SGK ve İŞ Kanunu İle İlgili Sorular Cevaplar

SGK VE İŞ KANUNU İLE İLGİLİ SORULAR – YANITLAR

SORU

Kardeşim 2009/11 tarihinde vefat etti; esnaflığı ve SGK’sıda vardı biz SGK’ya başvurduk emeklilik için bize Bağ-Kur’dan emekli olacağını söylediler; 30,000 TL gibi borç çıkarttılar. Biz bu parayı ihtirazı kayıtla yatırdık Bağ-Kur’dan emekli maaşını aldık. Bu arada da SGK’dan emekli olmak için kurumu mahkemeye verdik ve mahkemeyi kazandık ve SGK’dan emekli olmamız gerektiğini dava sonucu kurumun hatası olduğunu söylediler. Dün avukatla beraber SGK’ya gittik Bağ-Kur memuru bugüne kadarki aldığımız maaşı tekrar ödeyeceğimizi ve faiz hesaplayarak alacaklarını söyledi. Daha sonra SGK’dan parasını toplu olarak alabileceğimizi söylediler. Burada kurumun hatası olduğunu avukatla beraber anlatmamıza rağmen kabul etmiyorlar hatalı ödedikleri paradan faiz tahakkuk ettirebilirler mi? Biz mahkeme sonucuna göre 3 yıllık maaşımızı faizi ile birlikte alacağımız için onlar da Bağ-Kur’un hatasından dolayı ödedikleri maaşa faiz almak istiyorlar.

CEVAP

Söz konusu olayın kurum çalışanlarının kasıtlı veya kusurlu davranışı, ihmali, dikkatsizliği ve bilgisizliği gibi durumlardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu durum kurumun hatasından kaynaklanmaktadır. Kurumun hatalı işlemlerinden dolayı en fazla geriye yönelik beş yıllık ödemeler, borcun ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmi dört ay içinde ödendiği taktirde faizsiz, yirmi dört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemeler, bu sürenin dolduğu tarihten itibaren hesaplanacak olan kanuni faiziyle birlikte kurum tarafından tahsil edilmektedir. (5510 sk. md.96)

Bu durumda mahkeme kararından da anlaşılacağı üzere kurum hatalı işlem yapmıştır. Yukarıda da bahsedildiği üzere yanlış işlemden dolayı tarafınıza ödenen; durumun tespit tarihinden itibaren geriye yönelik beş yıllık ödemleri size tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmi dört ayda ödemeniz halinde herhangi bir faiz uygulaması olmaması gerekmektedir.

_______________________________________________________

SORU

Bir mükellefime SG Kurumundan 2011 Şubat ve Mart aylarına ait eksik gün bildirim formunda puantaj kayıtlarını gösteren fotokopi olmadığı gerekçesi ile bir yazı geldi. Yazı da eksik gün bildirim formunun eksik verilmesi nedeniyle eksik çalışan işçilerin 30 güne tamamlanması ve ek prim ve hizmet belgesi verilmesi gerektiği belirtiliyor. Verilmediği takdirde re’sen işlem yapılacağı ve ceza uygulanacağı yazıyor. Bu cezalar geldiğinde mahkemeye gitmeyi düşünüyorum. Hangi mahkemeye başvurmalıyım? Kurum haklı mı yoksa başvurmamam mı gerekiyor.?

CEVAP

Ay içerisinde 30 günün altında çalışılması halinde kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerine eksik gün nedeni olan belgenin bir örneğinin de ilave edilmesi gerekmektedir. (5510 sk. md.86)

Aksi taktirde eksik gün nedeniyle, kurum tarafınan idari para cezası uygulanmaktadır.

Söz konusu belgenin (puantaj kayıtları) onaylı bir örneğini kuruma ibraz etmeniz halinde, ek bilirge vermenize gerek olmadığı dolayısıyla da idari para cezası uygulanmayacağı düşüncesindeyiz.

Ek prim bildirgesi verilmesi halinde, asgari ücretin iki katını geçmemek şartıyla ek belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, asgari ücretin sekizde biri tutarında,

Belgenin kurumca re’sen düzenlenmesi halinde ise, yine asgari ücretin iki katını geçmemek şartıyla belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına asgari ücretin yarısı tutarında,

Kurumca idari para cezası uygulanmaktadır. (5510 sk. md. 102/c)

İdari para cezalarına itiraz edilmeden 15 gün içerisinde nakit ödenmesi halinde cezanın dörtte biri terkin edilmektedir.

İdari para cezaları için tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içerisinde itiraz edilebilir. İtirazın rededdilmesi halinde ise otuz gün içeriside yetkili idare mahkemesine başvurulabilir. (5510 sk. md. 88)

___________________________________________________________

SORU

1- Bir ltd.şti. mükellefim Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü ile Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Tebliği” hükümlerine göre yapmış oldukları Hibe Sözleşmesi gereğince komple yeni soğuk hava deposu yatırımı karşılığında 300.000 TL hibe almıştır.

İlgili mükellefimin almış olduğu 300.000 TL hibe tutarının muhasebe kaydını nasıl yapmam gerekir? Ayrıca ilgili hibe tutarı vergiye tabi midir? Vergiye tabi ise nasıl vergilendirileceği hususunda ayrıntılı bilgi verir misiniz?

2- Av malzemeleri ticareti ile iştigal eden mükellefim %80 oranında özürlü raporu bulunan ve 18 yaşından büyük olan bir erkek işçiyi yanında çalıştırmak istiyor.

İlgili işçiyi mükellefim 4/a kapsamında sigortalı olarak çalıştırması durumunda hangi prim ve vergi teşviklerinden faydalanabilir?

Bu işçinin 4/a kapsamında sigortalı olduktan bir müddet sonra işten ayrılmış olması durumunda babasının üzerinden tekrar GSS’ dan faydalanabilir mi? Herhangi bir hakkı kayba uğrar mı?

Babasının ileride vefatından sonra özürlü olan oğluna bağlanacak maaş hakkını daha önce 4/a kapsamında sigortalı olduğundan dolayı kaybeder mi?

Bu işçinin 4/a ve 4/b kapsamında ayrı ayrı emeklilik şartları nedir?

YANIT

1- Yatırım amaçlı hibe özel fona alınır ve bu fon kullanılarak yatırım yapılır. Yatırım amaçlı yardımlar vergiye tabi tutulmaz.

2- Elli ve daha fazla işçi çalıştıran işverenler yüzde üç özürlü işçi çalıştırmak zorundadırlar. Ellinin altında işçi çalıştıran işverenler ise zorunlu değildirler.

Özürlü işçi çalıştırmak zorunda olan işverenlerin çalıştırdıkları özürlü işçilerin prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hissesinin tavanı, özürü çalıştırmak zorunda olmayan veya kontenjan fazlası özürlü çalıştıran işverenlerin çalıştırmış oldukları özürlü işçilerin de sigorta primine esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan işveren hissesi sigorta primleri Hazinece karşılanmaktadır. (4857 sk. md.30)

Bu kişi sakatlık derecesine göre gelir vergisi indiriminden de yararlanır. (GVK md.30)

4/a kapsamında çalışmaya başladığı tarih itibariyle kendi sigortalılığından dolayı sağlık hizmetlerinden yararlanır 4/a kapsamındaki sigortalılığı sona erdiği tarihten itibaren de evli değil ise tekrar babasının sigortalılığından dolayı sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. (Genel Sağ.Sig.Yön.md.7)

Söz konusu kişi sigortalı olarak çalışmadığı müddetçe, özel durumundan dolayı yetim aylığı alabilir. (5510 sk. md.34)

Diğer taraftan birinci derece özürlü olanlar; 15 yıldan beri sigortalı olmak ve adlarına en az 3960 gün malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla yaşlılık aylığından yararlanabilirler. (5510 sk. md.28)

______________________________________________________________

SORU

Ziraat odası başkanlığı olarak 6 yıl önce öğrenci yurdu işlettik.

Öğrenci yurdunda bu süre içinde 2 bayan çalıştırdık.

Okullar tatile girince haliyle yurt, her yıl 2 ay kapalı kaldı.Bu dönemlerde 2 çalışan bayanı işten çıkardık.Okullar açılıp yurt faaliyete geçince tekrar aynı kişileri işe aldık.

2012 yılında öğrenci yurdunun işletmeciliğine son verdik.10/06/2012 tarihinde işin tamamen sona ermesi nedeniyle 2 bayanı işten çıkardık. Herhangi bir tazminat ödemedik.

İşe giriş ve çıkış tarihleri aşağıdaki gibidir.

İşe giriş tarihi işten çıkış tarihi işten çıkış nedeni

28/05/2005 07/10/2005 diğer nedenler (22)

14/06/2006 15/07/2008 diğer nedenler(22)

27/08/2008 09/06/2009 işin sona ermesi(18)

26/08/2009 22/06/2010 işin sona ermesi(18)

01/09/2010 08/06/2011 işin sona ermesi(18)

15/09/2011 10/06/2012 işin sona ermesi(18)

Bayan çalışanın bir tanesi tazminat ödenmediği gerekçesiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı il müdürlüğüne odamız hakkında şikayette bulunmuştur.

Bizden evraklarla birlikte verilen tarihte randevuya gelmemiz isteniyor.

Şikayeti olan bayana mevzuata göre ihbar ve kıdem tazminatı ödememiz gerekiyor mu ?

Kamu kurumu niteliğinde kuruluş olduğumuz ve ileride tenkit almamamız için mevzuata göre tazminat ödememiz gerekiyor ise ödeyeceğiz; aksi halde ödeme yapmayacağız.

YANIT

Söz konusu kişilerle yapılan sözleşmeler belirli süreli iş sözleşmesi olmuş olsa bile, arka arkaya yenilendikleri için başlangıçtan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir. (4857 sk. md.11)

Bu durumda her iki kişi için de hizmetlerinin başladığı tarihten itibaren fiili çalışılan süreler dikkate alınarak ihbar ve kıdem tazminatlarının ödenmesi gerekmektedir. (1475 sk. md.14)

______________________________________________________________

SORU

Cinsiyeti : Erkek

Medeni durumu : Evli

Doğum tarihi : 01.08.1988

Ölüm tarihi : 20.06.2012

24 yaşında vefat eden bu şahsın sigortalı olarak 26.04.2008 tarihinde girişi vardır. 89 günlük çalışmadan sonra işten ayrılmıştır.

450 gün askerlik hizmeti ve 720 gün yurt dışı hizmeti vardır.

Bunun dışında 2003 yılında çıraklık kapsamında sigorta başlangıcı vardır.

Kalan dul eşine ölüm aylığı bağlanabilir mi) 2003 yılındaki sigorta ilk başlama sayılır mı?

YANIT

Müteveffa kişiden dolayı hak sahibi eş ve çocuklara dul/yetim aylığı bağlanabilmesi için onun adına; en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya 4/a kapsamında sigortalı sayılanlar için her türlü borçlanma süreleri hariç en az beş yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gerekmektedir.

Bu durumda müteveffa kişinin her türlü borçlanma hariç en az 900 günlük prim günü almadığından dolayı eş ve çocuklarına aylık bağlama imkanı bulunmamaktadır.

Ayrıca çıraklıkta tüm sigorta kollarına ait primleri uygulanmadığı gibi bu sürelerin de borçlanılması mümkün değildir.

Diğer taraftan mevcut sigorta primiyle birlikte askerlik ve yurt dışı borçlanmasıyla da prim gününün 1800 gün olamayacağı anlaşıldığından dul eşe ölüm aylığı bağlanma imkanı bulunmamaktadır. (5510 sk. md.32)

________________________________________________________

SORU

Firmamız hastane, 2 doktor ve 1 doktor olmayan 3 ortak. Doktorlar ve ortaklar yönetim kadrosunda görünerek hesaplarına resmi maaş yatıyor. Bordro da hazırlıyoruz lakin SGK primi ödemiyoruz ortakların tamamı da 300 TL gibi Bağ-Kur primi ödüyorlar. Bunda bir sakınca var mı? İkincisi diğer doktorlarımız firma ortağı değiller onlara SGK primi ödüyoruz. Düşüncemiz ilk başta anlattığım mevzuda bir sorun yoksa diğer 3 doktorumuzu da firma ortağı yapmayı düşünüyoruz ama düşük paylarla ortak olacaklar. Onlar da yönetim kadrosu olacaklar; bu durumda SSK primi ödememiz gerekecek mi? Bağ-Kur’larını yapmayı düşünüyoruz Bağ-Kur’larını yaptığımız zaman ödememiz gereken tutarda bir sınır olacak mı? Bu şekilde yapar isek bir sakıncası olur mu?

YANIT

5510 sayılı Kanunun 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olması gerekenler, kendi iş yerlerinden veya ortak oldukları iş yerlerinden 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olarak bildirilemezler. Dolayısıyla mevcut ortakların 4/b kapsamında olmaları doğrudur.

Ortaklar 4/b kapsamına prim öderler. Ancak ayrıca ücret alıyorlarsa bu ücretler ayrıca sigorta primine tabi tutulmaz sadece gelir ve damga vergisine tabi tutulur.

Diğer taraftan bir iş yerinde 4/a kapsamında çalışanlar, o iş yerine ortak oldukları tarih itibariyle 4/a kapsamındaki sigortalılıkları sonlandırılarak 4/b kapsamındaki sigortalılıkları tescil edilir. Bu yasal bir zorunluluktur. (5510 sk. md.53)

4/b kapsamında olanlar (tüzel kişiliklerde) prime esas kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan edilecek kazanç üzerinden primlerini ödeyebilirler. (5510 sk. md.80)

____________________________________________________________

SORU

İhale ile alınan elektrik hattı yapım işinin;

– Kabloların yer altından götürülmesi işlemi % 60’lık kısmını,

– Yeniden direk dikilerek havai hat şeklinde kablo çekmek işlemi % 35’lik kısmını,

– % 5 lik kısmını da trafo yapım işi teşkil ediyor.

Bilindiği üzere SGK’na göre yukarıda yapılan işlerin her birisi ayrı bir işçilik oranına tabidir. Bu gibi durumlarda, işçilik oranı hangi şık’ka göre hesaplanmalıdır?

YANIT

Tek sözleşme ile yapılan ihale konusu işin birden fazla iş kolunu kapsıyor olması ve her bir işin asgari işçilik oranının kurumca yayınlanmış olan tebliğde belirlenmiş ise, işverenin yazılı isteği de olmak kaydıyla, bu işlerin en yükseğine ait asgari işçilik oranı uygulanır. (As. İşçilik Oran. Hk. Teb. md.5)

_______________________________________________________________

SORU

İki şirkette şirket ortağı, ama şirketler faaliyetsiz. Ayrıca kendi çalıştığı dersanede derslere giriyor ve şirket müdürü ve de ortak. Sorum şu: Çalıştığı şirkette sigortalı gösterilebilirmi? (Bu şirkette ortak ve yönetici olarak görünmekte) Bir sorum daha: Aynı bayan bekar, babasından yetim aylığı almak istiyor. Öleli iki sene olacak. Babası Bağ-Kur emeklisi idi. Şu an hiç kimse ölen babasından hiç bir şekilde faydalanmamaktadır. Alabilirse nasıl işlem yapabilirim?

YANIT

5510 sayılı kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanlar kendilerine ait veya ortak oldukları iş yerlerinden dolayı, 4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler. (5510 sk. md.53/ikinci fıkra)

Ancak iş yeri sahipleri veya şirket ortakları başka işletmede hizmet akdine dayalı (a) kapsamında çalışabilir. Bu kişi (b) bendi kapsamında borçlu gözükmez, sigortalı çalışırken kuruma dilekçe vermek şartıyla isterse (b) bendi kapsamındaki sigorta primlerini de ödeyebilir.

(a) veya (b) bendi kapsamında sigortalı olan kız çocukları Bağ-Kur emeklisi babasından dolayı yetim maaşından faydalanamaz.

_______________________________________________________________

SORU

Optik okuyucu ve bilgisayar satan mükelleflerim üniversitelere ve okullara ihale ve bankadan alınan teminat mektubuna karşılık satış yapmaktadır. 6111 sayılı Kanun gereğince;

İhaleli işlerde %5 SGK indirimi kaldırılması nedeniyle bu mükelleflerde indirim yapılıp yapılmaması hakkında bilgi verirseniz sevinirim.

YANIT

2886 sayılı Devlet İhale Kanununa ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri ve 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin iş yerleri, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında beş puanlık sigorta prim indirimi uygulanmaz. (5510 sk. md.81/ı)

________________________________________________________

SORU

18 yaşından büyük kız çocuğu daha önce 18 yaşına kadar babasıdan yararlanmış sonra babanın sigortalılığı sona erince anne 2011 yılında Bağ-Kur’lu olmuş. Bu durumda 18 yaşından büyük olan kız çocuğu annenin sigortasından yararlanabilir mi?

YANIT

Kendi çalışmasından dolayı sigortalı olmayan veya yaşı ne olursa olsun evli olmayan kız çocukları anne veya babasının sigortalılıklarından dolayı sağlık hizmetlerinden yararlanırlar. (5510 sk. geç. md.12)

________________________________________________________

SORU
Vergi dairesi kaydı devam etmediği dönemde 4 a’lı olarak SGK girişi yapıldı. Ancak daha sonra vergi kaydının açılması gerekti ve kaydı açtık; 4/a’lığı halen devam ediyor. Ancak 4/a’lığı devam eden dosyadan çıkarma zorunluluğum doğdu hiç ara vermeden başka bir dosyaya giriş yapsam 4 a’lılığında bir problem yaşanır mı? (çünkü emekliliğinin son üçbuçuk yılında.)

YANIT

4/a kapsamında sigortalı iken 4/b kapsamında sigortalı olmayı gerektiren bir iş üstlenilmesi halide, 4/a kapsamındaki sigortalılık kesintiye uğramadığı müddetçe 4/b kapsamındaki sigortalılık başlatılmaz.

Bir kimse birden fazla iş yerinde 4/a kapsamında sigortalı olmasında herhangi bir yasal engel bulunmamaktadır. Dolayısıyla aylık prim günü 30 günün altına düşmeyecek şekilde bir iş yerinden çıkışı verilerek başka bir iş yerine girişi yapılabilir. Kaldı ki 4/a kapsamındaki sigortalılık sonlandırıldığı tarih itibariyle mükellefiyetlik devam ediyorsa 4/b kapsamındaki sigortalılık devreye girer. Ancak 4/a kapsamında sigortalı olunması halinde (kendi iş yerinde olmamak şartıyla) sigortalılık türü bakımından tekrar 4/a kapsamı esas alınır. (5510 sk. md.53)

6 comments

  1. ahmet dedi ki:

    3 yıl 1 ay 1 gün tarım bağkur sigortalılığı olan 08.03.2009 tarihinde vefat etmiş askerlik hizmet süresi 15 ay ve bu süreye dahil değil.
    Eşi ve 1 çocuğu bulunmakta olup ölüm aylığından yararlanabilir miyiz?

  2. sevim çıldır dedi ki:

    ben sevim çıldır.14.04.2011.yılında eyüp aile mahkemesinde şiddetli ğeçimsizlik yüzünden.eski eşim mustafa zıvalıdan boşandım…ve geçimim sağlamak için babamamın maaşını aldım..4 aya sonra nedenini o gün bilmediğim 1 sebebten dolayı maaşımı kestiniz..sonra nedenini sorduğumda eski eşimle güya beraber yaşıyormuşum gibi cevap geldi…şimdi öğrendimki beni ihbar eden eski eşimin yeğeni İSTEK AKGÜL,müş BENİ MADUR HALE SOKUP DAYISI İLE YENİDEN BARIŞMAM İÇİN PİLANLANAN 1 OLAYMIŞ…ve kesintiniz ve bu pilana uymanız yargısız infaz etmeniz sebebi ile evet eski eşimle barıştık…lakin evlilik akti yoktur aramızda…ben sadece geçimim sağlamak amacı ile aynı evde kalmak mecburiyetinde kaldım…fakat bana verilen söz yerine getirilmedi yeniden bana halen şiddet uyguladığı için 6284.kanun gereğini aldım…maaaşımı geri bağlamanızı ve beni bana şiddet eden bu adama beni mecbur bırakmamanızı sizden talep ediyorum.ayrıca ( istek akgül.e asılsız ihbardan dava açılmasına ve benim uğramış olduğum bu haksızlıktan doğacak yıpranma tazminatımın saklı kalmasını sizlerden arz ve talep ederim ilğilerinize tşkler

  3. Tunay dedi ki:

    Bağkur a yüklü bir borcum var . Şuanda işyerim açık . Borcumdan dolayı sağlık güvencem kapalı . Yapılandırma söz konusu mu ?

    • kartal07 dedi ki:

      48. madde taksitlendirmesi yaptırıp sağlığınızı açtırabilirsiniz ama faizden indirim söz konusu olmaz hatta belli bir vadelendirme farkı borcunuza eklenecektir

  4. rabiye yıldız dedi ki:

    1987.2013.ocok sonuna kadar milli eğitime bağlı halk eğitim mrkezinde usta öğretici olarak çalıştım bunun 2002.2013 oca kadar kısmını gece çalıştım 25 yılım ve 5267 günden emekli oldum kurumdan emekliyim 4a kapsamından emeklilik maaş bildirimde 746.81 lira maaş ayrıca kıdem tazminatı alamıyoruz bunca yılın 10 yılı gece çalış 25 yılını devlete çalışıp 746.81 maaş lütven yardımcı olurmusunuz burda adalet göremiyorum teşekür ederim not ne yapmam gerek

  5. Ayda şişli dedi ki:

    1969 doğumluyum.15 Mart 89 SSK başlangıcım .3020 gün pirim ödemesi var.2003 te bagkurlu oldum1100 gün bagkurlu ödedim.şu anda part time çalışıyorum ayda 10- 15 gün ödeniyor.en kısa sürede emekli olmak için ne yapmam gerekli.teşekkürler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir