizleyici,

    plastik sanayiinde,

    - Bazı özel yakıtların yapımı,

    - Dumansız barutla patlayıcı

    madde yapımı,

    - Boya ve cilalar için çözücü

    ve kazıyıcı (düzeltici) olarak,

    Perakut:            2 gün      - Ketonların ve türevlerinin elde

    - Şiddetli irritasyon (salivas-         edilmesi,

    yon, gözyaşı akması, öksürük),         - Kimya sanayiinde ekstraksiyon

    baş dönmesi, bulantı, kusma,         maddesi, temel madde veya ara ürün

    koma.                  olarak kullanılması, cila, vernik,

    Akut :            15 gün      reçine, yapıştırıcı maddeler, boya

    Göz ve üst solunum yolları            maddeleri, yağlar, kollodyum, sellü-

    mukozası irritasyonu,            loz astetat, asetilen için çözücü

    - Bulantı, kusma, baş dönmesi,         olarak,

    baş ağrısı.               - Sentetik elyaf sanayiinde, yapay

    Kronik :            6 ay      ipek ve yapay deri yapımı, kumaş-

    - Baş dönmesi, baş ağrısı,            ların boyama, basma işlemlerine

    halsizlik,                  hazırlanması,

    - Kabızlık               - Sellüloid yapımı,

    - Göz ve solunum yollarında         - İlaç sanayiinde kloroform, iodo-

    irritasyon,               form, bromoform, sulfonal yapımı,

    - Dermatozlar.               - Parfümeri ve kozmetik sanayii,

                      - Yapay lastik ve patlayıcı madde

                      dumansız barut) yapılan yerler,

                      - Eğlence maddeleri sanayii.

    A - 18, e Organik esterler

    (Alifatik asitlerin esterleri - asetat, formiat, laktat, butirat - aromatik ve anorganik asitlerin esterleri, ftalatlar, mineral asitlerin esterleri - dimetil sülfat, metil silikat, nitrik asit esterleri - nitrogliserin gibi)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :            7 gün      - Organik esterlerin yapımı,

    - Mukozalarda irritasyon,            - Kimya sanayiinde nitro cilaları

    Kronik :            6 ay      sellüloz asetat, doğal ve sentetik

    - Konjonktivada hiperemi, kor-         reçineler, lastik, yağ, balmumu, bo-

    neada kuruma, kornea ülseri,         ya maddeleri, vernik, emaye, mürek-

    gözyaşı akması, fotofobi,            kep için çözücü, plastikleştirici,

    - Solunum yollarında irritas-         yapıştırıcı, aseton yerine organik

    yon, öksürük, retrosternal ya-         sentezlerde ara ürün.

    kıcı, ağrı, dispne,               - Yapay deri sanayii,

    - Sindirim sistemi şikayetleri.         - Duvar, zemin döşeme malzemesi

    1. Dimetil Sulfat               yapımı, yapay tahta, yapay döşe-

    Akut :            7 gün      melik kumaş yapımı,

    (fosgen intoksikasyonuna            - Parfümeri(tırnak cilası, parfüm),

    benzer),                  - Besin maddeleri sanayii (meyva

    -Mukozalarda irritasyon,            esansları),

    -Latent bir süre,               - Kırılmaz cam yapımı,

    -Cilt ve gözde yanık,            - Benzine ve motor yağlarına vu-

    -Akut akciğer ödemi            runtuya karşı triorto-kresilfos-

    -Hepato - nefrit, hepatore-            fat katılması,

    ral yetmezlik,               - İlaç sanayiinde çeşitli bakterios-

    -Trakeit, kronik bronşit,            talikler ve inhalasyon maddeleri

    -Görme bozuklukları            için sıvağ olarak,

    (yanık sonucu).               - Seramik ve kereste sanayiinde

    Kronik :            1 yıl      yapı işlerinde çimento, alçı, ref-

    -İnatçı trakeit ve bronşit,            rakter tuğla için sarsıntılardan

    -Ciltte derin lezyonlar, kalıcı         ve asitlerden koruyucu olarak

    lokal analjezi,               (metil silikatlar)

    -Konjonktivit, keratit,

    II. Metil silikat

    -Korneada dejeneratif bozuk-

    luklar, görme azlığı veya

    kaybı.            1 yıl

    A - 19, a Organik asitler

    (Formik asit, asetik asit, oksalik asit)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :            7 gün      - Organik asitlerin ve tuzların (ase-

    -Konjonktiva, solonum yol-         tat, oksalat, formiat) elde edilmesi,

    ları mukozası ve ciltte,

    yanıklar, lezyonlar,            - Tekstil sanayiinde aşındırma, temiz-

    -Dermatozlar         2 ay      leme, soldurma, boyama, basma işlemleri,

    -Astmatiform bronşit      1 yıl

    Oksalik asit (oral)         1 yıl      - Kimya sanayiinde organik sentezler

    -Epigastriumda ağrı, şid-            için, mürekkep, boya, cila ve vernik

    detli kusma,               yapımı, kurşun tuzlarının,

    -Nervöz bozukluklar, tremor,         sabunun, sentetik parfümlerin ha-

    tetanik kramplar, trismus,            zırlanması, asetik asit, anhidritle-

    felçler, koma,               rinin yapımı, bazı sentetik elyafın

    -Böbrek zararları (hemoglo-            (sellüloz asetat) ve metal aseta-

    binüri, eritrositüri, idrarda            tın hazırlanması,

    oksalik asit kristalleri).            - Besin maddeleri sanayiinde sirke

                      yapımı, besin maddesi konservecili-

                      ği, şarap mayalandırma,

                      - Metal sanayiinde (öncelikle için-

                      de demir bulunmayan metaller),

                      - İlaç sanayiinde (aspirin yapımı),

                      - Kauçuk sanayiinde (pıhtılaştırma

                      maddesi olarak),

                      - Leke çıkartıcıların özellikle po-

                      tasyum tetra oksalatın "Sorrel

                      tuzu" yapımı,

                      - Tabaklıkta,

                      - Fotoğraf sanayiinde.

    A - 19, b Aldehitler

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :            15 gün      - Aldehitlerin ve bileşiklerinin

    -Gözlerde ve üst solunum yol-         elde edilmesi,

    ları mukozasında irritasyon            - Organik sentezlerde ve monomer

    (konjonktivit, rinit, keratit,            olarak sentetik madde sanayiinde

    trakeit),                  (bakalit, üreformal reçineleri, ga-

                      lalit, sellüloit yapay, kehribar),

    -Akut akciğer ödemi, bron-

    kopnömoni,               - Yapay ipek liflerinin aşındırma

    -Astmatiform bronşit      3 yıl      ve sertleştirilmesinde(formol),

    -Ekzematiform dermatit ve            kumaşlara buruşmayacak özellik

    ürtiker,            2 ay      verilmesi,

    -Epidermiste kalınlaşma, ter         - Lastik sanayiinde (çeşitli vul-

    bezlerinin yok olması, nöro-         kanizasyon işlemleri),

    dermatit, tırnaklarda kırılma,         - Formolün dezenfeksiyon maddesi,

    ekstremitelerde cerahatlanma         deodorant, bakteriostatik, tarım-

    ve hiperestezi,         1 yıl      da zararlı böceklere karşı, şar-

    Furfurol                  bon sporlarının yok edilmesinde

    -Nörolojik belirtiler:      1 yıl      (deri, pamuk, kürklerde)anatomik

    tremor, nevrit.               preparatların konserve edilme-

                      sinde, fotoğraf sanayiinde jela-

                      tin tabakalı plaka ve filmlerin

                      sertleştirilmesinde kullanılması,

                      - Asetaldehitin sirke yapımında

                      ve ayna gümüşlemede kullanılması,

                      - Akroleinin sabun sanayiinde,

                      yağlı boya yapımında, kemikler-

                      den tutkal çıkarılmasında,

                      ısıtılmış ve yağlanmış materya-

                      lin lehimlenmesinde, yağlama

                      yağlarının hazırlanmasında, gal-

                      vanoplastide kullanılması,

                      - İlaç sanayiinde; hekzametilen

                      telramin, kloraldehit, paralde-

                      hit yapımı,

                      - Yakıt maddesi ve ensektisit

                      olarak metasetaldehit yapımı ve

                      kullanılması.

    A - 20, a Alifatik Hidrokarbonların Nitro Türevleri

    Nitrometan ve Nitroetan

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Cilt göz ve solunum yolları         - Organik sentezlerde,

    mukozasında irritasyon,      1 yıl      - Reçine, balmumu, yağ, boya mad-

    1 nitropropan,2 (nitropropan)

    - Mukozalarda irritasyon,      1 yıl      deleri, nitrosellüloz için çözü-

    - Narkotik belirtiler,            zü olarak,

    - Baş ağrısı, baş dönmesi, kusma,         - Füze yakıtı olarak,

                      - Organik esterler, sellüloz, yağ,

    - Karaciğer zararları            balmumu, bazı boya maddeleri ve

    (Sürekli olabilir),               reçine için çözümü,

    -Methemoglobinemi,            -Bazı sıva ve lakların, özellikle

                      korruzyondan koruyucu olanların,

                      cila, tutkal, sentetik maddeler ve

                      çeşitli ensektisitlerin yapımı.

    Tetranitrometan

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :            1 yıl      -Trinitrotoluen ve diğer patlayıcı

    -Mukozalarda irritasyon,            maddelere katılır.

    -Bronşit, pnömoni, akut akci-

    ğer ödemi.

    Kronik :

    -Nervöz bozuklukları, bradi-

    kardi

    -Methemoglobinemi,

    -Karaciğer ve böbreklerde

    yağlı dejeneresans

    Nitroparatinin klorlu türevleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    -Mukozalarda özellikle solu-         -Pestisit ve fungusit olarak,

    num yollarında şiddetli irri-            -Organik sentezlerde,

    tasyon,            1 yıl      -Çözücü olarak.

    -Kronik bronşit, akut akciğer

    ödemi, akciğerlerde fibrosis,

    -Methemoglobinemi.

    A - 20, b Nitrik asit esterleri

    (nitroglikol ve nitrogliserin gibi)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            15 gün      -Patlayıcı madde yapımı, bu mad-

    -Şiddetli baş ağrısı, baş dön-         delerin karıştırılması, kartuşların

    mesi krizleri, bulantı, sarhoş-         doldurulması,

    luk hissi, yüzde kızarma, ge-         -Defektli, eskimiş, patlamamış kar-

    nel sıcak basması duygusu,         tuşlarla çalışma (maden ocakla-

    uykusuzluk,         15 gün      rında, cephane depolarında v.b)

    -Bradikardi, hipotansiyon ste-         -İlaç sanayiinin bazı dalları.

    nokardi,

    -Pisişik bozukluklar (depres-

    yon, delir),

    -Bu belirtilerin hafta başında

    artması (pazartesi hastalığı),

    maruziyetten ve temasın ke-

    silmesinden 1 - 2 gün sonra

    ani ölümler,

    -Parmak uçlarında ve tırnak

    altında tedaviye dayanıklı

    ülserler.

    -Ekzama,

    Kronik :            1 yıl

    -Nevralji, tremor, baş ağrısı,

    baş dönmesi,

    -Alkole tahammülsüzlük.

    A - 21, a Benzol (benzen) ve Homologları

    (benzol, toluol, ksilol, kumol-Kümen v.b.)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Perakut:            3 gün      - Taş kömürü katranından hava-

    - Kronik hak krampları parazi, bilinç         gazı ve kok fabrikalarında

    kaybı periferik damarlarda spazm,         kataliz veya distilasyonla

    solunum felci.               - Benzol ve homologlarının

                      elde edilmesi

    Akut:            15 gün      - Benzol ve homologlarının

    - Bilinç bulanıklığı (benzol rausch'u),      çözücü, inceltici ve kuru

    baş ağrısı, baş dönmesi, kaslarda         temizleme maddesi olarak

    fibrilasyon,               kullanılmaları, yağsızlaş-

    Kronik            3 ay      tırma ve ekstraksiyon işlem-

    - Yorgunluk, baş ağrısı, baş dönmesi,      leri, temizleyici maddelerin

    - Mide - barsak şikayetleri            yapımı, lastik sanayiinde

    - Lökopoez, eritropoez, trombopo-   1 ay      çözücü, boya maddeleri, lak,

    ezde tek veya birlikte zararlar (nötro-      cila, vernik yapımında in-

    penili lökopeni, trombopeni, kapil-         celtici olarak, lastik vul-

    ler frajilite, anemi (çoğukez nor-         kanizasyonda, su geçirmez

    mokrom, hipo veya aplastik), hemora-      elbise, ayakkabı, hasır

    jik diatezekimoz, purpura, kanamalar),      şapka yapımı, tutkal ve bazı

    - Enfeksiyonlara dayanıksızlık    3 ay      yapıştırıcı maddelerin yapı-

    (nekrotik anjin, akciğer komplikasyonları),      mı, boya, lak, cila, vernik,

    - Agranulositoz, panmiyelofitizi,   3 yıl      reçinelerin kullanılmasında

                      inceltici olarak, foto gra-

                      vürcülükteki mürekkeplerde,

                      ofset baskıda, cila mancun-

                      larının yapımında, linolyum,

                      mukavva, sanayiinde, ayna

                      yapımında,

    - Lökozlar,         10 yıl      - Yağ ve greslerin ekstraksi-

    Benzol homologları            yonunda,

    Kronik:            6 ay      - Saat ve duyar ölçü gereçle-

    - Çabuk yorulma, baş ağrısı, bulantı,         rinin yapımı, aşındırma ve

    alkole tahammülsüzlük,            yağsızlaştırılması,

    - Ciltte orthoerjik irritasyon belir-         - İlaç sanayii, parfüm yapımı,

    tileri.                  - Yakıt maddeleri sanayii.

    (Gerektiğinde idrarda fenol, kanda benzol, idrarda sulfat tayini toluol için idrarda hippurik asit tayini yapılır.)

    A - 21, b Naftalin ve homologları

    (naftalin, metil naftalin, asetil naftalin v.b.)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            1 ay      - Taş kömürü katranının desti-

    - Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı,         lasyonu ile naftalin elde

    kusma,                  edilmesi,

    - Hemoliz, hemoglobin            - Ftalik asit, hidre naftalin-

    - Anemi (Heinz cisimcikleri ile).         ler (dekalin, tetralin) ve

                      sentetik maddelerin yapımın-

                      da naftalin kullanılması,

                      bazı ilaç ve bazı boya mad-

    - Keratitis punktiforme, mercekte         delerinin yapımında ara ürün

    ve göz sinirlerinde zararlar,            olarak,

    - Ciltte eritem, akne.            - Ensektisit (güvelere karşı) ve

                      kereste konserve ediosı olarak

                      kullanılması.

    A - 22 Aromatik hidrokarbonların halojen türevleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Genel olarak:               - Klorbenzol, diklorbenzol, hek-

    - Göz ve solunum yolları mukoza-         saklorbenzol, klortolucl, ben-

    sında irritasyon,         1 yıl      zilklorür, benzilbromür, klor

    - Dermatoz               naftalin, klordifenil v.b. nin

    - Karaciğer ve böbrek zararları,         yapımı ve kullanılması.

    - Merkezi sinir sistemi

    - Merkezi sinir sistemi zararları,

    Klorbenzol

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Somnolans, bilinç kaybı, yüz ve         - Organik sentezlerde çözücü

    ekstremite kaslarında kontrak-   1 yıl      olarak

    siyonlar.

    - Ciltte eritem

    Ortodiklorbenzol

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Merkezi sinir sisteminde dep-         - Organik sentezlerde,

    ressif etki,         1 yıl      - Ensektisit ve leke çıkarıcı

                      olarak

    - Karaciğer ve böbrek zararları

    Paradiklorbenzol

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Burun ve göz mukozasında         - Ensektisit ve leke dezenfektan

    irritasyon,         1 yıl      olarak,

    - Baş dönmesi, kusma,

    - Karaciğer zararları ( İkter, siroz).

    Heksaklorbenzol

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Bullöz dermatoz,      1 yıl         - Organik sentezlerde,

    - Fotosensibilite vet porfiri,         - Ensektisit, funfusit olarak,

    - Göz ve üst solunum yolları         - Tahıl tohumlarının konserve

    mukozasında irritasyon.            edilmesi.

    Klortoluol

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Göz mukozasında irritasyon.         - Yapım ve kullanılması.

    Benzilklorür ve benzilbromür

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Gözlerde ve üst solunum yol-         - Boya sanayii, tabaklık,

    larında irritasyon,         1 yıl      parfümeri, ilaç ve foto

                      sanayii.

    - Deri ve mukozalarda yanık ve nekroz.

    Klornaftalin

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Yüz, açık cilt ve elbise ile            - Sentetik balmumu, temizlik

    irrite olan yerlerde akne,            maddeleri, vernik kondansa-

    prurit,            1 yıl      tör yapımı,

    - Baş dönmesi, bulantı,            - Ensektisit ve yağlama mad-

    - Karaciğer zararı, ikter.            desi olarak.

    Klordifenil

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Akne.            1 yıl      - Kullanma alanı klornafta-

                      lin gibidir, çoğukez onunla

                      karıştırarak kullanılır.

    A - 23, a Fenol, tiofenol, bunların homologları ve halojenli türevleri

    A - 23, a I Fenol homologları ve halojen türevleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    A. Fenol                  - Bunların türevlerinin ön-

    Akut:            15 gün      celik'e Nitro türevlerinin

    - Lokal yanıklar, nekroz (fe-            yapımı (trinitrofenol, pik-

    nol gangreni),               rin asidi, melinit gibi

                      patlayıcı maddeler),

    - Baş ağrısı, baş dönmesi aji-         - Tahtanın kreosot veya kar-

    tasyon, kulak çınlaması,            bolineum ile işlenmesi (bu

    delir, solunum felci            iki maddede kreosol ve fe-

                      nol çoktur) ve pentaklor-

    Kronik:            1 yıl      fenol kullanılması,

    - Solunum yolu irritasyonu            - Fenollü reçineler gibi

                      sentetik reçinelerin

    - Bulantı, kusma, ishal            yapımı (bakelit polıepok-

    - Böbrek ve karaciğer zarar-         sid reçinesi, polikarbo-

    ları,                  nat)

    - Allerjik ekzama         2 ay      - Sentetik elyaf yapımı

    B. Difenol               (polyamid vb.)

    - Dermatoz, depigmentasyon.   1 yıl      - Ham petrol rafineleri,

    - Keratit.                  - Temizleyici maddelerin,

    C. Pentaklorfenol ve tuzları            boya maddelerinin yapımı,

    - Dermatoz         1 yıl      ensektisit yapımı ve bun-

    - Kabızlık, terleme krizleri,            larla temas (özellikle

    dispne,                  klorfenol)

                      - İlaç sanayii (karbol asidi)

    - Böbrek zararı (oligüri).            - Kerestenin karbolineum ile

                      empermeablize edilmesi

                      (kreosol ve fenol),

                      - Taş kömürü katranının iş-

                      lenmesi, havagazı ve bazı

                      sentetik maddelerinin

                      ısınması sonucu.

    (Gerektiğinde idrarda glukronik asit ile birleşmiş veya sulfat olarak atılan fenol miktarı ve fenilsülfürik asit tayini yapılır.)

    A - 23, a II Naftol, homologları ve halojen türevleri

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Konjonktivalarda ve solunum         - Bazı reaktiflerin ve boya mad-

    yolu mukozasında irritasyon,         delerinin yapımı,

                15 gün      - Lastik sanayii,

    - Merkezi sinir sistemi zararları   1 yıl      - Parfüm yapımı,

                      - İlaç sanayii.

    A - 23, b Alkil, aril ve alkilariloksitlerle alkilarilsülfitlerin halojenli türevleri (etilenklorhidrin, epiklorhidrin, dikloretiler, iperit "hardal gazı" v.b.)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Ciltte ve solunum yolları muko-         - Kimya sanayiindeki bazı orga-

    zasında irritasyon,      1 yıl      nik sentezlerde ara ürün ola-

    - Ciltte ödem, bül ve nekrotik         rak bu maddelerin elde edilme-

    ülserler,                  si ve kullanılması (etilenglu-

    - Konjonktiva ve kornea zararları,         kol, etilendioksit v.b.)

    körlük,                  - Cila ve reçine yapımında çözü-

                      cü, tekstil ve metal sanayiin-

    - Kronik bronşit, bronşektazi, ak-         de yağsızlaştırıcı olarak,

    ciğer apsesi ve akciğer ödemi,         - Ensektisit, fungusit olarak

    - Hiperkeratoz, Klor aknesi, sikatris,         kullanılması,

    nekrotik ülserler,               - İrritan savaş gazları yapımı,

    - Merkezi sinir sistemi zararları         bunların depo edilmesi.

    (somnolans, delir).

    A - 23, c Hidrokinonun oksidasyon ürünleri ve Benzokinon

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Ciltte depigmentasyon ve aller-   1 yıl      - Fotoğrafçılıkta banyo maddesi

    jik dermatoz,               olarak ıhidrokinon),(Bazı bi-

    - Göz zararları (üç dönemde):         yolojik koşullarda hidrokinon,

    a.Konjonktiva ve korneada irri-         benzokinona dönüşür.)

    tasyon, korneada lekeler, göz

    kapaklarında pigmentasyon,

    b.Kornea erozyonları, düzensiz ve

    gözlükle düzeltilemeyen astig-

    matizm,

    c.Birkaç yıl sonra (kronik dönem):

    kornea ülserleri (ulkus serpens)

    keratektazi, renk körlüğü, görme

    azlığı ve kaybı.

    A - 24 Aromatik amin ve hidrazinler, bunların halojenli, fenollü ve nitro veya sulfo türevleri (Anilin, anilinin nitro ve nitrose türevleri, fenilendiamin ve homologları, difenilamin ve homologları "zenzidin", naftilamin, arematik hidrazin türevleri, fenil - hidrazin gibi)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut:            30 gün      I - Bu maddelerin yapımı ve kim-

    - Baş ağrısı, kaslarda ağrı,            ya sanayiinde sentetik boya

    kusma, bradikardi, hipetan-            maddeleri ile birçok diğer

    siyon, somnolans, stenokardi,         organik sentezlerde ara ürün

                      olarak kullanılmaları,

    - Hemoliz, anemi(eritrositler-         - İlaç sanayiinde ensektisit(sul-

    de Heinz cisimcikleri), si-            fonamid)yapımı v.b.,

    yanoz,

                      - Bazı türevlerin yapımı ile las-

    - Methemoglebinemi(anilin ile)         tik sanayiinde reaksiyon hız-

    Kronik :            1 yıl      landırıcı ve oksidasyon frenle-

    - Baş ağrısı, baş dönmesi, so-         yici olarak kullanılmaları,

    lukluk, febiler,               - Bazı patlayıcı maddelerin yapı-

    - Gözde irritasyon, konjonk-         mı(tetril),

    tivit, keratit.               - Deri, ayakkabı sanayii, kürkçü-

    - Subikter, hemolitik anemi,            lükte, saç ilaçları yapımında,

    - Allerjik dermatoz, ciltte            kağıt sanayiinde ve berberlikte

    granulom ve nekroz,            boya maddesi olarak kullanılma-

    - Mesane tömörleri(sisteskopi         ları,

    ve biopsi ile kesinleşmiş),      10 yıl      - Fotoğrafçılıkta banyo maddesi

                      olarak (P-aminofenol),

    (Kanda methemoglobin, diazo reaksiyonu ile idrarda aromatik amin tayini yapılır.)

    A - 25 Aromatik hidrokarbonların ve fenellerin nitro türevleri

    (Benzol, toluol, ksilol ve fenolün nitro türevleri)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Nitrotoluol (özellikle trinit-

    rotolu)            1 yıl      - A 24 deki tehlike kaynakları,

    - Methemoglobinemt, siyanoz,         - Patlayıcı madde sanayii (nit-

    hemoliz, hemolitik anemi,            robenzel, trinitrotobuol, di-

    eritrositlerde Heinz cisim-            nitrofenol),

    cikleri,                  - Tarımda zararlı bitkilerle

    - Karaciğer parankim zararı,            mücadele ilaçları (dinitroor-

    mide-barsak şikayetleri,            tokrezol),

    - Polinevrit,               - Bazı siyah sulfon boyalarının

    Dinitrobenzol               yapımı (dinitrofenol)

    - Methemoglobinemi,            1 yıl

    - Hepatit, akut sarı karaciğer

    atrofisl,

    Klornitrobenzol

    - Methemoglobinemi, ikter,

    hemoliz, hepatit,         1 yıl

    - Ciltte sensibilizasyon, papü-

    lovesiküler effloresans, der-

    matitis, eksfoliativa genera-

    lisate.

    Dinitrofenol

    - Ciltte sarırma büllü eritem,

    ellerde ve bileklerde cilt ül-

    serleri,            1 yıl

    - Merkezi hipertermi, norvöz

    bozuklukları,

    - Böbrek fonksiyon bozukluğu.

    (Gerektiğinde metabolizma ürünlerinin-aminenitrofenol-idrarda terrien reaksiyonu ile tayini yapılır.)

    B GRUBU

    (MESLEKİ DERİ HASTALIKLARI)

    B - 1 Deri Kanserleri ve Prekanseröz Deri Hastalıkları

    (Kurum, zift, katran, asfalt, antrasen, mineral yağlar, parafin ve benzeri maddelerle)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------      ------------------------------------------------------

    (Kesin tanı için :

    - Eritem, pruriginöz dermatit, kahverengi      - Taş kömürünün distilasyonu

    lekeli pigmentasyon (melanoz),         (kok ve havagazı fabrikaları),

    folikülit, ciltte katran papillaları      2 ay   - Yanma gazlarını ve dumanı toplayan, dışarı

                         atan, ocak, şömine, bacaların bakımı,

    - Hiperkeratoz gibi cilt lezyonları         temizliği, onarımı,

    - Bu lezyonların kanserleşmesi      5 yıl   - İçinde % 8-10 oranında zift bulunan

                         kömür tozundan briket yapımı,

                         - Caddelerin katranlanması ve

                         asfaltlanması, gemilerin kalafatı,

                         - Sıcak zift ve silikat karışımından boru,

                          levha, yer döşemeleri ve çeşitli

                          kapların yapımı,

                         - Bitümlü malzeme, ziftli kağıt ve kartonlar,

                          empermeabl tekstil ürünleri ve izolasyon

                         maddesi olarak kullanılacak diğer

                         malzemenin yapımı,

                         - Kerestenin katran veya antrasen yağları

                         ile empermeablize edilmesi,

                         - Bazı boya maddeleri ve verniklerin yapımı,

                         - Sık sık mineral yağlarla yağlanması

                         gereken makinelerle yapılan kesme

                         (mekanik sanayii) ve dokuma (tekstil

                         sanayii) işlemleri.

    B - 2 Kanserleşmeyen cilt hastalıkları

    (Diğer bölümlerde bahsedilmeyen maddelerle)

    (Kesin tanı için :

    A - Toksik orijinli hipererjik         Kimyasal etkenler

    ekzema veya dejeneratif ekzama,      2 ay   - Metal, metaloidler ve bileşikleri nikel, kobalt,

                       cıva, vanadyum, arsenik, beliryum, altı

                      değerli krom,

    B - Allerjik orijinli hipererjik ekzama veya sensibilite ekzaması,

                         - Alkaliler; çimento, çeşitli deterjanlar,

    C - Çeşitli orijinli ender dermatoz şekilleri,       temezlik maddeleri, oksidasyon maddeleri

                         renksizleştiriciler,

    - Mineral yağlar, zift, bazı aromatik         - Organik çözücüler organik klor türevleri,

    hidrokarbonların klor türevleri ile          terpentin ve diğer terpenler, alkilize kumel

    olan akne,                  türevleri (para- metil isopropilbenzol) ve

    - Dermatomikozlar,               bunların substitisyon ürünleri,

    - Işınların (ültraviyole, termik, iyonize)         - Formaldehit, beksametilentetramin, fenol,

    etkisi ile   olan dermatozlar,         stirol, epoksid reçinelerinin yapımı ve ara

    - Toksik materyalde yabancı            ürünleri; sentetik madde yapımında ek ve

    cisim etkisi olan maddelerle            dolgu maddeleri ve ara ürünleri,

    (beliryum, anilin, asbest) ortaya çıkan       - Aromatik hidrokarbonların bazı halojenli

    dermatozlar,               ve nitro, klornitro, amino, azo, hidroksi

    - Arsenik hiperkeratozu, yine-          ve sulfo türevleri,

    leyen mekanik irritasyonlar v.b.         - Bazı sentetik boya maddeleri,

                         - Fenetiazin türevleri (klorpromazin),

                          antibiotikler (streptomisin, kloramfenikol,

                          pensilin, neomisin v.b.) bazı ilaçlar,

                         - Tetramelithiuramid sülfit, dithickarbonad

                          gibi kauçuk sanayiinde kullanılan bazı

                         yardımcı maddeler,

                         - Organik fosfor, civa ve kükürt türevleri

                          gibi bazı pestisidler, ensektisit olarak

                          kullanılan bütün klor türevleri,

                         - Vanilin, primel, ekzotik tahta çeşitleri,

                          kinin gibi bazı bitkisel maddeler,

                         Fiziksel etkenler :

                         - Metal ve cam çapakları, cam pamuğu

                         asbest hayvan ve insan saçı, kılı v.b.

                         - Işınlar (ültraviyole) ve termik

                         zararlar (soğuk, sıcak),

                         - İyonize ışınlar,

                         Cilt için patojen mikroorganizmalar :

                         - Ciltte bakteriyel enfeksiyon veya mantar

                         hastalığı yapabilen mikroorganizmalar,

                         - Bazı koşullarda (sıcaklık ve nem)

                         Cilt için patojen olan saproditler :

                         (Bu etkenlerle temasa gelinen bütün

                         işler tehlike kaynağı sayılır.)

    (Kesin Tanı İçin:

    1. Ayrıntılı kişisel anamnez ve iş anemnezi,

    2. Klinik bulgu, özellikle hastalığın lokalizasyonu,

    3. Epikutan ve intrakutan testler,

    4. Testler negatif ise, aynı işin yinelenmesiyle ortaya çıkacak nükslerin saptanması önemlidir.

    5. Orthoerjik dermatozlarda testler negatiftir; tanı ilk iki ölçüye göre konur,

    6. Yağ (oil) aknesi tanısı anamneze, lezyonun karakteristik lokalizasyon ve görünümüne bakarak konur.

    7. Klorlu hidrokarbonlarla olan aknelerde yeni maruz kalıştan önlenmelidir her yeni maruz kalıştan çok uzun bir zaman sonra ağır ve inatçı residivler ortaya çıkabilir.)

    C GRUBU

    PNÖMOKONYOZLAR VE DİĞER MESLEKİ SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI (X)

    C - 1, a Slikoz ve silikotuberküloz

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    (Kesin tanı için :- Dispine, öksürük,         - Silisli maden cevheri ve taş-

    balgam göğüste ağrı,      10 yıl      ların delinmesi, çıkarılması,

    - Sağ kalp yetmezliği, kronik         taşınması,

    kor pulmonale,               - Silisli maden cevherleri ve

    - Akciğerlerde infiltrasyon,            taşların parçalanması, öğü-

    fibrosis,                  tülmesi, elenmesi ve her tür-

    - Tüberküloz ile kombinasyon         lü işlenmesi,

                      - Silisli taşların, (şist ocak-

                      ları) kesilmesi, perdahlanma-

                      sı, düzeltilmesi,

                      - Silisli perdahlayıcı, temiz-

                      leyici ve benzeri maddelerin

                      yapımı, bunlarla çalışma,

                      - Korund, cam, porselen, taş,

                      seramik ve ateşe dayanıklı

                      maddelerin yapımı,

                      - Kumtozu kullanılan dökümha-

                      nelerde çalışma (çapak gider-

                      me, yüzey düzeltme, kumlama),

                      - Silisli maddelerden yapılmış

                      zımpara taşları ile perdahla-

                      ma, parlatma, düzeltme,

                      - Kumlama püskürtücüleriyle pas

                      temizleme ve parlatma,

                      - Kumlu zımpara taşlarının yapımı,

                      - Sanayi fırınlarının yapımı

                      ve onarımı (baca duvarcıları),

                      - Silikatlı ve silisli mineral

                      tozlarla çalışma.

                      (Kesin Tanı İçin:

    1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisi (35x35 cm. veya hiç olmazsa 10x10 cm. lik film),

    2. Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testleri (röntgen bulgusu karakteristik olmadan da fonksiyonlar bozulmuş olabilir.)

    3. İş anamnezi ve işyeri incelemesi,

    4. Tüberküloz için bakteriolojik inceleme yapılır.

    (X) Radyolojik teşhis uluslararası pnömokonyoz klasifikasyonuna göre yapılır.

    C - 1, b Asbestoz

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - İrritasyon öksürüğü, dispne,         - Asbest ve asbestili toprak çı-

    göğüs ağrısı, balgam,      10 yıl      karılması, kullanılması, Elyaf-

                      lı materyalin hazırlanması:

    - Akciğerde fibroz plevra plak-         levhalaştırma, eğirme, örme v.b.

    ları, plevral ve plevra ile pe-

    rikard arasında yapışıklıklar,         - Asbest artıklarının işlenmesi,

    kireçlenmeler,

    - Kronik bronşit, anfizem, plö-         - Asbestli doku, karton ve ka-

    rit,                  ğıtların yapımı,

    - Sağ kalp yetmezliği, kronik         - Asbestli çimento (eternit) ve

    kor pulmononale,               elyaflı çimento ürünlerinin

    - Bronşiyal kanserler, plevra         yapımı ve bunlarla çalışma

    ve peritonda mesotheliom,            (kesme, delme, frezeleme, per-

    - Kornea, yutak ve larinkade         dahlama),

    ülserasyon,               - Isı ve ses izolasyonu işleri,

    - Elin volar yüzünde, ayak ta-         - Yapılarda asbestli maddelerle

    banında asbest papillaları            yapım ve yıkma çalışmaları,

                      - Fren balatası yapımı,

                      - Borulara asbestli koruyucu

                      materyalin veya ateşe dayanık-

                      lı boyaların püskürtülmesi,

                      - Talk yerine özellikle lastik

                      sanayinde öğütülmüş asbest

                      tozu kullanılması (bazı talk

                      çeşitlerinde de asbest vardır.)

    (Kesin tanı için :

    1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,

    2. Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testlerinden,

    3. Balgamda ve asbest papillarında asbest cisimciklerinin mikroskobik olarak görülmesinden yararlanılır).

    C - 1, c silikatoz

    (Asbest dışındaki silikat tozları)

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    Akut :                  - Minarallerin çıkarılması, elde

    - Dispne,               edilmesi,

    Akut :            1 ay      - Parçalama, öğütme, torbalama

    - Akciğer grafisinde difbüz le-         ve taşıma (talk değirmenleri),

    keler,                  - Lastik sanayi, (temel madde

    Kronik :            10 yıl      % 60 talk ve % 40 lastiktir.)

    Bronşil, dispne               - Kağıt ve linolyum sanayii kar-

    - Akciğerlerde infiltrasyon,            ton fabrikaları bazı elyaflı

    özellikle orta ve alt akciğer            çimento türleri,

    alanlarında küçük taneli            - Deri ve kürklerin işlenmesi,

    nodüler görünüm ve ağ şeklinde         - Personel ve seramik sanayi

    fibroz veya opal gölgeler,            (kaolin),

    ilerlemiş vakalarda anfizemli         - Elektrokimyada izalasyon mad-

    büyük alanlar ve subplevral         deleri, akümülatörler.

    plaklar

    - Anfizem, sağ kalp yetmezliği         - Parfüm ve kozmetik maddeler ya-

    kronik kor pulmonale.            pımı, sabun fabrikaları, mücev-

                      her yontulması,

                      - Kimya ve ilaç sanayii, permuti-

                      tin suları yumuşatıcı olarak,

                      betonitin absorban olarak kul-

                      lanılması,

                      - Metal sanayiinde olivin ve zir-

                      kon tuzlarının dökümcülükte

                      aşındırma ve dökme işlemlerinde

                      kullanılması, betonit kullanılması,

                      - Bazı boya maddelerinin yapımın-

                      da pigment olarak (ultramarin).

    (Kesin Tanı İçin:

    1. Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,

    2. Balgamda talk cisimcikleri bulunmasından yararlanılır.)

    C - 1, d Sideroz

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Öksürük, eforla dispme, az         - Demir cevheri ve okrun elde

    muközlü balgam,         5 yıl      edilmesi, parçalanması işlenme-

    - Fibrojen olmayan sideroz            si,

    (elektrik ark kaynakçıların-            - Okr tozunun parlatıcı olarak

    da)                  kullanılması (ayna yapımı)

    - Radyolojik olarak arborizas-         - Dökümhaneler, haddehaneler,

    yonda artma, düğümcük şek-         - Elektrik , ark kaynağı, elek-

    linde opal görüntü, miller            trik kaynağı v.b. ile kesme,

    yayılma,                  perdahlama, (demir parçaları-

    - Anfizem, sağ kalp yetmezliği,         nın),

    - Fibröz sideroz (cevher ve okr         - Mağnetik demir oksid yapımı ve

    madencilerinde)               kullanılması.

    - Radyolojik olarak makromo düler

    infitrasyon, psödotümöral görü-

    nüm,

    - Sağ kalp yetmezliği.

    C - 2 Alimünyum ve bileşikleri ile (toz veya duman) bronko-pulmomal hastalıkları

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Öksürük, nefes darlığı,      3 yıl      - Cevherinden alimünyum elde

    - Bronşit,               edilmesi, özellikle boksitten

    - Non spesifik respiratuvar            alüminyum oksidinin elektolitik

    sendrom,               ergitme yolu ile elde edilmesi

    - En fazla akciğerlerin üst            (yapay koruma elde edilmesi).

    ve orta alanlarında lokalize            - Alüminyum tozu elde edilmesi,

    olan, sınırları iyi belir-            özellikle ufalama, eleme ve

    lenemeyen, bazen çizgi ve            karıştırma ile yağsız ince toz

    leke, bazen dumanlı yüzeyler         haline getirilmesi,

    biçiminde görünüm, perihiler         - Alüminyum alaşımlarının yapımı,

    bölgelerin veapekslerin mu-         - Boksit eritme fırınlarındaki

    sap olmaması, ilerlemiş va            artıklarda bulunan pigmentten

    kalarda plev-               mat-

    ra adhezyonları, subplevral            baacılıkta kullanılan bazı boya-

    büller, spontan pnömotoraks,         ların elde edilmesi,

    adhezyonlar sonucu bronşlarda         - Alüminyum hidratın kağıt fabri-

    deformasyon,               kalarında kullanılması (alümin-

    - Anfizem, sağ kalp yetmezliği,         yum sulfat hazırlanması), pis

    kronik kor pulmonale.            suların temizlenmesi, tekstil

                      sanayiinde empermeabilze edici

                      madde olarak, petrol rafinele-

                      rinde bazı katalizörlerin yapımı

                      ve kullanılması, cam yapımı ve

                      alüminyum ve bileşiklerin çeşit-

                      li alaşımlarda kullanıldığı sa-

                      nayi dalları.

    C - 3 Sert metallerin tozları ile olan bronkopülmoner hastalıklar

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Öksürük, balgam, dispne,            - İçine az veya çok tantal veya

    bronşit, astmatiform nöbet-         titan karbid de katılmış wolfram

    ler,            3 yıl      karbit başta olmak üzere basıt

    - Anfizem, akciğerlerde infilt-         veya kompleks metal karbitlerin

    rasyon, fibrosis, hiluslarda            ince toz haline getirilmesiyle

    genişleme ile birlikte ağ biçi-         ham materyal yapımı,

    minde veya nodüler görünüm,         - Sinterleme işlemi için metal to-

    - Anfizem, kronik for pulmonele,         zunun kobalt tozu ile karıştı-

    sağ kalp yetmezliği,            rılması,

    - Dermatoz.               - Elde edilen karışımın sıkıştı-

                      rılarak şekillendirilmesi,

                      - Ön sinterme ve sinterleme işlem-

                      leri, elmas veya korund çarkı

                      ile düzeltme çalışmaları.

    C - 4 Thomas cürufu ile olan bronkopulmonal hastalıklar

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Akut, subakut veya kronik         - Thomas cürufunun yapay gübre

    bronşit,            3 yıl      olarak kullanılması için parça-

    - Antibiotiklere resistans            lanması, öğütülmesi, ambalajlan-

    pnömoni ve bronkopnömoni.         ması, taşınması, depolanması,

                      diğer maddelerle karıştırılması,

                      serpilmesi,

                      - Thomas cürufunun ısı geçirgenli-

                      ğini azaltıcı tabaka olarak

                      kullanılması.

    C - 5 Mesleki bronşiyal astma

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - Astma nöbetleri (dispne,      1 yıl      Toksik - hipererjik biçim: bazı

    özellikle ekspirasyonda            kimyasal maddelerin solunması

    zorluk), nöbet aralarının            ile:

    normal olması.               - İzosiyanat, akrolein, formol,

                      klor platinat, parafenilendia-

                      min, dia-

    - Anfizem, kronik korpulmonale.         zometan, fitalik asit anhidridi,

                      risin, gom arabik, ipeca cuanhae

                      ekstresi gibi.

    (Kesin tanı için:

    1. İşyeri incelemesiyle etkeni saptanır.

    2. Provokasyon testleri le nöbetçi etkenle provoke edilir.

    3. Yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır.)

    C - 6 Bissinoz

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    - İş haftası birinci gününde gö-   15 gün      - Pamuk tozu ile temas, pamuk iş-

    ğüs sıkışması duygusu, dispne,         lenmesiyle ilgili çalışmalar,

    öksürük, balgam, konjonktiva-         öncelikle tekstil sanayiinde

    larda ve burun mukozasında ir-         çırçır, harman - hallaç, tarak,

    ritasyon, ateş "pazartesi ateşi",         vater bölümleri,

    - Bu belirtilerin sıklaşması, sü-         - Keten ve kendir işlenen işyerle-

    rekli hale gelmesi,               ri, fabrikalar, özellikle bunla-

    - Dispne, anfizem, kronik obs-         rın ıslatma, soyma, yumuşatma ve

    trüktiv akciğer hastalığı tab-         iplik bölümleri.

    losu,            3 yıl

    - Sağ kalp yetmezliği, kronik

    korpulmonale.         3 yıl

    (Tanı için yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır.)

    D GRUBU

    MESLEKİ BULAŞICI HASTALIKLAR

                 Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri         süresi   Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ----------   ------------------------------------------------------

    D 1. Helminthiasis

    - Ankilostomiasis         3 ay      - Tünel ve yeraltı maden işleri,

    - Necatoriasis         3 ay      pirinç tarlalarında, killi, nem-

                      li toprak zeminde çalışmalar.

    D 2. Tropik hastalıklar

    - Malarya,         40 gün      - Bu gibi hastalıkların saptandığı

    - Amobiasis,         30 gün      ve tedavi edildiği sağlık örgüt-

    - Sarı humma,         10 gün      lerinde ve kurumlarında veya bu

    - Veba,            10 gün      hastalıkların patojen ajanları

    - Rekürrent ateş,         12 gün      ile çalışılan laboratuvarlardaki

    - Dank,            10 gün      sağlık görevlerinde ve araştır-

    - Leishmanioz,         7 ay      malarında çalışmalar.

    - Frambosie,         8 hafta

    - Lepra,            25 yıl

    - Lekeli humma,         20 gün

    - Riketsiöz,         20 gün

    D 3. Hayvanlardan insana bulaşan hastalıklar

    - Bruselloz,         6 ay      - Hayvan gütme, bakma, terbiye et-

    - Tetanoz,         30 gün      me, veterinerlik hizmetleri,

    - Şarbon,         30 gün      - Hayvanlardan elde edi-

    - Salmonella enfeksiyonları,   30 gün      len materyelle veya hay-

    - Weli hastalığı,         14 gün      van artıklarıyla yakın

    - Kuduz,            2 yıl      temas, bunların işlenme-

    - Ornithozlar, psittakoz,      30 gün      si, saklanması, taşınma-

    - Rekurrent ateş,         12 gün      sı (ahır, mezbaha, hay-

    - Şap hastalığı,         10 gün      van taşımacılığı, vete-

    - Çiçek,            12 gün      riner hastaneleri, kasap

    - Q humması,         30 gün      sakadatçı, sucukçu, et

    - Lekeli humma,         20 gün      ve balık konserveciliği,

    - Ekinokok humması,      1 yıl      süt ve süt mamullerinin

    - Ruam,            1 ay      işlenmesi, mutfak işle-

    - Bovin tipi tüberküloz.      1 yıl      ri, hayvan derisi, kılı,

                      yelesi, yünü, kemik v.b.

                      nin işlendiği, toplandı-

                      ğı, yok edildiği v.b.

                      yerlerdeki çalışmalar.),

                      - Laboratuvarlarda bu has-

                      talıkların etkenleriyle

                      veya hastalanmış hayvan-

                      lardan alınmış biyolojik

                      materyalle yapılan çalışmalar.

    D 4. Meslek gereği enfeksiyon hastalıklarına özellikle maruz kişilerdeki enfeksiyon hastalıkları

    - Viral hepatit,         6 ay      - Hastane, dispanser,

    - Tüberküloz,         1 yıl      poliklinik araştırma la-

                      boratuvarı v.b. sağlık

                      kurumlarında çalışmalar.

    E GRUBU

    FİZİK ETKENLERLE OLAN MESLEK HASTALIKLARI

    E- 1 İyonlayıcı ışınlarla olan hastalıklar

    1 - Elektromanyetik ışınlar (röntgen ve gama ışınları)

    2 - Korpüsküler ışınlar (alfa, beta ışınları, nötron ve protonlar), Laser ışınları

              Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ---------------------------------------------

    1. Akut ışın sendromu      2 ay      - Röntgen ışınları, radyo-

    a. 400 radlık doz ile (1 rad: iyo-         aktif elemanlar, siklotron

    nize ışın etkisindeki cismin bir         ve betatron gibi hızlandı-

    gr. nın soğurduğu 100 erg'lik         rıcılarla tıbta tanı ve

    enerjiye eşittir):               tedavi,

    1 inci faz (inisyal faz): iki-üç         - Sanayi röntgenografisi,

    günlük bir süre ile bulantı, kus-         - Kristallografi,

    ma, yorgunluk, geçici hiperlökositoz,      - Gama ışınları fotografi-

    lenfopeni,               si,

    2 nci faz (latent faz): üç haftalık bir         - Kalınlık ve kapanma öl-

    süre içinde genel belirtiler azalır, len-      çümleri,

    fopeni artar, sonra ilerliyen ağır bir gra-      - Sondaj ve yer saptama

    nulositopeni, tromboteni ve orta derecede      gereçleri,

    bir anemi,               - Radyoindikatörler,

    3 üncü faz (kritik faz): üç haftalık bir süre      - Elektrostatik yüklerin

    ile genel belirtiler: ateş, enfeksiyon odakları,      yok edilmesi,

    adinami, baş ağrısı, granulositopeni, trombo-      - Luminasan boyalar,

    neni artar,               - Cerrahi gereçlerin steri-

                      lizasyonu,

                      - Besin maddelerinin kon-

                      serve edilmesi,

                      - Bazı analiz yöntemlerinin

                      uygulanışı,

                      - Radyoaktif minerallerin

                      çıkarılması ve işlenmesi,

    rajiler ve mide- barsak kanalı         - Reaktörlerde araştırma ve ener-

    şikayetleri,               ji sağlama,

    4 üncü faz: olgu iyiye giderse         - Radyoaktif maddelerin elde edil-

    dinlenme fazında belirtiler ve         mesi ve kullanılmasına yarayan

    hematolojik dinlenme fazında belirtiler      kuruluşlar,

    ve 4 üncü faz: olgu iyiye giderse         - Işınlandırılmış atom yakıtları-

    hematolojik değişiklikler geriler, veya      nın tekrar işleme sokulması,

    ağırlaşan enfeksiyon veya kanamalarla      - Atom artıklarının yokedilmesi,

    ölüm.                  - Radyoaktif materyalin taşınması,

    b. 700-800 rad'lık ve daha yüksek doz      - Araştırma laboratuvarları.

    ile:

    Mide-barsak kanalı bozuklukları çok

    belirlidir, genellikle letaldir,

    - Birkaç bin rad ile adinami, ataksi,

    kramplar ile ilk 48 satte ölüm.

    c. 200 rad ile: hastane tedavisi ge-

    reklidir.

    d. 75 rad altında: görünür, klinik

    belirti yoktur, sadece kan tablosunda

    bazı değişiklikler olur.

    2. Deri ve mukozalara etki      3 ay

    - Sınırlı bir deri bölgesine ve 500

    rad'dan aşağı bir ışınlama söz konusu

    ise organ zararı yoktur.

    - 600 rad'dan on-ondört gün sonra eritem

    ondört günde kaybolur, hiperpigmentasyon

    bırakır,

    - 800 rad ile eritem, deskuamasyon, en

    fazla üçüncü haftadadır, altı haftada

    kaybolur, kalan pigmentasyon daha çok ve

    daha süreklidir (kuru dermit),

    Eksüdatif ışın dermiti:

    Bir defalık 100 rad'lık dozdan sonra

    olur, eritemli büllü, eksudalı deskuamasyon

    2 nci derece yanık, 2 ayda spontan sikat-

    ris meydana gelir, pigmentasyon ve telen-

    jektaziler kalır.

    Gerçek ışın dermiti: ağrılı ülserler var-

    dır, bunların sikatrisleşmesi aylar sürer

    ve ağır zararlar kalır.

    Akut ışın dermiti: kısa sürede birkaç bin

    rad ile olur, hemen ağrılı bir hiperemi,

    birkaç saatte

    Kızarma, şişme ve radyodermit.

    Geç ışın zararları : bir defada

    500 rad'a maruz kalan bir cilt

    kısmında sonradan en ufak bir

    doz bile (örneğin güneş ışınları)

    ağır zararlara yol açar,      5 yıl

    - Kronik radyodermitte ciltte

    epitelyoma spinesellülare ge-

    lişebilir.

    3. Göze etki:         5 yıl

    - 500 rad ile bir haftada göz

    kapağı iltihabı ve konjonkti-

    vit, daha sonra kornea ilti-

    habı, nekroz, telanjektazi,

    bulbusda ülserasyon, ret-

    raksiyon, maruz kalma uzar-

    sa lensde bulanıklık.

    4. Hemetopoeze etki (kronik) :   10 yıl

    - Spesifik değildir; panmiye-

    lopati, aplastik anemi, löko-

    peni, lökositoz.

    - Lökozlar.

    5. Kemiklere etkı         10 yıl

    - Nekroz ve spontan fraktürler

    - Kötü tabiatlı (maligne) tü-

    mörler, osteosarkom, parana-

    sal sinüslerde, processus mas-

    toidus'de tümörler,

    6. Akciğer kanseri :      10 yıl

    - Bronşiyal karsinom gibi,

    7. Gonadlara etki :      2 yıl

    - Geçici veya sürekli sterilite,

    amenore, oligo veya azosper-

    mi, fertiliteyi azaltan en

    küçük doz 150 rad'dır.

    Kesin tanı için:

    1. Dıştan etki yapan ışınların ölçülmesi, parsiyel ve global dozimetri, 2. İç kontaminasyonun ölçülmesi için total veya parsiyel beden spektrometrisi yapılır.

    3. Işına maruz kalınan işlerde çalışanların özel kuruluşlar tarafından sürekli denetimin ve hastalıkları halinde bu denetimi sonuçlarından yararlanılır.)

    E - 2 Enfraruj ışınları ile katarakt

              Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Lensin arka kutbundan başlı-   3 yıl      - Cam sanayiinde ergimiş cam, çe-

    yan bulanıklık, ön kapsüldeki         lik yapımında ve dökümhanelerde,

    yüzeysel lamellerinin ayrıl-            ergimiş ve akkor haline gelmiş

    ması, bulanıklığın bütün lense         her türlü maden karşısında ça-

    yayılması, görme zorluğu,            lışma, haddehaneler,

    - Yüz cildinde kahverengi, kır-         - Saç yapımı, karpit yapımı,

    mızı pigmentasyon, telenjek-         - Ergimiş materyalin içinde bulun-

    taziler.                  duğu kaplar (ergitme fırınları,

                      potalar).

    E - 3 Gürültü sonucu işitme kaybı

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Korti organındaki sensor-      6 ay      - Çekiçle, özellikle hava basınçlı

    yel hücrelerin zarara uğra-            çekiçlerle kaporta ve perçin iş-

    masına ve kokleadaki deje-            leri,

    neratif değişikliklere bağlı,            - Metallerin, saç levhaların had-

    çoğu kez iki taraflı irrever-            delenmesi, perdahlanması, yüzey-

    sibi, maruz kalma sona erdik-         lerinin düzeltilmesi, buhar ka-

    ten sonra ilerlemeyen işitme         zanlarındaki kazan taşlarının

    zorluğu veya kaybı, gürül-            parçalanıp çıkarılması, hava bas-

    tüye uzun süre maruz kalmada         malı kumla temizleme ve metal püs-

    iki dönem vardır :               kürtme işlemleri,

    a. İşitme yorgunluğu :            - Kakma, zımbalama, çekişleme, per-

    - Salt sensoryel, geçici bir işit-         çinleme,

    me azlığıdır,               - Bazı testereler ve planya makine-

    b. Manifestasyon dönemi :            leri,

    - İşitme azlığı veya kaybı irre-         - Dokuma tezgahlarında mekik vurma-

    versibidir, odiogramda tipik         sı, tekstil sanayiinde gürültü

    olarak başlangıçta 4000 Hz.            yapan diğer makine ve tezgahlar,

    lik frekanslarda -V- şeklinde         - Maden cevherlerinin parçalanması,

    bir düşme görülür, sonra bu         kırma değirmenler, çekiçli, bil-

    500-2000 Hz. lik frekans alan-         yalı değirmenler, titreşimli elek-

    larına da yayılır; konuşmayı         ler,

    işitme zorluğu bu alanlarda            - Metal taşıyıcıların otomatik yük-

    ortalama 35 desibellik bir            lenmesi,

    işitme azalmasına uyar.            - Taş kesme,

                      - Gaz türbinleri, kompresörler, as-

                      piratörler,

                      - Şahmerdan, buldozer, ekskavatör

                      gibi gürültülü araçlarla yapılan

                      çalışmalar (cadde, ev yapımı v.b.)

                      - Motorların (pistonlu, jet v.b.)

                      muayene edildikleri ve onarıldık-

                      ları, teste tabi tutuldukları işyerleri,

                      - Tarak dubaları, demiryolu, deniz-

                      yolu araçlarında kullanılan diezel

                      motorları makine daireleri,

                      - Havayolları (yer personeli, maki-

                      nistler, uçucu personel v.b.)

                      - Taşınabilir motorlu testerelerle

                      ağaç kesimi,

                      - Müzikçiler (caz).

    (I - Gürültü zararlarının meslek hastalığı sayılabilmesi için gürültülü işte en az iki yıl, gürültü şiddeti sürekli olarak 85 desibelin üstünde olan işlerde en az 30 gün çalışılmış olmak gereklidir.

    II - Kesin tam için:

    1 - Bilateral eşit odiogramı Yapılmalıdır. Değerlendirme sırasında 40 yaşından sonra her yaş için yarım desibellik düşme fizyolojik azalma olarak hesaplanmalıdır.

    2 - Odiometre, konuşma ve ton odiometresi olarak yapılmalıdır, fısıltı sesi ile yapılan konuşma odiometrisinin değeri yoktur.

    3 - İş yerinde sağlığa zarar verecek derecede gürültü bulunduğu saptanmalıdır.

    4 - Varsa işe girişte ve periodik kontrol muayenelerinde çekilmiş odiogramlardan da yararlanılmalıdır.

    5 - İşitme zararına yol açan travmatik, toksit, medikamentöz ve dejeneratif diğer etken ve nedenler giderilmelidir.)

    E - 4 Hava basıncındaki ani değişmelerle olan hastalıklar.

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    Akut:            3 gün      - Yükseklerdeki uçuşlarda

    - normal basınçtan yüksek basın-         uçak iç basıncının ani

    ca ani geçişte baş ağrısı, ku-         olarak düşmesi,

    lak ve diş ağrıları (özellikle            - Yüksek basınçlı ortamda

    sağlam olmayan dişlerde), den         (caisson) çalışma,

    ge bozukluğu,               - Solunum cihazları taşı-

    - Normal basınçtan alçak basınca         yan dalgıçlar,

    ani geçişte kulaklarda, yüz si-         - Bunların süratle normal

    nüslerinde, ağrı, karın ağrıla-         basınçlı ortama geçmele-

    rı, bilinç kaybı,               ri (son iki durum için).

    - Yüksek basınçtan normal basın-

    ca ani geçişte kaşıntı, subku-

    tan anafizem, kas ve eklem ağ-

    rıları, dispne, kulak çınlaması,

    - İşitme kaybı, baş dönmesi, hi-

    pertermi, ödem, taşikardi

    stenokardi, asfeksı, gaz am-

    bolosi, sonucu miyokard infark-

    tüsü, nervöz bozukluklar, (öfo-

    rı, psişik bozukluklar, epilep-

    si, felçler),

    - Felçler (en çok alt ekstremi-

    terlerde) ve (Menier sendromu

    kalıcıdır)

    Geç zararlar:         10 yıl

    - Kemik nekrozları, epifizlerde

    deformasyon (en fazla pelvis

    ve omuz kemik ve eklemlerinde)

    (Gerektiğinde rutin radyografik muayene yanında femur ve humerus başı tomografisinden yararlanılır.)

    E - 5 Titreşim sonucu kemik - eklem zararları ve anjönöratik bozukluklar

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Sırt ve bel ağrıları, ver-            - Yapı makina ve araçlarını

    tebralarda artrozik değiş-            kullanma,

    meler, disk hernisi, visse-            - Helikopterle uçuş,

    roptoz,            2 yıl      - Zeminde titreşime yol açan

    - Dirsekte kemik-eklem zarar-         sabit makineler,

    ları (eklem aralığında da-            - Elle kullanılan hava kompre-

    ralma, ekzostoz, osteoliz,            sörlü gereçler (testere,

    ostooskleroz). Ayni şeyler            freze, zımparalama, perdah-

    daha ender olarak omuz ve            lama, delme v.b. makineleri)

    el eklemlerinde görülür,            bunların madenlerde, taş

    - El bilek kemikleri zarar-            ocaklarında, tersanelerde

    ları:                  çelik sanayiinde, metalurji-

    ağrı, el gücünde azalma, os-         de, yapı işlerinde, ormancı-

    teokondroz, Kienböck hasta--         lıkta kullanılmaları,

    lığı, fraktür, psödoartroz,            Ayakkabı sanayiinde, derile-

    - Vasomotor bozukluklar, par-         rin düzeltilmesinde vibras-

    maklarda iskemi, sensi bilite,         yonlu makina kullanılması.

    bozuklukları, ağrı, Raynaud

    sendromu, ender olarak gang-

    ren,

    - Yüksek frekanslı vibrasyon-

    larda (dakikada 10.000 -

    50.000 gibi) : elde ve par-

    maklarda trofik ve sensitiv

    bozukluklar, parestezi,

    kramplar, kaslarda atrofi,

    (Kesin Tanı için:

    1. Kemik- eklem zararlarında; radyografik inceleme,

    2. Anjionorotik bozukluklarda;

    a. Termoelement aracılığı ile orta parmağın dorsal yüzünde cilt sıcaklığı ölçümü " vardiyanın sonunda başlangıçtakinden 5-6

    C fazla olmalı"

    b. Bağlanarak 2 dakika dolaşımı durdurulmuş parmağın tekrar ısınması için 75 saniyeden fazla zaman geçmesi,

    c. Parmak pletismografisi,

    gibi yöntemlerden de yararlanılır.)

    E - 6, a Sürekli lekal baskı sonucu artiküler bursaların hastalıkları

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Aşağıda belirtilen bölgeler-   3 ay      - Diz çökerek yapılan çalışma-

    deki burs cidarlarında kalın-         lar (yer temizleyicileri,

    laşma, eksuda, hemoraji, hig-         parke döşeyiciler, bahçivan-

    rema, kronik bursit, kireçlen-         lar, bazı onarım işleri, kal-

    me, hareket zorluğu, üstteki         dırım döşeyicileri),

    ciltte indurasyon, iltihap,            - Ata binenlerde,

    ağrı, fistül.               - Terzilerde,

    - Bursitis prepatellaris,            - Marangozlarda,

    - Dizin iç yüzeyinde bursit,            - Madencilerde,

    - Eksternal malleolar bursit,            - Dirsek dayalı olarak çalışan-

    - Presternal bursit,            larda,

    - Boyun vertebraları proses-

    sus spinalislerinde (önce-

    likle servikal 7 de) ve

    supakremiyodeltoidal bur-

    sit,

    - Retro-olekraneat bursit,

    E - 6, b Aşırı yükleme sonucu veter, veter kılıfı ve periest hastalıkları

    A. Tendosinovit

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Aşağıda belirtilen bölge-      3 ay      - Garson, kasiyer, ciltci,

    lerde lokal şişme, ağrı            piyanist, dikişçi, daktilo,

    hareket lokal şişme, ağrı,            arabacı, çamaşırcı v.b.

    hareket zorluğu, palpas-            - Sürekli kaldırma, çekme iş-

    yonla krepitasyon. (par-            leri, ağır eşya taşıma, kü-

    makta ve en fazla başpar-            rek çekme,

    makta),                  - Piyanist, duvarcı, trampet-

    - Ekstansor kasların veter            çilerde,

    kılıfının daralması ile            - Kolun iş gereği sürekli ab-

    sitenozan tendosinovit            düksyon durumunda olduğu

    gelişebilir sponton ve-            hallerde,

    ya basma ile şiddetli,

    ağrı, ilerleyen ve

    irreversibi hareket sı-

    nırlanması (Quervain

    hastalığı)

    - Dirsek tendosinoviti

    - Müskülüs fleksor kar-

    pi radiyalis ve müskü-

    lüs ekstansor karpi

    ulnaris tendesineviti,

    - Müskülüs supraspinatus,

    müskülüs tibiyalis ante-

    riyör tendosineviti.

    B. Periostit

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Kasların kemikleri ya-      3 ay      - Uzun saplı gereçlerle (çe-

    pıştıkları yerlerdeki            kiç, uzun tornavida, somun

    priost'un aşırı yük-            anahtarları v.b.) çalışma-

    lenmesi ve yineleyen            larda, taş kırma, duvarcı-

    periost yırtılmaları               lık, toprak kazımı, elle

    sonucu lokalize ve şid-            ağır kaldırma v.b. işlerde.

    detli ağrı, hareket               - Ön kol kaslarının aşırı yük-

    zorluğu, epikondilit            lenmesini gerektiren işler,

    (tenis dirseği)               - Uzun zaman yürüyen veya

    - Metatarsların periostiti,            ayakta duranlarda,

    - Olekranalji (triseps ala-            - Yıkma çekiçleriyle çalışan-

    nında periostit),               larda,

    - 2 ve 3 üncü metakarp böl-            - Raspa, perdahlama v.b. iş-

    gesi, ön kol fleksor kas-            lerde.

    ları periostit,

    - Ayrıca omuzda, Aşil veteri

    bölgesinde, krista ilyaka

    ve vertabraların prosessus

    apinalislerinde de perios-

    tit olabilir.

    E - 6, c Maden ocağı ve benzeri işyerlerindeki meniskus zararları

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Yineleyen mikrotravmalarla   3 ay      - Uzun süre diz çökerek veya çö-

    meniskus, kısmen veya tama-         melerek yapılan işler (maden

    men eklem yüzeyinden ayrıl-         ocağı işçileri, yer döşemecile-

    ma, ağrı, ani eklem hare-            ri, parkeciler, kaldırım döşe-

    ketsizliği, eklem faresi            yiciler v.b.)

    oluşumu.

    E - 6, d Fazla zorlama sonucu vertebra prosessuslarının yırtılması

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Boyun alt ve göğüs üst böl-         - Kürekle çalışma,

    gelerindeki vertebralar            - Ağır yük taşıma.

    presuslarında yırtılmalar,

    ağrı ve hareket zorluğu      1 ay

    E - 6, e Sürekli lokal baskı sonucu sinir felçleri (genellikle yüzeysel seyreden motor sinirlerde)

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - Aşağıda belirtilen sinirle-      6 ay   - Hava kompresyonlu gereçlerle

    rin seyrettiği yerlerde yor-         çalışma,

    gunluk, parestezi, uyuşma,         - Dirseklere dayanarak veya avuç-

    karıncalanma, motorik felç ve      lardan güç alınarak yapılan iş-

    trofik bozukluklar,            ler; süt sağma, klişecilik, cam

    - Nervus ulnaris ve nervus me-      kesme ve yontma keski ile ça-

    dianus felci               lışma, ayakkabıcılık, telefon

    - Karpal tünel sendromu (nervus      santralcılığı,

    medianus felci ile ilgili)         - Ağaç kesme, demircilik kürekle

    - Nervus torasikus longus, ner-      çalışma, spor (disk, çekiç,

    vus dolsalis skapula, nervus         cirit),

    aksillaris felçleri,            - El bileğinin sürekli, aşırı

    - Nevrus fibularis kommunis         ekstansiyonu ile yapılan işler

    felci,               (ütü, çamaşır yıkama, kumaş ve-

    - Nervus tibialis felci,            ya başka maddeleri kesme, biç-

    - Nevrus radialis felci (ender).         me, bisiklete binme.)

                      - Ağır yüklerin omuzda taşınması

                      (hamallık, mobilya, çuval taşıma),

                      - Uzun süre çömelerek çalışma

                      (taş parke döşeme, asfaltlama

                      işleri, bahçivanlık, kundura

                      mağazası tezgahtarlığı).

                      - Yere dayanarak diz çökmüş du-

                      rumda çalışma (parke, fayans,

                      v.b. döşeme, bahçıvanlık).

                      - Müskülüs brakiyoradiyalis'in

                      yineleyen kontraksiyonu ile

                      yapılan işler (trampet çalma,

                      şöförlük v.b.)

    (Kesin tanı için elektrodiyagnostikten yararlanılır.)

    E - 6, f Kas krampları

                Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri   süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------      ----------      ------------------------------------------------------

    - İş gereği yapılması gereken         - Belirli kas veya kas grupları-

    hareket ile ilgili kas veya         nın sürekli olarak aynı hare-

    kas gruplarında tonik kramp         ketinin yapılması sonucu yük-

    oluşumu          1 ay      lendiği haller (daktilo, te-

                      leks, telgraf maniplesi, v.b.

                      ile çalışma), müzisyenler

                      (keman, piyano v.b.) bale ya-

                      panlar, devamlı yün ve pamuk

                      eğirme v.b.

    E - 6 grubundaki bütün arızalarda kesin karar için etraflı bir iş analizi ve arıza ile saptanan çalışma şekli arasında tam bir uygunluk gereklidir.

    E - 7 Maden işçileri nistagmusu

                   Yükümlülük

    Hastalıklar ve belirtileri      süresi      Hastalık tehlikesi olan başlıca işler   

    ---------------------------         ---------      ------------------------------------------------------

    - Çok defa rotasyon nistagmusu,         - Yeraltında uzun süre çalışan-

    bazen vertikal, ender olarak            larda,

    horizontal veya eğri nistagmus-         - Karanlıkta uzun süre çalışan-

    tur. Yukarı bakma ile artar,            larda,

    aşağı bakma ile azalır; frekan-         - Gözün uzun süre belli bir nok-

    sı dakikada 100-400 arasındadır.   6 ay      taya bakmasını gerektiren

                         işlerde, (lokomotif, makinist

                         v.b.)

    - Görme bozukluğu, baş dönmesi,

    akomodasyon bozukluğu, güvensiz-

    lik duygusu.

    Mevzuat Kanunlar